ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ឆ្នាំ២០២៣ ជំរុញឱ្យកម្ពុជាមានឱកាសពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូត ការទូតបែបវប្បធម៌ (Cultural diplomacy) នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ។ ហើយវាសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជាដោយហេតុថា ប្រទេសតូចមួយនេះបានឆ្លងកាត់សង្រ្គាមរ៉ាំរ៉ៃ និងងើបឡើងវិញក្រោយគេបន្តិច ទើបបណ្តាលឱ្យកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងឥទ្ធិពលនៅមានកម្រិតនិងត្រូវពង្រឹងបន្ថែម។ នេះបើតាមលោក រីម សុខវី អ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានខ្មែរសម្រាប់សហប្រតិបត្តិការ និងសន្តិភាព (CICP) ។
លោក រីម សុខវី បញ្ជាក់ថា បើនិយាយអំពីទំនាក់ទំនងការទូត ជាធម្មតាប្រទេសមួយៗ មានគោលនយោបាយការបរទេសរៀងៗខ្លួន ហើយចំពោះប្រទេសមហាអំណាចដែលមានភាពរឹងមាំស្រាប់ទាក់ទងនឹងសេដ្ឋកិច្ច ឬយោធាជាដើម គឺគេផ្តោតទៅលើអ្វីដែលគេត្រូវការផ្សេង (ឧទាហរណ៍ដូចជាការពង្រីកអំណាចជាដើម)។ ដោយឡែកចំពោះ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ឬមិនទាន់រឹងមាំផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច គឺត្រូវការពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូត តួយ៉ាងការបង្ហាញឱ្យពិភពលោកឃើញថា កម្ពុជាមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការដឹកនាំព្រឹត្តិការណ៍ធំៗក្នុងតំបន់។

លោក រំលេច អំពីផលចំណេញ របស់កម្ពុជានៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម តាមរយៈការទូតបែបវប្បធម៌ (cultural diplomacy ) ដែលមានន័យថា ជំរុញនូវភាពចម្រុះ និងស្វែងយល់អំពីទស្សនៈផ្ទុយរវាងប្រជាជាតិ និងប្រជាជន តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញ ព័ត៌មាន សិល្បៈ ប្រពៃណី និងក្នុងរូបភាពផ្សេងៗទៀត។ បន្ថែមពីនោះ បើមើលទៅប្រទេសជិតខាងដូចជាថៃ លោកមើលឃើញថា កម្ពុជានិងថៃ មានវប្បធម៌ស្រដៀងគ្នា ហើយបើនិយាយអំពីវប្បធម៌ដែលចំណាស់ជាងគេគឺ ខ្មែរ ខណៈប្រាសាទអង្គរវត្តល្បីទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃគឺគេស្គាល់របស់ថៃច្រើនជាងខ្មែរ។ ដូច្នេះហើយព្រឹត្តិការណ៍នេះ ជាឱកាសមួយដើម្បីឱ្យកម្ពុជាផ្សព្វផ្សាយនូវវប្បធម៌របស់ខ្លួន។
“ខ្ញុំសង្កេតឃើញថា ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម គឺមានភាពលេចធ្លោជាងគេ ទោះបីវាជាបទពិសោធន៍លើកដំបូងសម្រាប់កម្ពុជាក៏ដោយ ហើយពីមុនមកនៅក្នុងប្រទេសអាស៊ាន មានកម្មវិធីស៊ីហ្គេមដែរ ប៉ុន្តែធ្វើបែបលក្ខណៈធម្មតា ខ្ញុំថា បែបនេះជាឱកាសល្អមួយ ព្រោះបើយើងមិនចំណាយលើការផ្សាយអំពីវប្បធម៌របស់ប្រទេសយើងទេ នោះបរទេសក៏មិនសូវស្គាល់ដែរ…”
ទាក់ទងនឹងរឿងសេដ្ឋកិច្ចវិញ លោក សុខវី មើលឃើញថា កម្ពុជាអាចទាញផលប្រយោជន៍ គិតក្នុងរយៈពេលវែងដោយការវិនិយាគពីខាងក្រៅ តាមរយៈការផ្សាយអំពីភាពវិជ្ជមានឱ្យបរទេសបានដឹង ដើម្បីឱ្យគេស្គាល់ប្រទេសយើង ។ ដោយឡែកបើសង្កេតទៅមើលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់លោកខាងក្រៅមួយចំនួនមិនបាននិយាយល្អពីកម្ពុជាប៉ុន្មាននោះទេ ហើយការបង្ហាញព័ត៌មានមិនល្អទាំងនោះហើយ បានបង្អាក់អ្នកវិនិយោគទន់មួយចំនួនបង្កើននូវក្ដីមន្ទិល ទោះជាគេចង់មកវិនិយោគ ក៏មានចិត្តរារែកដែរ ដែលធ្វើឱ្យឱកាសនេះធ្លាក់ទៅលើប្រទេសផ្សេងវិញ។

“សម្រាប់ខ្ញុំគឺមើលឃើញថាផលចំណេញតាមរយៈសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងកម្មវិធីស៊ីហ្គេម គឺការទទួលផលចំណេញដោយប្រយោល ក្នុងរយៈពេលវែងច្រើនជាង ដែលមិនអាចមើលបានភ្លាមៗ”
លោក សុខវី បន្ថែមថា នៅពេលកម្ពុជាមានឱកាសកាន់កម្មវិធីស៊ីហ្គេម វាជាឱកាសជំរុញឱ្យពិភពលោកស្គាល់ប្រទេសកម្ពុជាបានច្រើនជាងមុន នោះគឺវាបង្ហាញនូវភាពជោគជ័យរបស់កម្ពុជា ដោយទាក់ទាញបាននូវបរទេសឱ្យមកទឹកដីខ្មែរ ចំពោះបរទេសខ្លះបានស្គាល់កម្ពុជាក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែពុំដែលមកដល់ផ្ទាល់នោះទេ។ ដូច្នេះការផ្សារភ្ជាប់នូវបទពិសោធរបស់ប្រជាជាតិដទៃមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយការជួបជាមួយប្រជាជនកម្ពុជា ស្គាល់និងឃើញវប្បធម៌ខ្មែរ គឺអាចបណ្តុះនូវទំនាក់ទំនងល្អ ឬផ្លាស់ប្តូរការគិតមួយចំនួន ជាពិសេសអំពីភាពអវិជ្ជមាននៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ បន្ថែមពីនោះ ការបង្ហាញខ្លួនជាម្ចាស់ផ្ទះគ្រប់គ្រងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម គឺបានជំរុញអ្នកវិនិយាគទន់ចូលក្នុងស្រុកយើងបន្ថែម ធ្វើឱ្យប្រជាជនកាន់តែរីកចម្រើន ហើយជំរុញឱ្យការនាំផលិតផលចេញទៅក្រៅប្រទេស និងកើនឡើងផលិតផលក្នុងស្រុក(GDP) ៕































