អាហារូបករណ៍សិក្សានៅប្រទេសចិនដែលផ្ដល់ដោយរដ្ឋាភិបាលចិន ឬហៅថា CGS ឬ CSC ត្រូវបានបែងចែកជា២គឺអាហារូបករណ៍ប្រភេទA និងអាហារូបករណ៍ប្រភេទB ។ ការដាក់ពាក្យស្នើសុំ និងប្រឡងអាហារូបករណ៍ក៏មានភាពខុសគ្នាដែរ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ជា ពុំសក្ខីណា អតីតនិស្សិតបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៃអាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលចិនតាំងពីឆ្នាំ២០១១។ 

លោក ជា ពុំសក្ខីណា បានលើកឡើងថា អាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលចិនត្រូវបានបែងចែកជា២ធំៗ គឺ អាហារូបករណ៍ Bilateral Program ឬហៅកាត់ថា Type A និងអាហារូបករណ៍Chinese University Program ឬ Silk Road Program ហៅកាត់ថា Type B ។ អាហារូបករណ៍ Type A ជាកញ្ចប់អាហារូបករណ៍របស់ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសនីមួយៗ ជាក់ស្ដែងនិស្សិតកម្ពុជាអាចដាក់ពាក្យតាមស្ថាប័ននានាដូចជា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា (សម្រាប់សិស្ស-និស្សិតទូទៅគ្រប់សមាសភាព) សហភាពសហព័ន្ធយវជនកម្ពុជា (ស.ស.យ.ក) និងស្ថាប័នផ្សេងៗទៀត។ ចំណែកអាហារូបករណ៍ Type B ជាកញ្ចប់អាហារូបករណ៍របស់សាកលវិទ្យាល័យ និងតម្រូវឱ្យបេក្ខជនដាក់ពាក្យស្នើសុំទៅកាន់សាកលវិទ្យាល័យដោយផ្ទាល់។

លោក ជា ពុំសក្ខីណា បានបន្ថែមថា​ នៅក្នុងនីតិវិធីនៃការប្រឡងអាហារូបករណ៍ Type A ជាក់ស្ដែងការប្រឡងតាមរយៈក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ឬតាមស្ថាប័ននានា បេក្ខជនត្រូវទិញពាក្យ និងដាក់ពាក្យនៅនាយកដ្ឋានទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ និងអាហារូបករណ៍ និងប្រឡងប្រជែងយកអាហារូបករណ៍ដែលរៀបចំដោយក្រសួងអប់រំ។ បេក្ខជនដែលជាប់ឈ្មោះក្នុងការប្រឡងប្រជែងនឹងមានសិទ្ធក្នុងការបំពេញពាក្យ Online នៅលើ webite របស់ CSC និងបំពេញព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន ជ្រើសរើសសាកលវិទ្យាល័យចំនួន៣ និងជំនាញ៣។ ជាមួយគ្នានេះ បេក្ខជនត្រូវដាក់ស្នើឯកសារចាំបាច់មួយចំនួនដូចជា សញ្ញាបត្រ និងព្រឹត្តិបត្រពិន្ទុ ពិន្ទុភាសាចិន ឬភាសាអង់គ្លេស ២Recommendation letters study Plan/Research Plan លិខិតបញ្ជាក់សុខភាព និងលិខិតឆ្លងដែនជាដើម។

« ក្នុងការដាក់ពាក្យអាហារូបករណ៍ប្រភេទA បេក្ខជនមានឱកាសជ្រើសរើសស្នើពាក្យទៅកាន់សាកលវិទ្យាល័យ៣ ដោយជ្រើសរើស៣មុខជំនាញផ្សេងគ្នា ប្រសិនបើធ្លាក់៣សាកលវិទ្យាល័យនោះបេក្ខជនមានឱកាសជ្រើសរើស២សាកលវិទ្យាបន្ថែម ប៉ុន្តែប្រសិនមិនជាប់ទៀតមានន័យថាបេក្ខជនបាត់បង់ឱកាសទទួលបានអាហារូបករណ៍»

លោក ជា ពុំសក្ខីណា

សម្រាប់អាហារូបករណ៍ Type B ជាកញ្ចប់អាហារូបករណ៍របស់សាកលវិទ្យាល័យដោយអ្នកត្រូវដាក់ពាក្យទៅកាន់សាកលវិទ្យាល័យផ្ទាល់ ដូចនេះបេក្ខជនត្រូវចូលទៅកាន់ Website របស់សាកលវិទ្យាល័យផ្ទាល់ដើម្បីអានដោយប្រុងប្រយ័ត្នការណែនាំ និងប្រមូលព័ត៌មានផ្សេងៗរបស់សាកលវិទ្យាល័យនីមួយៗ។

លោក សក្ខីណា បន្តថា ដោយបច្ចុប្បន្នមានកំណែទម្រង់ ដូចនេះអាហារូបករណ៍ Type B និស្សិតអាចស្នើអាហារូបករណ៍បានតែមួយសាកលវិទ្យាល័យ ប៉ុន្តែបេក្ខជនមិនចាំបាច់តម្រូវបានបញ្ចប់ការសិក្សាទើបអាចដាក់បាននោះទេ ឱ្យតែត្រៀមបញ្ចប់ការសិក្សាមុនខែសីហា ឬខែកញ្ញា។ ជាមួយគ្នានេះ បេក្ខជនត្រូវបំពេញពាក្យ Online ចំនួន២ គឺទី១ Website របស់សាលា និងទី២ Website របស់ CSC ដោយផ្ទាល់។​ សម្រាប់ឯកសារចាំបាច់ដែលត្រូវភ្ជាប់ដើម្បីស្នើរួមមាន សញ្ញាបត្រ និងព្រឹត្តិបត្រពិន្ទុ ពិន្ទុភាសាចិនឬភាសាអង់គ្លេស ២Recommendation letters, study Plan/Research Plan, លិខិតបញ្ជាក់សុខភាព និងលិខិតឆ្លងដែន ហើយត្រូវផ្ញើ Email។ ក្រោយស្នើពាក្យ បេក្ខជនអាចរងចាំការវាយតម្លៃ និងរងចាំការសម្ភាសន៍ ប្រសិនបើបេក្ខជនមានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ ភាគីសាកលវិទ្យាល័យនឹងផ្ដល់ Pre-admission letter ដើម្បីឱ្យបេក្ខជន Upload បន្ថែមលើ Online Application របស់បេក្ខជន និងរងចាំលទ្ធផលអាហារូបករណ៍។

« អាហារូបករណ៍ប្រភេទ B មានលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗគ្នាទៅតាមសាកលវិទ្យាល័យកំណត់ ដូចនេះបេក្ខជនត្រូវអាចឱ្យគ្រប់លក្ខខណ្ឌដែលគេចង់បាន ប្រសិនបើបេក្ខជនធ្វើត្រូវនិងគ្រប់លក្ខន្តិកៈនឹងមានអាទិភាពជាប់អាហារូបករណ៍ខ្ពស់ជាងអាហារូបករណ៍ប្រភេទA»

លោក ជា ពុំសក្ខីណា

គួរបញ្ជាក់ដែរថា អាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលចិនទាំង២ប្រភេទសុទ្ធតែជាអាហារូបករណ៍ពេញលេញដូចគ្នា ខុសតែនីតិវិធីក្នុងការដាក់ពាក្យ គុណសម្បតិ្ត និងគុណវិប្បត្តិមួយចំនួនតែប៉ុណ្ណោះ ។ អាហារូបករណ៍ប្រភេទ A មានគុណសម្បត្តិដូចជា ផ្ដល់ជូនគ្រប់មុខជំនាញ ជម្រើសសាកលវិទ្យាល័យច្រើន ការប្រកួតប្រជែងលើកម្រិតភាសាទាបជាង Type B មានអាត្រាជាប់ខ្ពស់ក្រោយពីបានជាប់វគ្គជម្រុះរបស់ស្ថាប័នទទួលពាក្យ និងមិនមានការប្រកួតប្រជែងជាមួយបេក្ខជនមកពីប្រទេសផ្សេងៗ។ ចំពោះគុណវិបត្តិ ការប្រឡងប្រជែងក្នុងស្រុកពិបាក ស្ថាប័នមួយចំនួនតម្រូវឱ្យបេក្ខជនបានបញ្ចប់កម្រិតសិក្សាខ្លួនជាមុនទើបអាចស្នើសុំទៅសិក្សាកម្រិតបន្ទាប់បាន។

អាហារូបករណ៍ប្រភេទ B មានគុណសម្បត្តិដូចជា មិនមានការប្រឡងប្រជែងក្នុងស្រុក ស្នើសុំទៅកាន់សាកលវិទ្យាល័យផ្ទាល់ ហើយនិស្សិតកំពុងសិក្សាឆ្នាំចុងក្រោយក៏អាចដាក់ពាក្យបាន។ ចំណែកគុណវិបត្តិ ជម្រើសសាលា និងជំនាញតិចសម្រាប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ សាកលវិទ្យាល័យនីមួយៗកំណត់មុខជំនាញក្នុងការដាក់ពាក្យ មានការប្រកួតប្រជែងជាមួយបេក្ខជនមកពីប្រទេសដទៃ មានការប្រកួតប្រជែងភាសាខ្ពស់ជាង Type A (ត្រូវមានសញ្ញាបត្រភាសាចិន HSK3 ឡើងទៅសម្រាប់បរិញ្ញាបត្រ និងHSK4 ឡើងទៅសម្រាប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់បណ្ឌិត)។ លើសពីនេះ សាកលវិទ្យាល័យមួយចំនួនទាមទារផ្ញើ​ឯកសារទៅកាន់សាលាផ្ទាល់ និងការចំណាយថ្លៃដាក់ពាក្យ។

សូមបញ្ជាក់ថា នេះជាការចែករំលែករបស់លោក ជា ពុំសក្ខីណា​ ជាអតីតនិស្សិតអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងអតីតនិស្សិតបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៃអាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលចិនតាំងពីឆ្នាំ២០១១ នៅក្នុងសិក្ខាសាលា « កម្មវិធីចែករំលែកបទពិសោធន៍ស្ដីពីការស្នើសុំអាហារូបករណ៍សិក្សានៅប្រទេសចិន» ដែលរៀបចំដោយ កម្មវីធីសាបព្រោះគ្រាប់ពូជនៃ ស.ស.យ.ក រាជធានីភ្នំពេញកាលពីពេលកន្លងទៅ៕