កម្មវិធីបកប្រែភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរ បានបង្កើតឡើងជាទម្រង់ឌីជីថលដោយប្រើប្រាស់បញ្ញាសិ្បនិម្មិត​ ក្រោមការសហការគ្នារវាងបណ្ឌិត្យសភាបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកម្ពុជា (CADT) និងវិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំពិសេស ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការងារបង្រៀន និងរៀនរបស់សិស្សមានពិការភាពភ្នែក ឬខ្សោយគំហើញ។

លោកបណ្ឌិត លី រតនា ប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវនៃបណ្ឌិត្យសភាបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកម្ពុជា(CADT) មានប្រសាសន៍ថា កម្មវិធីបកប្រែភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរ ត្រូវ​បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០២២ និងចាប់ផ្ដើមចេញរូបរាងដំបូងនៅឆ្នាំ២០២៤។ ការបង្កើតកម្មវិធីបកប្រែភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរ គឺក្នុងគោលបំណងជួយសម្រួលដល់ការងាររបស់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ នៅខាងផ្នែកអប់រំពិសេស អាចប្រើប្រាស់កម្មវិធីនេះ ដើម្បីបកប្រែពីភាសាខ្មែរ ទៅជាភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរ ឬអាចបកប្រែពីភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរទៅជាភាសាខ្មែរវិញ ក៏ដូចជាជួយក្នុងការផលិតមាតិកាសម្រាប់បង្រៀនសិស្សានុសិស្សដែលមានពិការភាពភ្នែក ហើយសិស្សានុសិស្សអាចរៀនសូត្របានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន។

“ភាសានីមួយៗមានភាសាប្រៃយ៍រៀងៗខ្លួន ហើយខ្មែរក៏មានភាសាប្រៃយ៍ជារបស់ខ្មែរដែរ ដោយយើងមិនអាចពឹងផ្អែកភាសាប្រៃយ៍របស់ភាសាអង់គ្លេសនោះទេ គឺយើងត្រូវបង្កើតភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរដោយខ្លួនឯង”

លោកបណ្ឌិត លី រតនា បញ្ជក់បន្ថែមថា សម្រាប់ការប្រើប្រាស់កម្មវិធីបកប្រែភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរ គឺតាមរយៈការចូលទៅក្នុងវេបសាយ (Website) ដើម្បីចូលទៅបកប្រែ ដោយគ្រាន់តែបញ្ជូលឯកសារមួយចំនួនជាភាសាខ្មែរ នោះកម្មវិធីនឹងបំប្លែងទៅជាភាសាខ្មែរប្រៃយ៍បាន។ លោកបណ្ឌិត លី រតនា បន្តថា កម្មវិធីបកប្រែភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរនេះ បានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដែលអាចធានាថា ការបកប្រែអាចមានប្រសិទ្ធភាព ៩៩% ទាក់ទងនឹងភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរទូទៅ។

បើតាមប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវ នៃ CADT កម្មវិធីបកប្រែភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរ អាចជួយសម្រួលដល់ការបកប្រែរបស់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូបាន ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមមួយ គឺកម្មវិធីបកប្រែភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរនេះ ត្រូវការម៉ាស៊ីនព្រីនឯកសារជាភាសាប្រៃយ៍មួយទៀត ដើម្បីព្រីនអត្ថបទទាំងនោះចេញមកខាងក្រៅ ទើបការអាន ឬសរសេរកាន់តែងាយស្រួល។

យ៉ាងណាក៏ដោយ បើតាមលោកបណ្ឌិត លី រតនា កម្មវិធីបកប្រែភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរ នឹងព្យាយាមអភិវឌ្ឍ និងកែលម្អបន្ថែមទៀតទៅលើរូបមន្ត ក៏ដូចជានិមិត្តសញ្ញានៅក្នុងមុខវិជ្ជារូបវិទ្យា គណិតវិទ្យា គីមីវិទ្យាជាដើម។ ទន្ទឹមគ្នានេះ បណ្ឌិត្យសភាបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកម្ពុជា (CADT) នៅតែបន្តសហការជាមួយវិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំពិសេស លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ដើម្បីកែលម្អប្រព័ន្ធនេះ។ លោកបណ្ឌិត លី រតនា សង្ឃឹមថា ប្រព័ន្ធនេះ នឹងអាចជួយសម្រួលការងារទាំងគ្រូបង្រៀន សិស្សានុសិស្ស ក្នុងការបង្រៀន និងរៀនរបស់សិស្សមានពិការភាពភ្នែក ឬខ្សោយគំហើញ។

គួរជម្រាបជូនថា កម្មវិធីបកប្រែភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរ ធ្លាប់បានឈ្នះពានរង្វាន់ទាំងក្នុងថ្នាក់ជាតិ និងអន្តរជាតិ ដូចជា ជ័យលាភី “Best Digital Research and Innovation of the Year” ក្នុងកម្មវិធីពានរង្វាន់ឌីជីថលកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៤ និងទទួលជ័យលាភី “Best Accessibility Award” ក្នុងកម្មវិធី “Al for Good” នៃសន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោក (World AI Conference) ឆ្នាំ២០២៤ នៅទីក្រុងសៀងហៃ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដែលរៀបចំដោយសហភាពទូរគមនាគមន៍អន្តរជាតិ (ITU)។ ហើយថ្មីៗនេះ កម្មវិធីបកប្រែភាសាប្រៃយ៍ខ្មែរ ជាប់ពានរង្វាន់ឌីជីថលអាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ ដែលរៀបចំនៅព្រះរាជាណាចក្រថៃ ក្រោមក្របខណ្ឌកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីឌីជីថលអាស៊ានលើកទី៥៕