ចាប់តាំងពីមានការផ្ទុះអាវុធអំឡុងពេលមានជម្លោះតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥មក អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមថៃ និងកម្ពុជា បានធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ និងចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមក ថាជាអ្នកបង្កជម្លោះមុន ដែលបណ្តាលឱ្យមានការបាត់បង់ជីវិត ខូចខាតផ្ទះសម្បែង សាលារៀន បង្កើតឱ្យមានជនភៀសសឹកជាដើម។ សម្រាប់សង្រ្គាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនេះ តើយុវជន និងបញ្ញាជនខ្មែរ បានធ្វើអ្វីខ្លះ ដើម្បីបង្ហាញពីការពិតទៅកាន់ពិភពលោក?
លោកបណ្ឌិត គិន ភា ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា ភាគីថៃបានប្រឌិតព័ត៌មានយ៉ាងច្រើនទាក់ទងនឹងបញ្ហាតាមបណ្ដោយព្រំដែន ដោយបំភ្លៃព័ត៌មានចោទប្រកាន់មកលើកម្ពុជា។ ដូច្នេះ ក្នុងនាមជាអ្នកតាមដានស្ថានការណ៍សង្គម ស្ថានការណ៍នយោបាយ ក៏ដូចជាបញ្ហាព្រំដែន គឺលោកតែងតែបានឆ្លើយតបទៅខាងភាគីថៃវិញ តាមរយៈប្រព័ន្ធព័ត៌មានសង្គម រួមមាន ហ្វេសប៊ុក Wechat ដើម្បីបំភ្លឺបង្ហាញការពិតទៅពិភពលោកថាអ្វីដែលភាគីថៃចោទប្រកាន់មកលើកម្ពុជាសុទ្ធតែជារឿងប្រឌិតសុទ្ធសាធ។
លោកបណ្ឌិត គិន ភា បន្ថែមថា ថៃខ្លួនឯងជាអ្នកបង្ករឿង ជាអ្នកបង្កាត់ភ្លើងសង្រ្គាមឈ្លានពានមុនមកលើកម្ពុជា ហើយប្រទេសកម្ពុជាគ្រាន់តែប្រើប្រាស់សិទ្ធិក្នុងការការពារនូវអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា ដោយយើងមិនបានទៅឈ្លានពានប្រទេសជិតខាងណានោះទេ។ នេះជាការឆ្លើយតបរបស់លោកបណ្ឌិតតាមបណ្ដាញសង្គមនាពេលកន្លងមក។
ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា យល់ថា ការឆ្លើយតបរបស់លោកក្ដី និងការឆ្លើយតបរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋក្ដី គឺជាផ្នែកមួយនៃការបង្ហាញការពិតអំពីប្រទេសកម្ពុជា និងជាការបកស្បែកមុខ អំពើកុហក អំពើយង់ឃ្នង សាហាវឃោរឃៅ អមនុស្សធម៌របស់ទាហានឈ្លានពានសៀមមកលើប្រទេសកម្ពុជាទៅកាន់ពិភពលោក។
“បើទោះជាមិនបានច្រើនយ៉ាងណា ខ្ញុំជឿថា យ៉ាងហោចណាស់ក៏មានបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនស្គាល់កម្ពុជា”
លោកបណ្ឌិត គិន ភា ក៏បានលើកទឹកចិត្តដល់ប្រជាជនខ្មែរទាំងអស់ឱ្យចូលរួមគ្នាការពារកម្ពុជាពីការឈ្លានពានរបស់ភាគីថៃ។ លោកបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា ការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងការខិតខំបង្កើតវីដេអូបញ្ចេញមតិឆ្លើយតបទៅលើការចោទប្រកាន់របស់ភាគីថៃ គឺជារឿងល្អ ដោយយើងខិតខំនិយាយការពិត ដើម្បីការពារកម្ពុជា។ លោកបណ្ឌិត ក៏ស្នើឱ្យយុវជនបន្តសកម្មភាពនេះ ដើម្បីបង្ហាញពីការពិតរបស់កម្ពុជាដែលរងការចោទប្រកាន់របស់ភាគីថៃ ក៏ដូចជាភាគីថៃចាប់កងទ័ពខ្មែរទៅធ្វើទារុណកម្មជាដើម ដើម្បីបង្ហាញទៅសហគមន៍អន្តរជាតិបានឃើញ និងជួយអន្តរាគមន៍។
កញ្ញា សេង រ័ត្នសេដ្ឋាមុនី ជានិស្សិតបញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត ជំនាញវិភាគគោលនយោបាយអប់រំ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Havard សហរដ្ឋអាមេរិក ឱ្យដឹងថា សម្រាប់កញ្ញាផ្ទាល់ កញ្ញាផលិតវីដេអូឆ្លើយតបនឹងការចោទប្រកាន់របស់ប្រជាជនថៃនៅតាមបណ្ដាញសង្គម ខណៈមានជម្លោះតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ព្រោះនាងសង្កេតឃើញថា ស្ទើរតែគ្រប់ព័ត៌មានថៃចុះផ្សាយ គឺជាព័ត៌មានក្លែងបន្លំខុសពីការពិត ហើយមានបំណងបង្ខូចកម្ពុជាជាអ្នកបង្កជម្លោះមុន។

រ័ត្នសេដ្ឋាមុនី បន្ថែមថា កញ្ញាក៏ចង់ប្រាប់ទៅសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធផ្សាយអន្តរជាតិឱ្យបានដឹងថា នៅក្នុងប្រទេសថៃមានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានជាច្រើន បានចុះផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ដែលមិនអាចយកទៅផ្សព្វផ្សាយបន្តបានទេ ព្រោះតាំងពីដើមមក ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានថៃនេះ តែងតែផ្សាយព័ត៌មានបំភ្លៃ ហើយផ្សាយព័ត៌មានតាមរដ្ឋាភិបាលខ្លួនចង់បានប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើយោងទៅតាមការស្រាវជ្រាវ និងការសិក្សាពីអ្នកជំនាញផ្នែកនេះផ្ទាល់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។
កញ្ញា សេង រ័ត្នសេដ្ឋាមុនី បញ្ជាក់ថា កញ្ញាក៏ធ្លាប់បានសរសរនិក្ខេបបទបញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត នៅ Harvard លើប្រធានបទ “ឥទ្ធិពលនៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយលើលទ្ធផលនៃយុទ្ធនាការចលនាសង្គមនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍- The Influence of Media Usage on the Outcome of Social Movement Campaigns in Southeast Asia” ដោយលើកយកប្រទេសថៃធ្វើជាករណីសិក្សា។ កញ្ញាបានសម្ភាសន៍ប្រភពនៅក្នុងបក្សនយោបាយថៃ សិស្សានុសិស្សថៃ ក៏ដូចជាសាស្រ្តាចារ្យជនជាតិថៃផងដែរ។ លទ្ធផលបានបង្ហាញថា សារព័ត៌មានថៃ ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្នុងប្រទេសថៃភាគច្រើន ចុះផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត គាំទ្រតាមតែរដ្ឋាភិបាលចង់បាន និងគ្មានវិជ្ជាជីវៈជាអ្នកសារព័ត៌មាន ដែលធ្វើឱ្យប្រជាជនថៃ និងយុវជនថៃមិនទទួលបានព័ត៌មានពិត។
“តាមរយៈវីដេអូ ខ្ញុំចង់ប្រាប់ទៅដល់អន្តរជាតិ ត្រូវស្ដាប់ព័ត៌មានទាំងសងខាង ហើយអានព័ត៌មានដោយគិតពិចារណាស៊ីជម្រៅ ដើម្បីដឹងថាព័ត៌មានណាជាព័ត៌មានពិត ហើយព័ត៌មានណាជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ”
ក្នុងនាមជាកូនខ្មែរមួយរូប កញ្ញា រ័ត្នសេដ្ឋាមុនី គិតថា តាមរយៈការផលិតវីដេអូឆ្លើយតបការចោទប្រកាន់ទៅភាគីថៃនេះ គឺពិតជាឮទៅដល់ក្រៅប្រទេស ដូចជាអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ អ្នកធ្វើការក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលក្នុងប្រទេសផ្សេងៗលើពិភពលោក គ្រូបង្រៀន ក៏ដូចជាម្ចាស់អាជីវកម្មធំៗជាដើម។ កញ្ញាបន្តថា ការបង្ហាញវីដេអូនេះ បានជួយផ្លាស់ប្ដូរការយល់ឃើញរបស់អន្តរជាតិ ពីការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតរបស់សារព័ត៌មានថៃ ឱ្យពួកគាត់ត្រឡប់មកឃើញការពិតរបស់កម្ពុជាដែលកំពុងរងការចោទប្រកាន់ និងគាំទ្រកម្ពុជាវិញ។
លោក ហ៊ុយ បញ្ញាចេស្ដា ស្ថាបនិក Chaktomuk Insight មានប្រសាសន៍ថា ការផលិតវីដេអូឆ្លើយតបការចោទប្រកាន់របស់ប្រជាជនថៃតាមបណ្ដាញសង្គមអំពីជម្លោះតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ព្រោះលោកគិតថា នេះជាតួនាទីតិចតួចដែលអាចជួយប្រទេសកម្ពុជាបាន ព្រោះលោកជានិស្សិតទន់ខ្សោយ ហើយមិនអាចទៅច្បាំងនៅសមរភូមិមុខដូចបងៗទាហានបាននោះទេ។ ហេតុនេះ អ្វីដែលលោកអាចធ្វើបាន គឺអង្គុយសរសេរអត្ថបទ ធ្វើមាតិកា ប្រើប្រាស់ចំណេះដឹងដែលមាន ដើម្បីតបតទៅកាន់ប្រទេសថៃ ដែលកំពុងលាបពណ៌មកលើប្រទេសកម្ពុជា។
ស្ថាបនិក Chaktomuk Insight បន្ថែមថា ប្រសិនបើកម្ពុជាមិនតបតទៅវិញ រក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ នោះអ្វីដែលជនជាតិថៃនិយាយលាបពណ៌មកលើកម្ពុជាអាចក្លាយទៅជាភស្ដុតាង ឬអំណះអំណាងសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិធំៗ ហើយនឹងពិបាកសម្រាប់យុវជនខ្មែរជំនាន់ក្រោយស្រាវជ្រាវឯកសារ ដើម្បីទៅជជែកវែកញែកតទល់ជាមួយគេ ព្រោះការតទល់ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ គឺពិតជាលំបាក។
អំឡុងនៃសង្រ្គាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាមួយប្រទេសថៃ លោក ហ៊ុយ បញ្ញាចេស្ដា បានចូលរួម តាមរយៈការសរសេរអត្ថបទ និងការធ្វើវីដេអូ ក៏ដូចជាមានការចូលរួមជួយពីយុវជនមានសមត្ថភាពផ្សេងៗទៀតដើម្បីចេញផ្សាយអត្ថបទប្រមាណជាង ២០នាក់។ លោក ហ៊ុយ បញ្ញាចេស្ដា បន្ថែមថា លោកចង់ឱ្យប្រទេសកម្ពុជា បង្កើតគម្រោងសរសេរអត្ថបទដែលវិភាគ (Insight) ឱ្យបានកាន់តែច្រើន នៅពេលបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានបញ្ចប់។ លើសពីនេះ លោកក៏ចង់ឱ្យប្រជាជនខ្មែរ នៅតែបន្តគាំទ្រ ការសរសេរអត្ថបទវិភាគ ជាភាសាអង់គ្លេស ព្រោះគម្រោងទាំងអស់នេះហើយ ជាអ្នកការពារ និងកសាងមុខមាត់ប្រទេស៕
































