ព្រឹត្តិការណ៍ព័ត៌មាន
ចំណេះជីវិត
ជំនាញ
យុវជនឆ្នើម
អប់រំកុមារតូច
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍
មាតិកាឌីជីថល
អនាគត
ពន្លកបៃតង
កម្ពុជា 360°
មនុស្សជាច្រើនតែងជឿជាក់ថា អាយុសង្ខារខ្លីឬវែងអាស្រ័យលើកត្តាហ្សែនពីកំណើត។ ផ្ទុយទៅវិញ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្ត្រទំនើបបានបង្ហាញថា ហ្សែនដើរតួត្រឹមតែមួយផ្នែកតូចប៉ុណ្ណោះ រីឯរបៀបរបបនៃការរស់នៅ និងបរិស្ថានជុំវិញខ្លួនទៅវិញទេ ដែលជាកត្តាកំណត់យ៉ាងពិតប្រាកដលើអាយុកាល និងគុណភាពជីវិត។
ជាក់ស្តែង ការសិក្សាលើប្រជាជននៅតំបន់ «Blue Zones» ដែលជាតំបន់សម្បូរមនុស្សរស់នៅមានអាយុវែង និងមានសុខភាពល្អជាងគេលើពិភពលោក បានបង្ហាញឱ្យឃើញនូវទម្លាប់សំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលយើងគ្រប់គ្នាអាចអនុវត្តបានចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ៖
១. ផ្ដោតលើរបបអាហារ
ការទទួលទានអាហារដូចជា បន្លែ ផ្លែឈើ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងសណ្តែកគ្រប់ប្រភេទ គឺជាគន្លឹះចម្បងនៃសុខភាពមាំមួន។ របបអាហារប្រភេទនេះជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺរ៉ាំរ៉ៃកាចសាហាវជាច្រើន ដូចជា ជំងឺបេះដូង និងសរសៃឈាម, ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី ២, ជំងឺធាត់លើសទម្ងន់ និងជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើម (MASLD) ជាដើម។
២. រក្សាចលនារាងកាយ និងហាត់ប្រាណជាប្រចាំ
ការធ្វើសកម្មភាពរាងកាយមិនត្រឹមតែជួយគ្រប់គ្រងទម្ងន់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយសម្រួលអារម្មណ៍ បង្កើនថាមពល និងកាត់បន្ថយជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។
មនុស្សពេញវ័យគួរធ្វើលំហាត់ប្រាណកម្រិតមធ្យមយ៉ាងហោចណាស់ ១៥០ នាទី ឬកម្រិតធ្ងន់ ៧៥ នាទី ក្នុងមួយសប្តាហ៍។
គួររួមបញ្ចូលការហាត់ប្រាណពង្រឹងសាច់ដុំយ៉ាងតិច ២ ថ្ងៃ ក្នុងមួយសប្តាហ៍។
៣. ផ្តាច់បារី
ការជក់បារីជាមូលហេតុចម្បងមួយនៃការស្លាប់មុនអាយុ។ អត្ថប្រយោជន៍នៃការឈប់ជក់បារីនឹងចាប់ផ្តើមភ្លាមៗ ត្រឹមរយៈពេលប៉ុន្មាននាទី ឬប៉ុន្មានម៉ោងបន្ទាប់ពីបារីដើមចុងក្រោយ ហើយវានឹងបន្តកាត់បន្ថយហានិភ័យជំងឺធ្ងន់ធ្ងរជាលំដាប់ទៅតាមឆ្នាំ។
៤. កាត់បន្ថយស្ត្រេសរ៉ាំរ៉ៃ និងគិតដល់សុខភាពផ្លូវចិត្ត
ស្ត្រេសរ៉ាំរ៉ៃបំផ្លាញសុខភាពរាងកាយទាំងមូល ដោយបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង ជំងឺថប់បារម្ភ និងជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត។ ការសិក្សាក្នុងឆ្នាំ២០២៣ រកឃើញថា សុភមង្គល និងសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ជាមួយការរស់នៅបានយូរ។ ចូរឆ្លៀតពេលធ្វើរឿងដែលខ្លួនស្រលាញ់ និងហាត់រៀនដឹងគុណចំពោះរឿងតូចតាចក្នុងជីវិត។
៥. ពង្រឹងចំណងមិត្តភាព និងទំនាក់ទំនងសង្គម
ការមានបណ្តាញមិត្តភាព និងគ្រួសារដ៏កក់ក្តៅជួយឱ្យមនុស្សយើងទប់ទល់នឹងភាពតានតឹងបានល្អប្រសើរ។ ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា មនុស្សដែលមានទំនាក់ទំនងសង្គមរឹងមាំ និងចេះជួយយកអាសាគ្នាទៅវិញទៅមក តែងតែមានអាយុវែង និងមានសុខភាពផ្លូវចិត្តល្អជាងអ្នករស់នៅឯកោ។
៦. បង្កើតទម្លាប់គេងឱ្យមានរបៀប និងទៀងទាត់
ដំណេកគឺជាពេលវេលាដែលកោសិកាជួសជុល និងស្តាររាងកាយឡើងវិញ។ ការសិក្សាឆ្នាំ២០២៤ បញ្ជាក់ថា ទាំងការគេងតិចពេក និងច្រើនពេក សុទ្ធតែបង្កផលប៉ះពាល់ដល់អាយុកាល៖
-ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់បង្កើនការរលាកក្នុងរាងកាយ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងជំងឺបេះដូង។
-ការគេងច្រើនជ្រុលអាចផ្សារភ្ជាប់នឹងបញ្ហាធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឬជំងឺមិនទាន់ស្តែងចេញ។
-កម្រិតនៃការគេងដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យគឺចន្លោះពី ៧ ទៅ ៩ ម៉ោង ក្នុងមួយយប់ ដោយចូលគេង និងភ្ញាក់ឱ្យទៀងពេលជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
ជំហានងាយៗដែលអ្នកអាចចាប់ផ្តើមបាននៅថ្ងៃនេះ៖
1. បន្ថែមបន្លែ និងផ្លែឈើឱ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ ៥ ចំណែកក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។
2. កំណត់ម៉ោងចូលគេង និងម៉ោងក្រោកឱ្យបានទៀងទាត់។
3. ឆ្លៀតពេល ៣០ នាទីធ្វើអ្វីជាចំណង់ចំណូលចិត្តដែលនាំមកនូវស្នាមញញឹម។
4. ផ្ញើសារ ឬទូរសព្ទសួរសុខទុក្ខមិត្តភក្តិ ឬមនុស្សជាទីស្រឡាញ់។
5. រក្សាទម្លាប់ធ្វើចលនា ដូចជាការដើរ ហែលទឹក ឬរាំកម្សាន្ត។
សុខភាពល្អ និងអាយុយឺនយូរ មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាលទ្ធផលនៃការជ្រើសរើសទម្លាប់រស់នៅត្រឹមត្រូវ និងមានវិន័យប្រចាំថ្ងៃ។ ការចាប់ផ្ដើមផ្លាស់ប្ដូរពីចំណុចតូចៗនៅថ្ងៃនេះ គឺជាការវិនិយោគដ៏មានតម្លៃបំផុតសម្រាប់អនាគតរបស់អ្នក៕
