ការសិក្សាឱ្យពូកែ និងមានប្រសិទ្ធភាព ជាប្រធានបទមួយមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងចំពោះយុវជន ជាពិសេស សិស្សនិស្សិតដែលកំពុងបន្តការសិក្សា និងការហ្វឹកហ្វឺនជំនាញដទៃៗទៀត។ ឯកឧត្តម កុលផេង វឌ្ឍនា អនុរដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្នុងវេទិកាសុខុមាលភាពយុវជនឆ្នាំ២០២៥ អំពីការជំរុញវិថីសិក្សា ឱ្យខិតទៅរកគោលដៅ ឬក៏សេចក្ដីប៉ងប្រាថ្នា បានចែក​រំលែក​គន្លឹះចំនួនប្រាំមួយចំណុច ក្នុងការសិក្សាឱ្យពូកែ និងមានប្រសិទ្ធភាព។

១. ស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់ ៖ ដើម្បីអនុវត្តន៍ការស្តាប់ដែលមានគុណភាព និងការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់មានន័យថា ដាក់ចំណាប់អារម្មណ៍ទាំងស្រុងអំឡុងពេលមានកិច្ចពិភាក្សា ឬការផ្តល់ឱវាទពីបុគ្គលណាម្នាក់ ដោយការបិទសម្លេងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិច កុំបារម្ភខ្លាំងអំពីការឆ្លើយតបបន្ទាប់អំឡុងពេលស្តាប់ សង្កេតរាល់សកម្មភាពដែលកើតមាននៅជុំវិញខ្លួន និងរក្សាភ្ជាប់នូវឥរិយាបថវិជ្ជមានផងដែរ។

២. គិតពិចារណានូវអ្វីដែលខ្លួនបានឮ និងបានស្តាប់ ៖ ក្រៅតែពីការផ្តល់ចំណាប់ទាំងស្រុងក្នុងការស្តាប់ ឬការជជែក កត្តាដែលគួរអនុវត្តន៍បន្ទាប់នោះ គឺការពិចារណាថ្លឹងថ្លែង និងជ្រើសរើសចំណុចណាដែលស្របជាមួយស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ឬការឆ្លើយតបនឹងគោលដៅក្នុងរយៈពេលវែងតែប៉ុណ្ណោះ។

៣. កត់ត្រាទុករាល់អ្វីដែលបានរៀនសូត្រ ៖ មិនថាទៅណាក៏ដោយ មិនថាចូលរួមកម្មវិធីរៀនសូត្រ ឬការប្រជុំក្ដី មិនថានៅទីកន្លែងណាទេ! ឱ្យតែមានការពិភាក្សា គឺត្រូវតែយកក្រដាស និងប៊ិចតាមខ្លួនជានិច្ច។ គួរតែកត់ត្រាទុក កុំសូវទុកចិត្តការចងចាំរបស់ខួរក្បាលច្រើនពេក ព្រោះខួរក្បាលមនុស្ស មិនមែនដូចទៅនឹងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រនោះទេ ដែលជាហេតុបញ្ជាក់បានថា ការកត់ត្រាទុកគឺមានសារៈសំខាន់។

៤. ឆ្ងល់ត្រូវសួរ ៖ ការលាក់នូវរាល់ចម្ងល់ដែលមានអំឡុងពេលរៀន ឬពេលស្តាប់ ពុំមែនជាអ្វីដែលអ្នកអប់រំ ចង់ឱ្យកើតមាននោះទេ។ ដូច្នេះសូមសួរសំណួរប្រសិនបើមានចម្ងល់ ទោះក្នុងកិច្ចប្រជុំក្ដី ការងារក្ដី សិក្ខាសាលាក្ដី និងក្នុងថ្នាក់រៀនក្ដី បើឆ្ងល់គឺសួរ ការទុកនូវចម្ងល់ប្រៀបដូចនឹងការអង្គុយបណ្តែតអារម្មណ៍ចោលតាមកាលវេលាដោយមិនមានលទ្ធផល។

៥. ចេះវិនិច្ឆ័យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ៖ ការគិត និងការវិភាគ ដែលមានការវិនិច្ឆ័យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ គឺត្រូវការផ្ចង់អារម្មណ៍សង្កេតពីទស្សនៈដែលមានប្រភពផ្សេងៗគ្នា និងការជ្រើសរើសការប្រតិបត្តិមួយ ដែលផ្តល់គុណតម្លៃទាំងខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ។

៦. ចេះចែកចំណេះដឹងដល់អ្នកដទៃ ៖ បន្ទាប់ពីបានរៀនសូត្រហើយ អ្វីដែលជាជំហានបន្ទាប់ គឺការចែករំលែក ឬក៏នៅពេលបានរៀនចេះដឹងច្រើន យើងបន្តសាបព្រួសពូជល្អៗបន្ថែមទៅកាន់សង្គមដើម្បីភាពរីកចម្រើនជារួម និងការចូលរួមកសាងសង្គមជាតិទាំងអស់គ្នា ព្រោះការលាក់ទុកចំណេះនៅនឹងខ្លួនឯងជួនកាលអាចបណ្តាលឱ្យមានការភ្លេចភ្លាំង។ មួយវិញទៀត កាលដែលកប់ចំណេះដឹងដូចគេកប់កំណប់ គឺនឹងនាំឱ្យបាត់បង់តម្លៃនៅពេលដែលមនុស្សលាចាកលោកទៅវិញ។ ចំណេះជាទ្រព្យ គួរយកវាទៅប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍តាមដែលអាចធ្វើបាន ដើម្បីផលប្រយោជន៍សង្គមទាំងមូល។

ទន្ទឹមគ្នានោះ ឯកឧត្តម កុលផេង វឌ្ឍនា ក៏បានរំលេចបន្ថែមថា ចង់មានភាពរីកចម្រើន ត្រូវប្រព្រឹត្តរាល់សកម្មភាពទាំងឡាយណា ដែលនាំនូវផលប្រយោជន៍សម្រាប់ខ្លួនឯង ដូចជាការចូលរួមកម្មវិធីដែលផ្តល់ចំណេះដឹង និងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព។ ជាមួយគ្នានោះ ឯកឧត្តមក៏បានរំឭកបន្ថែមអំពីការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ឬបណ្តាញសង្គមផងដែរ សូមកុំលេងបណ្តាញសង្គមច្រើនពេក ព្រោះអាចប៉ះពាល់អនាគតនិងភាពរីចម្រើន តួយ៉ាងបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក គឺគ្រាន់តែប្រើវាដើម្បីទំនាក់ទំនង ការតាមដានព័ត៌មានអំពីចំណេះដឹង និងជំនួសមកវិញនូវការអានសៀវភៅ សុំការប្រឹក្សាមនុស្សដែលមានបទពិសោធន៍ ក៏ដូចជាការណែនាំពីរៀមច្បង៕