មនុស្សគ្រប់រូបតែងតែប្រើការគិតជាច្រើនក្នុងមួយថ្ងៃៗដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា រឿងរ៉ាវដែលកើតឡើងរៀងរាល់ថ្ងៃ និងជាប្រចាំក្នុងមានរយៈពេលណាមួយ។ តាមរយៈបទពិសោធន៍ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Jenny Taitz អ្នកជំនាញផ្នែកចិត្តសាស្ត្រដែលមានបទពិសោធន៍១៤ឆ្នាំក្នុងការងារនេះបានលើកយក៥ចំណុចដើម្បីជួយកាត់បន្ថយការគិតច្រើន។

១. សង្កេតមើលពេលវេលាជាក់លាក់ដែលខ្លួនឯងគិតច្រើន ៖ ជាដំបូងអ្នកត្រូវទទួលស្គាល់ថាខ្លួនឯងមានបញ្ហាគិតច្រើន បន្ទាប់មកអ្នកត្រូវសង្កេតមើលខ្លួនឯងថា អ្នកគិតច្រើននៅពេលណាខ្លះក្នុងមួយថ្ងៃៗ។ ក្នុងពេលដែលអ្នកសង្កេតមើលខ្លួនឯង គួរស្វែងរកចំណុចមួយចំនួនដូចជា តើអ្នកកំពុងគិតពីអ្វី? សម្គាល់មើលរាងកាយខ្លួនឯង សញ្ញារាងកាយ ការសង្កេតមើលថា ខ្លួនឯងគិតរឿងអវិជ្ជមាន និងរឿងដែលធ្វើឱ្យអ្នកគិតដដែលៗ ។ លោកអ្នកអាចជ្រើសរើសយកវិធីសាស្ត្រការស្ដាប់វីដេអូកំសាន្តខ្លះៗ និងការហាត់កីឡាបន្ទាប់ពីម៉ោងការងាររបស់អ្នកដើម្បីកែប្រែបញ្ហាគិតច្រើនរបស់អ្នកបានមួយផ្នែកធំ។

២. ដកឃ្លាពីខ្លួនឯង៖ មូលហេតុធំចម្បងរបស់អ្នកដែលមានបញ្ហាគិតច្រើនអាចមកពីអារម្មណ៍ខឹង ឬមួរម៉ៅពីរឿងដែលមិនសមបំណងណាមួយដែលអ្នកបានឆ្លងកាត់។ ដំណោះស្រាយគឺលោកអ្នកត្រូវមើលបញ្ហាឱ្យតូច និងស្វែងរកដំណោះស្រាយទៅមុខឱ្យធំជាងបញ្ហា ដែលជំហាននេះគេហៅថា «ការដកឃ្លាសម្រាប់ខ្លួនឯង» ។ ខណៈពេលដកឃ្លាជាមួយខ្លួនឯង អ្នកអាចសង្កេតមើលបទពិសោធន៍លំបាកណាមួយដែលអ្នកបានឆ្លងកាត់ និងសិក្សាពីដំណោះស្រាយដែលអ្នកធ្លាប់បានឆ្លងកាត់ ឬស្វែងរកអ្នកពិភាក្សាអំពីដំណោះស្រាយដើម្បីកែប្រែបញ្ហា ឬអាចជួយឱ្យអ្នកអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានផងដែរ។

៣. ប្ដូរការគិតពី «ហេតុអ្វី» ទៅជា «ដោយរបៀបណា» ៖ វិធីសាស្ត្រសាមញ្ញបំផុតដែលជួយឱ្យលោកអ្នកគិតវិជ្ជមាន លោកអ្នកគ្រាន់តែប្ដូរការគិតពី ហេតុអ្វី ទៅជា ដោយរបៀបណា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា។ ការស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយរបៀបណារបស់អ្នកមានប្រសិទ្ធភាពជួយក្នុងការស្រាយបញ្ហាបានប្រសើរជាជាងការនៅអង្គុយឆ្ងល់ថា តើមកពីហេតុអ្វីបានជាមានបញ្ហានេះ ឬបញ្ហានោះកើតឡើង។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ការស្វែងរកពីមូលហេតុ នៃបញ្ហាមិនមែនជារឿងខុសនោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ពីដំណោះស្រាយគួរធ្វើបានដោយរបៀបណាទើបជាការប្រសើរ។

៤. សរសេរចេញមក ៖ លោកអ្នកអាចសរសេរនូវអ្វីដែលបានគិត ឬរឿងដែលអ្នកគិតថាវានឹងធ្វើឱ្យអ្នកគិតច្រើនព្រោះការសរសេរក៏អាចជាជម្រើសដែលជួយលោកអ្នកមានអារម្មណ៍ធូរស្រាល។ អ្នកអាចសាកល្បងវិធីសាស្ត្របីដើម្បីសរសេរចេញនូវអ្វីដែលអ្នកចង់និយាយដោយ៖
. ទីមួយ ៖ ចំណាយ១៥ ទៅ២០នាទីសរសេរអំពីភាពតានតឹង ឬបញ្ហាដែលអ្នកកំពុងជួប
. ទីពីរ៖ សរសេររបៀបចាស់ៗពីបទពិសោធន៍ដែលអ្នកធ្លាប់បានឆ្លងកាត់ និងជារឿងដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់របស់អ្នក
. ទីបី៖ លោកអ្នកអាចសរសេរនូវរឿងរ៉ាវ ឬបញ្ហាដែលកំពុងជួបនៅពេលនេះ ឬថ្មីៗដែលធ្វើឱ្យអ្នកស្មុគស្មាញ និងគិតច្រើន។

ការអនុវត្ត៣ ចំណុចខាងលើនេះ បានជាប់លាប់នឹងជួយកាត់បន្ថយរោគសញ្ញានៃភាពតានតឹង ឬការគិតច្រើនរបស់អ្នកបានយ៉ាងល្អ និងមានប្រសិទ្ធភាពតាមរយៈការសរសេរ ព្រោះការសរសេរអាចឱ្យអ្នករៀបរាប់ពីអារម្មណ៍អ្នកកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងចំកន្លែងដែលអ្នកចង់និយាយចេញមក។

៥. កំណត់ពេលវេលាឡើងវិញ ៖ បញ្ហាគិតច្រើនរបស់លោកអ្នកនឹងធ្វើឱ្យខាតពេលវេលាច្រើនជាប្រចាំថ្ងៃ ដូចនេះអ្នកគួរតែចំណាយពេល១០នាទីក្នុងមួយថ្ងៃដើម្បីនៅជាមួយខ្លួនឯង និងដកវាចេញពីការគិតរបស់អ្នក។ សូមព្យាយាមយករឿងរ៉ាវដែលមិនល្អកើតមានក្នុងថ្ងៃនោះចេញពីចិត្តរបស់អ្នក កុំទុកឱ្យវាជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យមួយថ្ងៃរបស់អ្នកកើតជាថ្ងៃមិនល្អ៕