ក្នុងនាមជាយុវវ័យ ឬសិស្សនិស្សិត ការសិក្សា ការប្រឡង និងសកម្មភាពសង្គមអាចធ្វើឱ្យរវល់ខ្លាំង រហូតភ្លេចគិតដល់សុខភាពខ្លួនឯង ជាពិសេសក្នុងរដូវរងា ដែលច្រើនតែកើតជំងឺផ្តាសាយ។ ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំដែលរឹងមាំ គឺជាខែលការពារដ៏ល្អបំផុតប្រឆាំងនឹងមេរោគផ្តាសាយ និងជំងឺផ្សេងៗ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាគន្លឹះសំខាន់ៗដែលអ្នកអាចអនុវត្តបាន ៖

១. អាហារូបត្ថម្ភបានល្អ និងសម្បូរជីវជាតិ

ការទទួលទានអាហារដែលមានតុល្យភាព គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃប្រព័ន្ធភាពស៊ាំល្អ។ ដូច្នេះ​សូមព្យាយាមញ៉ាំបន្លែ និងផ្លែឈើចម្រុះពណ៌ (ដូចជា ផ្លែក្រូច ក្រូចឆ្មារ បន្លែបៃតង ផ្លែប៊ឺរី) ដែលសម្បូរទៅដោយវីតាមីន C, E, Beta-carotene និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម (Antioxidants) ដែលជួយពង្រឹងកោសិកាភាពស៊ាំ។ ជាមួយ​គ្នានេះ អាហារដូចជាគ្រាប់ធញ្ញជាតិ សាច់គ្មានខ្លាញ់ និងការប៉ះពាល់នឹងពន្លឺព្រះអាទិត្យ (ដើម្បីទទួលបានវីតាមីន D) អាចជួយដល់មុខងារការពាររបស់រាងកាយផងដែរ។ តែកុំភ្លេចផឹកទឹកឱ្យបានច្រើន (យ៉ាងហោចណាស់ ៨កែវក្នុងមួយថ្ងៃ) ដើម្បីរក្សាសំណើមដល់ភ្នាសស្លេស្ម (Mucous Membranes) ដែលជាខ្សែការពារដំបូងប្រឆាំងនឹងការឆ្លងមេរោគ។

២. គេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់

ការគេងគឺជាពេលវេលាដែលរាងកាយជួសជុល និងបង្កើតកោសិកាការពារ។ សូមព្យាយាមគេងឱ្យបាន ៧ ទៅ ៩ ម៉ោងក្នុងមួយយប់ ព្រោះថា ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬគេងមិនទៀងទាត់ អាចកាត់បន្ថយសមត្ថភាពរបស់រាងកាយក្នុងការប្រឆាំងនឹងការឆ្លងមេរោគ។

៣. ធ្វើលំហាត់ប្រាណទៀងទាត់

សកម្មភាពរាងកាយកម្រិតមធ្យម និងទៀងទាត់ ជួយបង្កើនចរន្តឈាម និងធ្វើឱ្យកោសិកាភាពស៊ាំដំណើរការបានល្អ។ ដូច្នេះ អ្នកអាចធ្វើ​លំហាត់ប្រាណកម្រិតមធ្យមដូចជា ដើរលឿន ជិះកង់ ហែលទឹក ឬរត់ហាត់ប្រាណរយៈពេល ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ យ៉ាងហោចណាស់ ៥ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។

៤. គ្រប់គ្រងភាពតានតឹង (Stress Management)

ភាពតានតឹងរ៉ាំរ៉ៃ (Chronic Stress) អាចបណ្ដាលឱ្យអរម៉ូន cortisol កើនឡើង ដែលធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ។ សូមគ្រប់គ្រងភាពតានតឹង​ដោយ​អាច​អនុវត្តបច្ចេកទេសបន្ធូរអារម្មណ៍ដូចជា សមាធិ ការដកដង្ហើមវែងៗ ស្តាប់តន្ត្រី ឬចំណាយពេលជាមួយមិត្តភក្តិ។ ជាមួយ​គ្នា ក៏​អាចរកពេលសម្រាកលំហែ ដោយ​ឆ្លៀតពេលដើម្បីសម្រាកពីការរៀន ឬការងារ ហើយធ្វើអ្វីដែលអ្នកចូលចិត្ត។

៥. អនាម័យល្អ និងទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ

ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃសាមញ្ញៗ ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការទប់ស្កាត់មេរោគមានដូចជា ៖

• លាងដៃញឹកញាប់: លាងដៃជាមួយសាប៊ូ និងទឹកក្តៅឧណ្ហៗ យ៉ាងហោចណាស់ ២០ វិនាទី ពិសេសមុនពេលញ៉ាំអាហារ ក្រោយពេលប្រើបង្គន់ និងក្រោយពេលប៉ះពាល់វត្ថុប្រើប្រាស់រួម។
• ជៀសវាងប៉ះមុខ: កុំយកដៃប៉ះភ្នែក ច្រមុះ និងមាត់។
• បិទបាំងពេលក្អក/កណ្តាស់: ប្រើកែងដៃ ឬក្រដាសជូតមាត់ ដើម្បីបិទបាំងមាត់ និងច្រមុះពេលក្អក ឬកណ្តាស់ រួចបោះចោលក្រដាសជូតមាត់ភ្លាមទៅក្នុងធុងសំរាម។

ចំណាំ ៖ ការរក្សាប្រព័ន្ធភាពស៊ាំឱ្យរឹងមាំ មិនមែនធ្វើតែម្តងហើយចប់នោះទេ តែជាការធ្វើសកម្មភាពជាប់លាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ការថែរក្សាសុខភាពល្អក្នុងរដូវត្រជាក់នេះ នឹងជួយឱ្យអ្នកមានថាមពល និងផ្តោតអារម្មណ៍បានពេញលេញលើការសិក្សា និងសកម្មភាពផ្សេងៗទៀត៕