ព្រឹត្តិការណ៍ព័ត៌មាន
ចំណេះជីវិត
ជំនាញ
យុវជនឆ្នើម
អប់រំកុមារតូច
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍
មាតិកាឌីជីថល
អនាគត
ពន្លកបៃតង
កម្ពុជា 360°
ក្នុងនាមជាយុវវ័យ ឬសិស្សនិស្សិត ការសិក្សា ការប្រឡង និងសកម្មភាពសង្គមអាចធ្វើឱ្យរវល់ខ្លាំង រហូតភ្លេចគិតដល់សុខភាពខ្លួនឯង ជាពិសេសក្នុងរដូវរងា ដែលច្រើនតែកើតជំងឺផ្តាសាយ។ ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំដែលរឹងមាំ គឺជាខែលការពារដ៏ល្អបំផុតប្រឆាំងនឹងមេរោគផ្តាសាយ និងជំងឺផ្សេងៗ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាគន្លឹះសំខាន់ៗដែលអ្នកអាចអនុវត្តបាន ៖
១. អាហារូបត្ថម្ភបានល្អ និងសម្បូរជីវជាតិ
ការទទួលទានអាហារដែលមានតុល្យភាព គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃប្រព័ន្ធភាពស៊ាំល្អ។ ដូច្នេះសូមព្យាយាមញ៉ាំបន្លែ និងផ្លែឈើចម្រុះពណ៌ (ដូចជា ផ្លែក្រូច ក្រូចឆ្មារ បន្លែបៃតង ផ្លែប៊ឺរី) ដែលសម្បូរទៅដោយវីតាមីន C, E, Beta-carotene និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម (Antioxidants) ដែលជួយពង្រឹងកោសិកាភាពស៊ាំ។ ជាមួយគ្នានេះ អាហារដូចជាគ្រាប់ធញ្ញជាតិ សាច់គ្មានខ្លាញ់ និងការប៉ះពាល់នឹងពន្លឺព្រះអាទិត្យ (ដើម្បីទទួលបានវីតាមីន D) អាចជួយដល់មុខងារការពាររបស់រាងកាយផងដែរ។ តែកុំភ្លេចផឹកទឹកឱ្យបានច្រើន (យ៉ាងហោចណាស់ ៨កែវក្នុងមួយថ្ងៃ) ដើម្បីរក្សាសំណើមដល់ភ្នាសស្លេស្ម (Mucous Membranes) ដែលជាខ្សែការពារដំបូងប្រឆាំងនឹងការឆ្លងមេរោគ។
២. គេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់
ការគេងគឺជាពេលវេលាដែលរាងកាយជួសជុល និងបង្កើតកោសិកាការពារ។ សូមព្យាយាមគេងឱ្យបាន ៧ ទៅ ៩ ម៉ោងក្នុងមួយយប់ ព្រោះថា ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬគេងមិនទៀងទាត់ អាចកាត់បន្ថយសមត្ថភាពរបស់រាងកាយក្នុងការប្រឆាំងនឹងការឆ្លងមេរោគ។
៣. ធ្វើលំហាត់ប្រាណទៀងទាត់
សកម្មភាពរាងកាយកម្រិតមធ្យម និងទៀងទាត់ ជួយបង្កើនចរន្តឈាម និងធ្វើឱ្យកោសិកាភាពស៊ាំដំណើរការបានល្អ។ ដូច្នេះ អ្នកអាចធ្វើលំហាត់ប្រាណកម្រិតមធ្យមដូចជា ដើរលឿន ជិះកង់ ហែលទឹក ឬរត់ហាត់ប្រាណរយៈពេល ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ យ៉ាងហោចណាស់ ៥ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។
៤. គ្រប់គ្រងភាពតានតឹង (Stress Management)
ភាពតានតឹងរ៉ាំរ៉ៃ (Chronic Stress) អាចបណ្ដាលឱ្យអរម៉ូន cortisol កើនឡើង ដែលធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ។ សូមគ្រប់គ្រងភាពតានតឹងដោយអាចអនុវត្តបច្ចេកទេសបន្ធូរអារម្មណ៍ដូចជា សមាធិ ការដកដង្ហើមវែងៗ ស្តាប់តន្ត្រី ឬចំណាយពេលជាមួយមិត្តភក្តិ។ ជាមួយគ្នា ក៏អាចរកពេលសម្រាកលំហែ ដោយឆ្លៀតពេលដើម្បីសម្រាកពីការរៀន ឬការងារ ហើយធ្វើអ្វីដែលអ្នកចូលចិត្ត។
៥. អនាម័យល្អ និងទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ
ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃសាមញ្ញៗ ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការទប់ស្កាត់មេរោគមានដូចជា ៖
- លាងដៃញឹកញាប់: លាងដៃជាមួយសាប៊ូ និងទឹកក្តៅឧណ្ហៗ យ៉ាងហោចណាស់ ២០ វិនាទី ពិសេសមុនពេលញ៉ាំអាហារ ក្រោយពេលប្រើបង្គន់ និងក្រោយពេលប៉ះពាល់វត្ថុប្រើប្រាស់រួម។
- ជៀសវាងប៉ះមុខ: កុំយកដៃប៉ះភ្នែក ច្រមុះ និងមាត់។
- បិទបាំងពេលក្អក/កណ្តាស់: ប្រើកែងដៃ ឬក្រដាសជូតមាត់ ដើម្បីបិទបាំងមាត់ និងច្រមុះពេលក្អក ឬកណ្តាស់ រួចបោះចោលក្រដាសជូតមាត់ភ្លាមទៅក្នុងធុងសំរាម។
ចំណាំ ៖ ការរក្សាប្រព័ន្ធភាពស៊ាំឱ្យរឹងមាំ មិនមែនធ្វើតែម្តងហើយចប់នោះទេ តែជាការធ្វើសកម្មភាពជាប់លាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ការថែរក្សាសុខភាពល្អក្នុងរដូវត្រជាក់នេះ នឹងជួយឱ្យអ្នកមានថាមពល និងផ្តោតអារម្មណ៍បានពេញលេញលើការសិក្សា និងសកម្មភាពផ្សេងៗទៀត៕
