ការដាក់បញ្ចូលប្រាសាទកោះកេរ ដែលជាអតីតរាជធានីនៃអាណាចក្រខ្មែរ កាលពីជាង ១០០០ ឆ្នាំមុន ទៅក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិលោក កាលពីថ្ងៃទី ១៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ នាទីក្រុងរីយ៉ាដ ប្រទេសអារ៉ាបីសេអូឌីត ត្រូវបានមហាគ្រួសារខ្មែរបង្ហាញការអបអរ ជាពិសេសក្រុមយុវជន​បាន​បង្ហាញអារម្មណ៍រំភើប និងប្តេជ្ញាបន្ត​ថែរក្សាសម្បត្តិវប្បធម៌របស់ជាតិ។

កញ្ញា ជី ស្រីអូន និស្សិតបញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ ជំនាញអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ និងជាគ្រូបង្រៀនភាសាខ្មែរមួយរូប បានលើកឡើងថា កញ្ញា ពិតជាមានមោទនភាពខ្លាំងណាស់ ចំពោះការដាក់បញ្ចូលប្រាសាទកោះកេរជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ព្រោះនេះគឺជា ស្នាដៃ និងកេរមរតកដូនតា ដែលមានតម្លៃពុំអាចកាត់ថ្លៃបាន។

កញ្ញា ស្រីអូន បន្តថា យុវជន និងអ្នកជំនាន់ក្រោយកម្ពុជា គួរតែសិក្សាស្រាវជ្រាវស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់នូវតម្លៃស្នាដៃនីមួយៗរបស់ដូនតាខ្មែរ ថាតើវាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងប៉ុណ្ណា។ ម្យ៉ាងទៀត ភាគីពាក់ព័ន្ធ ដែលមានស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជនគួររួមគ្នា ជំរុញការបង្ហាញពីមរតវប្បធម៌ទាំងនោះ តាមបណ្ដាញសង្គមនានា ព្រមទាំងដាក់បញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីសិក្សា ជំរុញការសិក្សាបន្ថែម និងជួយគាំទ្ររាល់ការផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗទាក់ទងនឹងប្រាសាទខ្មែរ មិនថា ប្រាសាទកោះកេរ ឬប្រាសាទបុរាណដទៃទៀតនោះទេ។

ចំណែកលោក ឆាន់ សុផលប្រុសមួយ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ កំពុងបន្តការសិក្សានៅបណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ក្នុងនាមជាយុវជនកម្ពុជាមួយរូប លោកពិតជាមានសេចក្ដីរំភើបយ៉ាងក្រៃលែង ដែលកម្ពុជាបានដាក់បញ្ចូលប្រាសាទកោះកេរទៅក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។ លោករំភើបចិត្ត ដោយសារតែប្រាសាទបុរាណមួយនេះគឺជាសម្បត្តិវប្បធម៌បុរាណមួយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាកេរ្ដិ៍ដំណែលដ៏ថ្លៃថ្លារបស់បុព្វបុរសខ្មែរ បន្សល់ទុកឱ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយ។

លោក សុផលប្រុសមួយ បន្ថែមថា ប្រាសាទកោះកេរបានបង្ហាញថា បុព្វបុរសខ្មែរកាលពីជំនាន់នោះពិតជាមានវប្បធម៌អរិយធម៌ដ៏រុងរឿង។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រាសាទនេះក៏បានបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ជាច្រើនទៀត ដែលមានដូចជា អក្សរសាស្ត្រ សិល្បៈ ចម្លាក់ ដែលបានឆ្លាក់នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទ។

ខ្ញុំពិតជាមានមោទនភាពចំពោះបុព្វបុរសជំនាន់មុន ដែលបានកសាងប្រាសាទដ៏ស្រស់ស្អាត និងបង្កើតឱ្យមានសម្បត្តិវប្បធម៌ផ្សេងៗទៀត ហើយខ្ញុំប្ដេជ្ញាចិត្តថា នឹងបន្តចូលរួមថែរក្សាមរតកដ៏មានតម្លៃនេះសម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយ។

យុវជន ឆាន់ សុផលប្រុសមួយ និស្សិតឆ្នាំទី៤ កំពុងបន្តការសិក្សានៅបណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជា

យុវជន ជង់ សុភាព ជានិស្សិតឆ្នាំទី ២ ជំនាញអក្សរសាស្ត្រអង់គ្លេស នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានបង្ហាញការយល់ឃើញថា ការដាក់ប្រាសាទកោះកេរទៅក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិ្តកភណ្ឌពិភពលោក នឹងធ្វើឱ្យកិត្តិនាមប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែល្បីល្បាញនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ លើសពីនេះ គេនឹងស្គាល់ប្រាសាទដ៏អស្ចារ្យមួយទៀតរបស់កម្ពុជា ខណៈកាលពីមុននៅពេលធ្វើដំណើរមកកម្ពុជា ភ្ញៀវទេសចរគិតតែអំពីប្រាសាទអង្គរវត្តប៉ុណ្ណោះ ពេលគេមកលេងកម្ពុជា។ សុភាព បន្តថា ដើម្បីចូលរួមថែរក្សាសម្បត្តិវប្បធម៌របស់បុព្វបុរសយើង យុវជនជំនាន់ក្រោយគួរសិក្សាអំពីវប្បធម៌ខ្មែរឱ្យបានជ្រៅជ្រះ។ លើសពីនេះ ខ្មែរគ្រប់រូបគួរដឹងអំពីប្រវត្តិ និងលក្ខណៈពិសេសមួយចំនួនរបស់ប្រាសាទ ដូចជា កម្ពស់ សាងសង់នៅពេលណា ដោយអ្នកណាជាដើម។

ជាមួយគ្នានេះ សុភាព ក៏បានសំណូមពរ​ទៅដល់អាជ្ញាធរគួរតែបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ ឬលក្ខណៈគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បន្ថែមទៀតនៅតំបន់នោះ និងកន្លែងស្នាក់នៅដែលមានផាសុកភាពសម្រាប់អ្នកទេសចរ ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកទៅកម្សាន្តនៅទីនោះឱ្យបានកាន់តែច្រើន។

គួរបញ្ជាក់ថា រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរស្ថិតនៅលើផ្ទៃដីប្រមាណ ៨ពាន់ហិកតា ក្នុងភូមិសាស្ត្រស្រុកគូលែន ដែលមានក្រុមប្រាសាទជាង ៧០ ក្នុងនោះមានប្រាសាទធំមួយរាងដូចពីរ៉ាមីត ដែលមាន ៧ថ្នាក់ និងកម្ពស់ ៣៥ម៉ែត្រ។ កោះកេរ គឺជាប្រាសាទទី៤ របស់កម្ពុជា ដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកបន្ទាប់ពីប្រាសាទអង្គរក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ ប្រាសាទព្រះវិហារក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ និងតំបន់ប្រាសាទសម្បូរព្រៃគុកក្នុងឆ្នាំ ២០១៧៕