ចាប់តាំងពីភ្ញាក់ពីដំណេករហូតដល់ពេលចូលដំណេកវិញ មនុស្សគ្រប់រូបសុទ្ធតែត្រូវការប្រើប្រាស់បង្គន់អនាម័យ និងទឹកស្អាតជាប្រចាំ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ការមានបង្គន់អនាម័យ និងទឹកស្អាតប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ គឺបាន​រួមចំណែកលើកកម្ពស់ការសិក្សារបស់សិស្សស្រី និងកាត់បន្ថយអត្រានៃការបោះបង់ការសិក្សារបស់សិស្សស្រីផងដែរ។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ អ៊ុក រ៉ាប៊ុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ មានប្រសាសន៍ថា រាជរដ្ឋាភិបាលបានយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងលើការងារលើកកម្ពស់អនាម័យតាមទីសាធារណៈ ដូចជានៅតាមមន្ទីរពេទ្យ តាមសាលាឃុំ សាលាស្រុក តាមសាលារៀន និងជាពិសេសបង្គន់អនាម័យតាមស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈនានា ដែលមានលក្ខណៈទំនើប និងប្រកបដោយផាសុកភាព ដែលពីមុនកន្លែងទាំងអស់នេះនៅមិនទាន់មានបង្គន់អនាម័យដែលស្អាត និងមិនទាន់ទំនើបនៅឡើយ។

រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ បន្ថែមថា ការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត អនាម័យ និងវិធីបង្ការរោគ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ ដែលបានចូលរួមចំណែកលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌរស់នៅរបស់សហគមន៍នៅជនបទឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង បរិស្ថាតស្អាត និងប្រកបដោយផាសុកភាព។

បើតាម​ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ អ៊ុក រ៉ាប៊ុន ទឹកស្អាត (Safe Drinking Water) គឺជាទឹកដែលថ្លា គ្មានក្លិន គ្មានពណ៌ គ្មានរសជាតិ គ្មានមេរោគ និងគ្មានសារធាតុគីមីលើសកំណត់ ហើយមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ ដោយឡែកអនាម័យ (Sanitation) គឺសំដៅទៅលើភាពស្អាត និងមានអនាម័យនៃកន្លែងរស់នៅ សហគមន៍ ដែលមិនបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់ទឹក និងការគ្រប់គ្រងទុកដាក់លាមកមនុស្ស លាមកសត្វ និងសំណល់សំរាមកខ្វក់។ រីឯវិធីបង្ការរោគ (Hygiene) គឺសំដៅលើលក្ខណៈ និងការអនុវត្តនានាដែលជួយថែរក្សាសុខភាព និងបង្ការការរីករាលដាលជំងឺឆ្លងរួមទាំងការលាងសម្អាតដៃ ការគ្រប់គ្រងអនាម័យពេលមានរដូវ និងអនាម័យចំណីអាហារ ដែលនិយាយជារួមគឺ ហូបស្អាត ផឹកស្អាត និងរស់នៅស្អាត។

យុវតី រុន ស្រីខួច ជាសិស្សថ្នាក់ទី១០នៃវិទ្យាល័យប៊ុនរ៉ានីហ៊ុនសែនចរិយាវង្ស បាននិយាយថា ទាំងនៅផ្ទះ និងនៅតាមសាលារៀនមានបង្គន់អនាម័យ និងទឹកស្អាតប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ ផ្ដល់ភាពងាយស្រួលច្រើនដល់សិស្សានុសិស្ស គឺជួយឱ្យការរស់នៅមានអនាម័យខ្ពស់ និងគ្មានការបន្ទោរបង់ពាសវាលពាសកាល ។ ស្រីខួច បន្តថា សម្រាប់ក្មេងស្រីពេញវ័យនៅពេលមករដូវត្រូវការបង្គន់អនាម័យប្រើប្រាស់ដែលងាយស្រួលនៅក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរសំឡីអនាម័យ ប៉ុន្តែប្រសិនបើនៅសាលារៀនគ្មានបង្គន់អនាម័យប្រើប្រាស់ នោះពិតជាពិបាក ហើយធ្វើឱ្យពួកគេមិនចង់ទៅសាលារៀនទៀតផង។

«ខ្ញុំចង់ឱ្យនៅគ្រប់សាលារៀនទាំងអស់មានបង្គន់អនាម័យ និងទឹកស្អាតប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួល មានអនាម័យ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ»

យុវតី រុន ស្រីខួច ជាសិស្សថ្នាក់ទី១០នៃវិទ្យាល័យប៊ុនរ៉ានីហ៊ុនសែនចរិយាវង្ស

ជាមួយគ្នានេះ យុវតី លឹម ហោសុនាង ជាសិស្សថ្នាក់ទី១០ នៃវិទ្យាល័យប៊ុនរ៉ានីហ៊ុនសែនចរិយាវង្ស លើកឡើងដែរថា ប្រសិនបើនៅសាលារៀនគ្មានបង្គន់អនាម័យ និងទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ នឹងធ្វើឱ្យមានការលំបាកក្នុងការរកកន្លែងបន្ទោបង់ ឬនាំឱ្យមានការបន្ទោរបង់ពាសវាលពាសកាលបណ្ដាលឱ្យមានក្លិនមិនល្អ និងអាចបង្កជំងឺផ្សេងៗ។ សុនាង បន្តថា នៅពេលសាលារៀនមានបង្គន់ប្រើប្រាស់ត្រឹមត្រូវ ពិតជាបានផ្ដល់ភាពងាយស្រួលក្នុងបន្ទោសបង់បានត្រឹមត្រូវ មានសុវត្ថិភាព និងមានអនាម័យល្អ។

គួរជម្រាបជូនថា ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ បានអនុវត្តផែនការសកម្មភាពជាតិស្តីពីការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងការលើកកម្ពស់អនាម័យជនបទជំហានទី១ ឆ្នាំ ២០១៤-២០១៨ ប្រកបដោយជោគជ័យ និងលើសពីគោលដៅដែលបានកំណត់ ហើយក្រសួងបាននិងកំពុងបន្តអនុវត្តផែនការសកម្មភាពជាតិស្តីពីការផ្គត់ផ្គង់ទឹក ការសំអាត និងអនាម័យជនបទជំហានទី២ ឆ្នាំ២០១៩-២០២៣ ដោយបានកំណត់យកនូវគោលដៅអត្រាគ្របដណ្តប់ចំនួន ៩០% លើការទទួលបានសេវាទឹកស្អាត និងអនាម័យជនបទនៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៣។

បច្ចុប្បន្នអត្រាគ្របដណ្តប់អនាម័យបានកើនដល់ជាង ៨០% ដោយឡែកចំពោះការសម្រេចបាន ODF គិតត្រឹមត្រីមាសទី១ឆ្នាំ ២០២៣ មានភូមិចំនួន ៧០៥៩ ឃុំចំនួន ៥៤៥ ស្រុកចំនួន ៤៦ និងខេត្ត ODF ចំនួន ៦ រួមមាន ខេត្តព្រៃវែង ខេត្តស្វាយរៀង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ  ខេត្តកណ្ដាល និងខេត្តកែប ដែលសម្រេចបានជាខេត្តបញ្ចប់ការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល (ODF)៕