ព្រឹត្តិការណ៍ព័ត៌មាន
ចំណេះជីវិត
ជំនាញ
យុវជនឆ្នើម
អប់រំកុមារតូច
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍
មាតិកាឌីជីថល
អនាគត
ពន្លកបៃតង
កម្ពុជា 360°
- របាយការណ៍ថ្មីបង្ហាញខេត្តរតនគិរីមានអត្រារៀបការវ័យក្មេងខ្ពស់ជាងគេ (៣៧.៣%) ធៀបនឹងខេត្តផ្សេងៗ
- ផលប៉ះពាល់សំខាន់ ៖
- បោះបង់ការសិក្សា
- ផ្ទៃពោះវ័យក្មេងប៉ះពាល់សុខភាព
- អំពើហិង្សាគ្រួសារ និងអត្រាលែងលះខ្ពស់
ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍នៅវ័យកុមារ ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយបង្ខំ និងការរស់នៅជាសហភ័ន្ធវ័យកុមារ នៅតែជាបញ្ហា។ ការរៀបការវ័យក្មេងនេះ បានបង្កនូវបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនសម្រាប់កុមារ និងក្មេងជំទង់ ដូចជា ការបោះបង់ការសិក្សា មានផ្ទៃពោះវ័យក្មេង បញ្ហាសុខភាព អំពីហិង្សា និងឆាប់លែងលះជាដើម។
តាមរបាយការណ៍សិក្សាស្រាវជ្រាវរួមដែលរៀបចំដោយក្រសួងកិច្ចការនារី សហការជាមួយអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិ (២០២៤) ការស្ទង់មតិជាមួយស្រ្តីដែលមានអាយុចាប់ពី២០ឆ្នាំ ដល់២៤ឆ្នាំ នៅក្នុងខេត្តគោលដៅចំនួន៩ ដែលខេត្តនីមួយៗមានការស្ទង់មតិចំនួន ១៥០នាក់ សរុបមាន ១៣៥០នាក់។ ការប្រៀបធៀបអត្រាប្រេវ៉ាឡង់ នៃបញ្ហានេះនៅតាមបណ្ដាខេត្តទាំង៩ នោះបានឱ្យរកឃើញថា ខេត្តរតនៈគីរី គឺជាខេត្តឈរនៅកម្រិតខ្ពស់ជាងគេក្នុងអត្រា ៣៧.៣ភាគរយ, ខេត្តព្រះវិហារឈរនៅកម្រិតខ្ពស់បំផុតទី២ មានអត្រា ១៦.៧ភាគរយ, ខេត្តស្ទឹងត្រែង មានអត្រា ១៤.៧ភាគរយ, ខេត្តកំពត មានអត្រា ១៤ភាគរយ និងខេត្តសៀមរាប មានអត្រា ១២ភាគរយ, ខេត្តព្រៃវែងមានអត្រា ១០.៧ភាគរយ, ខេត្តព្រះសីហនុ មានអត្រា ៩.៣ភាគរយ, ខេត្តបាត់ដំបង មានអត្រា ៨ភាគរយ និងខេត្តតាកែវ មានអត្រាទាបបំផុត គឺ៧.៧ភាគរយ។
បើតាមរបាយការណ៍ដដែល ដើម្បីឈានទៅដល់ការដោះស្រាយបញ្ហានេះ ក្មេងស្រី និងក្មេងប្រុស គួរទទួលបានចំណេះដឹងផ្នែកសុខភាពបន្តពូជ សុខភាពផ្លូវភេទ និងសិទ្ធិឌីជីថល មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្មេងស្រី និងស្រីវ័យក្មេង គួរទទួលបានការពង្រឹងភាពអង់អាច ការលើកកម្ពស់លទ្ធភាពទទួលបានការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព និងការផ្ដល់ជំនួយដល់ក្មេងស្រី និងស្រ្តីវ័យក្មេងដែលរងផលប៉ះពាល់។ ក្នុងនោះ គ្មានការបង្ខំឱ្យរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍វ័យកុមារ អនាគតក្មេងស្រីនឹងកាន់តែល្អប្រសើរ។
លោក យី គឹមថាន នាយកអង្គការភ្លែនកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា អត្រារៀបការវ័យក្មេង និងមានផ្ទៃពោះវ័យជំទង់ខ្ពស់ នឹងបង្កបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនសម្រាប់កុមារ រួមមាន ទី១. កុមារត្រូវបោះបង់ចោលការសិក្សា ធ្វើឱ្យបាត់បង់ឱកាសទទួលបានចំណេះ ជំនាញដែលអាចរកចំណូលខ្ពស់នៅថ្ងៃអនាគត, ទី២. នៅពេលរៀបការក្រោមអាយុ១៨ឆ្នាំ មានផ្ទៃពោះវ័យក្មេងអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាព ព្រោះសារពាង្គកាយមិនទាន់ត្រៀមលក្ខណៈដើម្បីមានកូន ធ្វើឱ្យពិបាកសម្រាល កូនមិនគ្រប់គីឡូ និងងាយកើតជំងឺក្រេះក្រិន ដោយសារឪពុកម្ដាយមិនទាន់យល់ពីរបៀបថែទាំកូន, ទី៣. អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ពីព្រោះពួកគាត់នៅវ័យក្មេង ការគ្រប់គ្រងចិត្ត គ្រប់គ្រងកំហឹង នៅមានកម្រិត ដែលអាចឈានដល់ការប្រើអំពើហិង្សា និងលែងលះគ្នាជាដើម។ លើសពីនេះ ការរស់នៅក្នុងសង្គមអាចមានការរើសអើងផ្សេងៗទៅលើពួកគាត់ដែរ។
នាយកអង្គការភ្លែនកម្ពុជា បន្ថែមថា បច្ចុប្បន្ននេះ អង្គការភ្លែនកម្ពុជា បានអនុវត្តគម្រោង «ដល់ពេលដែលត្រូវធ្វើសកម្មភាព-Time to Act» នៅក្នុងខេត្តរតនៈគិរី ខេត្តស្ទឹងត្រែង និងខេត្តសៀមរាប ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកាត់បន្ថយអត្រារៀបការវ័យក្មេង និងមានផ្ទៃពោះវ័យជំទង់ ដោយផ្ដល់កម្មវិធីការអប់រំ ជំរុញឱ្យក្មេងស្រីរៀនដល់ថ្នាក់ខ្ពស់ តាមរយៈការផ្ដល់អាហារូបករណ៍ លើកកម្ពស់គុណភាពបង្រៀនតាមថ្នាក់រៀន ដើម្បីឱ្យពួកគាត់បន្តការរៀនរហូតបញ្ចប់ថ្នាក់បឋមសិក្សា រួចបន្តទៅថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ។
“ដូចនៅខេត្តរតនៈគិរីខ្វះសាលាអនុវិទ្យាល័យ ត្រូវធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ ធ្វើឱ្យពួកគាត់ងាយបោះបង់ចោលការសិក្សា យើងបានគាំទ្រដោយសាងសង់អគារសិក្សាសម្រាប់អនុវិទ្យាល័យ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យក្មេងស្រីបានបន្តការសិក្សា និងមានកម្មវិធីថ្នាក់ពន្លឿន សម្រាប់ក្មេងអាយុច្រើន ឬលើសអាយុចូលរៀន”
លោក យី គឹមថាន បន្ថែមថា ភាគច្រើនក្មេងស្រីឈប់រៀន ហើយរៀបការដោយសារពួកគាត់គិតថា មនុស្សប្រុស គឺជំហរសេដ្ឋកិច្ច ជាអ្នករកចំណូលឱ្យ ហើយដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ មានតែពង្រឹងសមត្ថភាព ឬក៏ពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុទៅឱ្យក្មេងស្រី។ ដូច្នេះ ប្រសិនគាត់ឈប់រៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៩ គាត់អាចមកបន្តការសិក្សាជំនាញវិជ្ជាជីវៈណាមួយនៅតាមខេត្ត ដើម្បីអាចប្រកបមុខរបរ និងរកចំណូលបាន។ កាលណាគាត់មានចំណូល មានសិទ្ធិអំណាចផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ដូច្នេះគាត់នឹងមិនឆាប់រៀបការនោះទេ។ លើសពីនេះ អង្គការភ្លែន ក៏មានកម្មវិធីអប់រំអំពីសុខភាពបន្តពូជ តាមសាលារៀន និងតាមសហគមន៍។ ជាពិសេស ផ្សព្វផ្សាយអំពីផលវិបាកនៃការរៀបការវ័យក្មេង ដល់មាតាបិតា សហគមន៍ ក៏ដូចជាអាជ្ញាធរឱ្យបានយល់ដឹងបន្ថែម។
ជាមួយគ្នានេះ កញ្ញា លេក ការី ជាយុវតីជនជាតិដើមភាគតិចព្រៅ ខេត្តរតនគិរី យល់ឃើញថា ការបោះបង់ការសិក្សារបស់ក្មេងស្រីជនជាតិដើមភាគតិច នៅខេត្តរតនគិរី ដោយសារខ្វះការទទួលបានព័ត៌មាន និងការតម្រង់ទិសអំពីជំនាញ អាជីពការងារសមស្រប ចំណង់ចំណូលចិត្ត និងទេព្យកោសល្យ។ លើសពីនេះ ការនៅតំបន់ដាច់ស្រយាលពិបាកធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយទៅសាលារៀន ក្មេងស្រីប្រឈមនឹងការរំលោភបំពាន។ ហើយឪពុកម្ដាយមួយចំនួនមិនអនុញាតិឱ្យកូនទៅរៀននៅសាលាតែម្ដង ដើម្បីសុវត្ថិភាពសុខចិត្តឱ្យកូននៅផ្ទះធ្វើស្រែចម្ការ។
កញ្ញា លេក ការី បន្ថែមថា ក្មេងស្រីរៀបការនៅវ័យក្មេងក្រោម១៨ឆ្នាំ អាចបណ្ដាលឱ្យបាត់ឱកាសរៀនសូត្រ ការចូលរួម ការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ប្រឈមអំពើហិង្សាទាក់ទងនឹងយេនឌ័រ គ្មានភាពជាម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង បាត់បង់សេរីភាព។ លើសពីនេះ ប៉ះពាល់ដល់ជីវភាព ប៉ះពាល់សុខភាពដោយសារគ្មានចំណេះដឹងផ្នែកសុខភាពផ្លូវភេទ និងសុខភាពបន្តពូជ ប្រឈមនឹងការលែងលះគ្នា និងអាចបន្សល់ទុកក្មេងកំព្រាជាដើម។ ការី បន្ថែមថា មានតែការអប់រំខ្ពស់ប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយអត្រានៃការរៀបការវ័យក្មេងក្នុងខេត្តរតនគិរី ព្រមទាំងជាការបង្ហាញផ្លូវឱ្យពួកគេមានការសម្រេចចិត្តយ៉ាងត្រឹមត្រូវចំពោះអនាគតរបស់ពួកគេ។
កញ្ញា លេក ការី ចង់ឃើញក្រសួងស្ថាប័ន អង្គការពាក់ព័ន្ធ គិតគូរពីតម្រូការចាំបាច់សម្រាប់ក្មេងស្រីជនជាតិដើមភាគតិចគ្រប់គ្នាឱ្យបន្តការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ តាមរយៈការផ្ដល់អាហារូបករណ៍ជាក់លាក់ កន្លែងស្នាក់នៅមានផាសុកភាព និងសុវត្ថិភាព នោះអត្រាក្មេងស្រីជនជាតិដើមភាគតិចនៅបន្តការសិក្សានឹងមានចំនួនច្រើន។
ការី ក៏សំណូមពរឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ចូលរួមដោះស្រាយ សម្រាប់ផ្នែកវិស័យអប់រំត្រូវបង្កើតអាហារូបករណ៍ កន្លែងស្នាក់នៅ សម្ភារៈសិក្សា និងមានគ្រូបង្រៀនគ្រប់ឯកទេសតាមសាលានីមួយ ទើបអាចទទួលបានការអប់រំពេញលេញ។ អង្គការសង្គមស៊ីវិល គួរមានវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល និងការអប់រំតម្រង់ទិសទៅតំបន់ដាច់ស្រយាលឱ្យបានច្រើន។ ជាពិសេស ឪពុកម្ដាយផ្ដល់ការគាំទ្រកូនឱ្យបន្តការរៀនសូត្រ ហើយកុមារ និងវ័យជំទង់ខ្លួនឯងត្រូវតែមានភាពច្បាស់ការលើខ្លួនឯង។
គួរជំរាបជូនថា បច្ចុប្បន្ននេះ អង្គការភ្លែនកម្ពុជា កំពុងធ្វើការក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយក្រសួងកិច្ចការនារី អង្គការយូនីសេហ្វ និងអង្គការ UNFPA Cambodia ដើម្បីរៀបចំកសាងនូវឯកសារផែនការសកម្មភាព ដើម្បីបង្ការ និងទប់ស្កាត់អាពាហ៍ពិពាហ៍នូវវ័យក្មេង និងការមានផ្ទៃពោះនៅវ័យជំទង់។ ដោយសង្ឃឹមថា នៅត្រីមាសទី៣ នៃឆ្នាំ២០២៥ នឹងបានការអនុម័តផែនការសកម្មភាពនេះ ជាសៀវភៅមួយសម្រាប់ចង្អុលបង្ហាញ ដើម្បីឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធចូលរួមទប់ស្កាត់អាពាហ៍ពិពាហ៍វ័យក្មេង និងការមានផ្ទៃពោះវ័យជំទង់នៅកម្ពុជា៕
