នៅក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ នៃរដ្ឋសភា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានកំណត់​នូវ​កំណែទម្រង់​សាលារៀនជាអាទិភាព ដែលក្នុងនោះ​ក្រសួងនឹងពង្រឹងការគ្រប់គ្រងតាមសាលារៀនឆ្ពោះទៅលើកកម្ពស់​លទ្ធផល​សិក្សារបស់សិស្ស ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌សាលារៀន និង​ការពង្រឹងវិន័យ សីលធម៌ ចរិយាធម៌ សុជីវធម៌ គុណធម៌ និង​ឥរិយាបទ​ល្អ​របស់បុគ្គលិកអប់រំ និងសិស្សានុសិស្ស។ ក្នុងចំណោមសាលារៀនទាំង៣ប្រភេទ ដែលក្រសួងបានធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ សាលារៀនគំរូ ជាអាទិភាពមួយ​ដែល​ក្រសួងនឹងរៀបចំជាស្តង់ដា និងសូចនាករ ព្រមទាំង​ចេញសេចក្តីណែនាំអនុវត្ត​ច្បាស់លាស់ ដើម្បី​ដាក់ឱ្យ​អនុវត្ត​ជាផ្លូវការ​នៅទូទាំង​ប្រទេស។

បើតាមប្រសាសន៍លើកឡើងរបស់ ឯកឧត្តម អ៊ុង បូរាត រដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ស្តង់ដាសាលារៀនគំរូ ត្រូវ​បានកំណត់ចំនួន ៥ស្តង់ដា សម្រាប់មត្តេយ្យសិក្សា រហូត​ដល់មធ្យមសិក្សា ដែល​រួមមាន៖

១. លទ្ធផលការសិក្សារបស់សិស្ស ៖ ជាទូទៅ លទ្ធផលសិក្សា យើងវាស់បីចំណុច គឺ បំណិនសម្បទា វិជ្ជាសម្បទា និងចរិយាសម្បទា។ ហើយស្តង់ដាក្នុងចំណុចទីមួយនេះ ក៏វាស់បីផ្នែកដូចគ្នាដែរ គឺហៅថាក្របខ័ណ្ឌទាំងបី។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលបំភ្លេចមិនបាននោះគឺ សាលារៀនមានគោលដៅមិនមែនជំរុញ​ឱ្យតែសិស្សរៀនពូកែតែមួយមុខនោះទេ! តែក៏ផ្តោតលើអត្រាការប្រមូលកុមារឱ្យចូលរៀន និងជំរុញកុមាររៀនឱ្យបានគង់វង្សក្នុងសាលារៀន ដោយហេតុថា អត្រាត្រួតថ្នាក់ និងការធ្លាក់ពិន្ទុវាជះឥទ្ធិពលដល់ការរៀនគង់វង្សរបស់សិស្ស។ បន្ថែមពីនោះលទ្ធផលនៃការសិក្សារបស់សិស្សវិញ គឺផ្តោតទៅលើវិជ្ជាសម្បទា ដែលស្ថិតនៅក្នុងសំណួរចោទមួយថា នៅពេលដែលសិស្សរៀនចប់មត្តេយ្យ តើពួកគេសម្រេចបានក្របខ័ណ្ឌទាំងប្រាំដែលមានចែងក្នុងភូមិសិក្សាដែរឬទេ? ទន្ទឹមគ្នានោះ ស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភរបស់សិស្សគឺជាចំណុចមួយថ្មីក្នុងស្ដង់ដាសាលារៀនគំរូ ដែលសាលាត្រូវគិតគួរអំពីអាហារូបត្ថម្ភរបស់សិស្ស រួមទាំងសីលធម៌ និងឥរិយាបថរបស់សិស្ស។

 ២. ការបង្រៀននិងរៀន ៖ នៅពេលដែលការបង្រៀន​និងរៀន មានភាពត្រឹមត្រូវ មានរបៀបរៀបរយ ឬស្របទៅនឹងអ្វីដែលចង់បានហើយ ចំពោះលទ្ធផលនឹងមានការកែលម្អ។ នៅក្នុងចំណុចនេះដែរគឺផ្តោតទៅលើវិធីសាស្រ្តបង្រៀននិងរៀន ដែលមានបន្ថែមពីលើការអនុវត្តកន្លងមក។

របៀបបង្រៀនខ្លះក៏ប្តូរ ហើយតម្រូវការ របស់សិស្សក៏មានការផ្លាស់ប្តូរដូចគ្នាដែរ ដោយមានដូចជា តើសាលារៀនបាននាំនូវវិធីសាស្រ្ត បទពិសោធន៍ ការប្រត្តិបត្តិត្រឹមត្រូវក្នុងការបង្រៀនបែបថ្មីហើយឬនៅ? ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសំណួរនេះ កត្តាដែលសំខាន់គឺយកចិត្តទុកដាក់លើគ្រូបង្រៀនជាចម្បង។

ឯកឧត្តម អ៊ុង បូរាត រដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា

ដើម្បីឱ្យការបង្រៀននិងរៀន កាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព ត្រូវតែមាន ការអនុវត្តវិធីសាស្រ្តបង្រៀនថ្មីៗ មានសម្ភារៈរៀននិងបង្រៀនគ្រប់គ្រាន់ ការជួយគាំទ្រសិស្ស ដំណើរការបណ្ណាល័យល្អ ការធ្វើអធិការកិច្ចផ្ទៃក្នុង ការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សានិងការរៀបចំផែនការបង្រៀន ការប្រជុំបច្ចេកទេស និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្អាត។ បន្ថែមពីនោះក៏មាន ការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សាក្រៅម៉ោង ក្នុងគោលដៅ ដើម្បីឱ្យសិស្សផ្តោតនឹងសាលាជាជាងចំណាយពេលមិនចាំបាច់នៅខាងក្រៅសាលា និងការអនុវត្តការអប់រំអំពីសីលធម៌ ចរិយាធម៌។

 ៣. ការចូលរួមរបស់សហគមន៍ ៖ នៅក្នុងចំណុចនេះ មានការប្រែប្រួលច្រើន ចំពោះធនធានដែលផ្តល់ឱ្យ និងធនធានដែលមានគឺអាចនឹងមិនគ្រប់គ្រាន់នោះទេក្នុងការពង្រឹងស្តង់ដាសាលារៀនគំរូ ដែលទាមទារឱ្យមានការចូលរួមពីសហគមន៍។ ដំណើរការ នៃការរួមចំណែកគឺតាមរយៈការបង្កើត និងដំណើរការ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងសាលារៀន ដែលមានតួនាទីពិនិត្យមើល និងផ្តល់យោបល់ ក៏ដូចជាការគាំទ្រទៅគណៈគ្រប់គ្រងសាលារៀន សកម្មភាពមានដូចជា គាំទ្រទៅដល់គ្រូបង្រៀនទៅតាមលទ្ធភាព មិនថាយោបល់ និងធនធាន រួមទាំងចូលរួមតាមដាន និងការបំពេញការងាររបស់គ្រូ ក៏ដូចជា ការបំពេញការងាររបស់សាលារៀន ដោយផ្តួចផ្តើមតាមរយៈគណៈគ្រប់គ្រងសាលារៀន។

យ៉ាងណាមិញ ការបង្កើតគណៈគ្រប់គ្រងសាលារៀនតែមួយមុខ នូវមិនទាន់រួចរាល់នោះទេ គឺទាល់តែគណៈកម្មការមានដំណើរការជាប្រក្រតី ។ មានសាលារៀនមួយចំនួនមានប្រជុំគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងសាលារៀនជាទៀងទាត់ទៅតាមលទ្ធភាពជាក់ស្ដែង ។ សកម្មភាពទាំងនេះ អស្រ័យលើស្វ័យភាព និងភាព​បត់បែនរបស់សាលារៀន និងការសម្របសម្រួលរបស់សហគមន៍ថា តើពេលណាដែលគួរតែប្រជុំរបស់គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងសាលារៀន ? ទន្ទឹមគ្នានោះ ការបង្កើតគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងសាលារៀន ចំពោះអ្វីដែលសំខាន់គឺឱ្យគណកម្មការ មានដំណើរការ ហើយសាលារៀនត្រូវរាយការណ៍ ត្រូវផ្តល់ព័ត៌មាន បង្ហាញអំពីបញ្ហាប្រឈម ក៏ដូចជាការលើកឡើងនូវដំណោះស្រាយ និងផែនការដែលទាមទារឱ្យមានការចូលរួមពីសហគមន៍ ។ បន្ទាប់ពីសហគមន៍ បានចូលរួមហើយ គឺត្រូវតែមានការឆ្លើយតប។

ការចូលរួមរបស់សហគមន៍ទៀតសោធន៍ មិនមែនត្រឹមតែថវិកាមួយមុខនោះទេ គឺការមកមើលឃើញផ្ទាល់ពីស្នាដៃរបស់កូនសិស្ស ដែលជាការជំរុញនិងលើកទឹកចិត្តទៅកាន់សិស្សៗ។

ឯកឧត្តម អ៊ុង បូរាត រដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា

 ៤. ដំណើរប្រតិបត្តិការនិងរដ្ឋបាលសាលារៀន ៖  នៅក្នុងស្តង់ដាទីបួននេះ មានប្រាំមួយចំណុចសំខាន់ៗដូចជា ការគ្រប់គ្រងទូទៅនិងរដ្ឋបាល ការរៀបចំអភិវឌ្ឍផែនការសាលារៀន ការវាយតម្លៃ ការបំពេញការងាររបស់បុគ្គលិក រង្វាយតម្លៃលទ្ធផលសិក្សា ការលើកកម្ពស់សុខភាពសិក្សា អាហារូបត្ថម្ភរបស់សិស្ស និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអប់រំ និងសមត្ថភាពដឹកនាំនៃគណៈគ្រប់គ្រងនៃសាលារៀន និងមានសូចនាករជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងការគ្រប់គ្រង ឬទាក់ទងនឹងអភិបាលកិច្ចសាលារៀន។

៥.គណនេយ្យភាពរបស់សាលារៀន ៖ នៅក្នុងស្តង់ដានេះ មានចំណុចសំខាន់ៗដូចជា សាលារៀនត្រូវបន្តមានវេទិកាសាធារណៈ បង្ហាញអំពីលទ្ធផលប្រចាំឆ្នាំ លទ្ធផល នៃការបំពេញការងាររបស់គ្រូ លទ្ធផលនៃការងាររបស់គណៈគ្រប់គ្រង ការសិក្សារបស់សិស្សប្រចាំឆ្នាំ ក៏ដូចជាកិច្ចការពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនទៀតដែលបង្ហាញអំពីតម្លាភាពនៃចំណូលចំណាយ និងលទ្ធផលនានា ធ្វើយ៉ាងណា បង្កើនភាពទុកចិត្តទៅវិញទៅមករវាងអ្នកអនុវត្តន៍សាលារៀននិងសហគមន៍។

មួយវិញទៀតព័ត៌មានសាលារៀនត្រូវការផ្សព្វផ្សាយសាធារណៈ គឺមានវិធានច្រើនក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានរបស់សាលារៀន។ នៅក្នុងចំណុចនេះ គឺតម្រូវឱ្យគណៈគ្រប់គ្រងសាលា មានការបែងចែកដោយខ្លួនឯងអំពីប្រភេទព័ត៌មានណាគួររក្សាទុក និងព័ត៌មានណាដែលអាចផ្សាយជាសាធារណៈបាន  មិនថាបែបផ្តល់ដំណឹង បែបវិភាគ និងបែបទាក់ទាញ ហើយការផ្សាយក្នុងគោលបំណងដើម្បីឱ្យមានការចូលរួមពីសហគមន៍ ឬឱ្យមានគណនេយ្យភាពដោយការទទួលបានការគាំទ្រពីថ្នាក់ជាតិ ដែលមាន័យថា​ បង្កើននូវការគាំទ្រ ការអនុវត្តសមត្ថភាព និងការចុះតាមដានជាដើម ៕