មនុស្សគ្រប់គ្នា សុទ្ធតែចង់បានជីវិតមួយដែលមានសុភមង្គល ប៉ុន្តែការសម្រេចឱ្យបាននូវគោលដៅនេះ ហាក់បីដូចជានៅឆ្ងាយសែនឆ្ងាយ ពីការរស់នៅជាក់ស្ដែង ។ ដូច្នេះ តើការសិក្សាបែបវិទ្យាសាស្ត្រ អាចជួយយើងបានទេ? ចម្លើយគឺ ពិតជាបាន នេះបើយោងទៅតាមស្ថាប័នស្រាវជ្រាវជាច្រើន ជុំវិញពិភពលោក។

ទន្ទឹមនឹងនេះ បើតាមរបាយការណ៍ សុភមង្គលពិភពលោក ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា ប្រទេសដែលមានប្រជាពលរដ្ឋរីករាយបំផុត គឺតែងតែអនុវត្តនូវគោលការណ៍ សំខាន់ៗចំនួន ៤ ដូចខាងក្រោម៖

១. យល់ពីវិធីកសាងសុភមង្គលដែលមានប្រសិទ្ធភាព

បើតាមការសិក្សារបស់សាកលវិទ្យាល័យ Bristol ចក្រភពអង់គ្លេស បានរកឃើញនូវវិធីសាស្ត្រ ៧ ដែលអាចកសាងសុភមង្គលយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះ បានរកឃើញនៅក្នុងកម្មវិធី Science of Happiness ដោយបានសាកសួរនិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចិត្តវិទ្យាចំនួន ២២៨ នាក់ ដែលបានចូលរៀនវគ្គសិក្សាចិត្តវិទ្យាវិជ្ជមាន (Positive psychology)។

ភា្លមៗបន្ទាប់ពីចូលទទួលយកវគ្គសិក្សា សិស្សបានរាយការណ៍ពីភាពប្រសើរឡើង ១០ ទៅ ១៥ភាគរយ នៃសុខុមាលភាពរបស់ពួកគេ។ ខណៈក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា ក្រោយពីបន្តអនុវត្តសកម្មភាព ដែលពួកគេបានរៀននៅក្នុងវគ្គនេះ សមាជិកជាងពាក់កណ្ដាល បានទទួលនូវជីវិតដែលមានភាពវិជ្ជមាន ចន្លោះពីមួយទៅពីរឆ្នាំក្រោយមក។ សកម្មភាពទាំង ៧ ដែលគេពួកគេអនុវត្តនោះមានដូចជា៖ ១. ការសម្តែងនូវទឹកចិត្តសប្បុរស, ២. ការបង្កើតទំនាក់ទំនងសង្គម រួមទាំងការជជែក ជាមួយមនុស្សដែលអ្នកមិនស្គាល់, ៣. ការសន្សំបទពិសោធន៍, ៤. ការបង្ហាញនូវអារម្មណ៍ដឹងគុណ និងនិយាយពាក្យអរគុណទៅកាន់អ្នកដទៃ, ៥. ការយកចិត្តទុកដាក់ផ្ដោតលើព្រឹត្តិការណ៍វិជ្ជមាន ក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ, ៦. ការធ្វើសកម្មភាពរាងកាយ និង ៧. ការស្វែងយល់អំពីសតិ (Mindfulness) និងបច្ចេកទេសសម្មាធិ។

២. រស់នៅដោយមានគោលបំណងច្បាស់លាស់

បើនិយាយពីសុភមង្គល ការរស់នៅដោយមានគោលបំណងជីវិតច្បាស់លាស់ គឺសំខាន់ជាងការសប្បាយក្នុងរយៈពេលខ្លី។ នេះបើយោងតាម ការសិក្សារបស់សាលាធុរកិច្ច ESCP ។

ការស្រាវជ្រាវ បានសិក្សាអំពីរបៀបដែលការសប្បាយរយៈពេលខ្លី អត្ថន័យជីវិត និងទំនាក់ទំនងផ្នែកដួងវិញ្ញាណ (Spirituality) មានឥទ្ធិពលលើភាពពេញចិត្តក្នុងការរស់នៅរបស់មនុស្ស ២,៦១៥ នាក់ ក្នុងទ្វីបចំនួនប្រាំ។ ជាលទ្ធផល គេបានរកឃើញថា គោលបំណង និងអត្ថន័យនៃជីវិត គឺសំខាន់ជាង ភាពរីករាយក្នុងរយៈពេលខ្លី និងទំនាក់ទំនងផ្នែកដួងវិញ្ញាណ។

៣. មើល និងស្ដាប់សំឡេងបក្សី

ការសម្រេចបាននូវសុភមង្គល ឬយ៉ាងហោចណាស់ ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវសុខុមាលភាពផ្លូវអារម្មណ៍ មិនចាំបាច់ត្រូវអនុវត្តវិធីសាស្ត្រស្មុគស្មាញនោះទេ។ ការសិក្សាមួយរបស់ King’s College London បានរកឃើញថា «ការមើលឃើញ ឬស្ដាប់ឮសំឡេងបក្សី គឺមានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមាន ចំពោះសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត» ។

ដំណើរការសិក្សានេះ ធ្វើឡើងដោយប្រើកម្មវិធីមួយ ដែលមានមនុស្សជាង ១,២០០នាក់មកពីជុំវិញពិភពលោកប្រើ ហើយកម្មវិធីនោះអាចកត់ត្រាអំពីអារម្មណ៍អ្នកប្រើ ថាតើពួកគេ សប្បាយចិត្ត ឬតានតឹង នៅពេលពួកគេមើលឃើញដើមឈើ និងមើលឃើញ ឬស្ដាប់ឮសំឡេងបក្សី។

ជាលទ្ធផលរកឃើញថា ការជួបជាមួយសត្វស្លាបជារៀងរាល់ថ្ងៃ បានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងភាពប្រសើរឡើងយូរអង្វែងនៃសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត។ ជាពិសេស ភាពប្រសើរឡើងនេះ មិនត្រឹមតែប្រសើរឡើងសម្រាប់មនុស្ស ដែលមានសុខភាពល្អប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់មនុស្សមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តផងដែរ។

៤. ការរបង្កើត និងរក្សាទំនាក់ទំនងបានល្អ

អ្នកស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Harvard បានចំណាយពេល ៨៥ ឆ្នាំ ដើម្បីបញ្ជាក់ឱ្យឃើញ តាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រនូវអ្វី ដែលធ្វើឱ្យយើងមិនសប្បាយចិត្ត ហើយទីបំផុតបានរកឃើញថា នោះគឺ ទំនាក់ទំនងសង្គម ។

ការសិក្សានេះ បានផ្ដោតលើអ្នកចូលរួមចំនួន ៧២៤នាក់​ ចាប់ពីវ័យជំទង់ ដល់វ័យចាស់ ដោយមិនគិតពីទ្រព្យសម្បត្តិ សម្ភារៈនិយម សុខភាពផ្លូវកាយ ឬស្ថានភាពការងារ។ អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍អំពីគម្រោងស្រាវជ្រាវនោះគឺ មនុស្សដែលមានទំនាក់ទំនងរឹងមាំ និងមានការគាំទ្រពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន គឺរស់នៅដោយមានសុភមង្គល សុខភាពល្អ និងអាយុវែង៕