ជាទូទៅ នៅពេលមានរដូវបុណ្យទាន ទាំងបុណ្យភ្ជុំ ឬបុណ្យចូលឆ្នាំជាដើម យើងតែងតែសង្កេតឃើញ ប្រជាជនខ្មែរភាគច្រើន តែងមានទម្លាប់អុជធូប រួចប៉ងប្រាថ្នាសុំសេចក្ដីសុខ រកស៊ីមានបាន អាយុវែង និងចម្រុងចម្រើនទៅមុខ ក៏ដូចជាឧទិស្ទបុណ្យកុសលដល់ដូនតា និងញាតិការទាំងប្រាំពីរសន្តានជាដើម ។ តើការអុជធូបនេះគឺជាកាតព្វកិច្ចដែរទេ នៅពេលដែលយើងធ្វើបុណ្យ ឬចូលរួមប្រារព្ធពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ?

លោក យូ សុភា សាស្ត្រាចារ្យវប្បធម៌ខ្មែរ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញបានលើកឡើងថា ការអុជធូបនេះ ជាទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីដូនតាខ្មែរយើងតាំងពីយូរមកហើយ ដោយអត្ថន័យការអុជធូបនេះមានផ្សេងៗគ្នា មាន បីសរសៃ ប្រាំសរសៃ ប្រាំពីរសរសៃ និងប្រាំបីសរសៃជាដើម។ បីសរសៃគឺតំណាងឱ្យគុណព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ, ប្រាំសរសៃអាចតំណាងឱ្យខណ្ឌប្រាំ ឬក៏តំណាងឱ្យការបូជា​ព្រះ​ទាំង ៥​អង្គ គឺ​ព្រះ​កុ​ក្កុ​សន្ធោ​(​មាន់​) ព្រះ​កោ​នាគ​មនោ​(​នាគ​) ព្រះ​កស្ស​បោ (​អណ្ដើក​) ព្រះ​សមណគោត្តម (​គោ​) និង​ព្រះ​សិ​អារ្យ​មេត្រី (​ខ្លា​), ប្រាំពីសរសៃរតំណាងឱ្យញ្ញាតិការទាំងប្រាំសន្តាន, ចំណែក ប្រាំបីសរសៃគឺតំណាងឱ្យទិសទាំងប្រាំបី។ ខណៈអត្តន័យរួមតែមួយគត់ គឺដើម្បីសុំសេចក្ដីសុខ។

តែយ៉ាងណា បើតាម​លោកសាស្រ្តាចារ្យ ក្នុងនាមជាអ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនា យើងមិនចាំបាច់អុជធូបក៏បានដែរ ព្រោះអ្វីៗទាំងអស់គឺស្ថិតនៅលើចិត្ត។ ប្រសិនបើចិត្តយើងជ្រះថ្លាជាមួយនឹងអំពើល្អ កសាងអំពើជាកុសល ហើយចិត្តយើងដិតជាប់ជាមួយនឹងរូបភាពនៃការធ្វើអំពើល្អ ប៉ុន្តែប្រសិនបើចិត្តយើងមិនជ្រះថ្លា អត់អំណរ ទោះអុជច្រើនប៉ុនណា ក៏មិនបានបុណ្យនោះដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកបានបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើករណីខកខានអុជមិនបាន ត្រឹមតែមួយសរសៃក៏អាចបញ្ជាក់ពីចិត្តយើងបានដែរ។

បើសិនជាយើងនិយាយតាមសច្ចធម៌របស់ព្រះពុទ្ធ គឺអត់ចាំបាច់អុជធូបនោះទេ អ្វីក៏ដោយគឺនៅលើចេតនាចិត្តរបស់យើង។

លោក យូ សុភា សាស្ត្រាចារ្យ វប្បធម៌ខ្មែរ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ

ដូចគ្នានេះដែរ បើតាមព្រះតេជគុណ ពក ពន្លឺ បានមានសង្ឃីកាថា តាមពិតទៅការអុជធូបនេះ គឺជាប្រពៃណីរបស់ខ្មែរយើង តែមិនពាក់ព័ន្ធទៅនឹងព្រះពុទ្ធសាសនានោះទេ។ ហើយចំពោះសំណួរដែលថា ការអុជធូប គឺជាកាតព្វកិច្ចចាំបាច់ឬអត់? ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាស្រដៀងនឹងលោកសាស្ត្រាចារ្យ យូ សុភា ដែរថា តាមបែបពុទ្ធសាសនា ការអុជធូបនេះគឺមិនចាំបាច់នោះទេ ព្រោះការអុជធូប ពេលខ្លះក៏ប៉ះពាល់ដល់សុខភាពព្រះសង្ឃដែរ។ លើសពីនេះ ផ្សែងធូបក៏អាចប៉ះពាល់ទៅដល់រូបគំនូរ ឬក៏ផ្ទាំងគំនូរ ពណ៌ព្រះវិហារដែលសុទ្ធតែស្អាតនោះ ប្រែទៅជាខ្មៅជាដើម។

ផ្ទុយទៅវិញ បើយើងនិយាយតាមបែបប្រពៃណីសួរថា វាចាំបាច់ឬទេ? គឺចាំបាច់! ព្រោះនេះជាទំនៀមទំលាប់ដូនតារបស់យើង ហើយវាគឺជាលក្ខណៈពិសេសមួយ ដែលដូនតាយើងបង្កើតមកថានៅពេលទៅវត្ត ប្រជាជនខ្មែរ ប្រើធូប ឬទាន សម្រាប់បួសសួង។ ខណៈប្រទេសដទៃ ក៏គេមានរបៀបរបបនៃការបួងសួងតាមរបៀបគេដែរ។

ព្រះតេជគុណបន្ថែមថា តាមប្រពៃណីខ្មែរយើង ភាគច្រើនយើងប្រើប្រាស់ធូបបីសរសៃរ ដោយបីសរសៃរនេះគឺតំណាងឱ្យព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ និងព្រះសង្ឃ ហើយគេមានច្រើនសរសៃរទៀត។

សម្រាប់អាត្មា ប្រសិនបើប្រជាពលរដ្ឋយល់ថានេះ គឺជាកាព្វកិច្ចរបស់លោកហើយ គឺអាត្មាលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាពលរដ្ឋយើង អុជតែបីសរសៃរគឺច្រើនបំផុតហើយៗ បើអាចមួយសរសៃក៏ល្អដែរ។

ព្រះតេជគុណ ពក ពន្លឺ

ក្រៅពីនេះ ព្រះតេជគុណ ពក ពន្លឺ ក៏បានសំណូមពរ សូមឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់មានការប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះការអុជធូបនារដូវបុណ្យភ្ជុំនេះ ដោយប្រសិនជាអាច សូមប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់រងចាំដល់ធូបរលត់សិនចាំចេញទៅក្រៅ ឬក្នុងករណីដែលប្រញាប់ទៅក្រៅសូមពន្លត់ធូបនោះសិន ចាំចេញទៅ ព្រោះមិនទាស់ខុសអ្វីដែរ៕