ព្រឹត្តិការណ៍ព័ត៌មាន
ចំណេះជីវិត
ជំនាញ
យុវជនឆ្នើម
អប់រំកុមារតូច
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍
មាតិកាឌីជីថល
អនាគត
ពន្លកបៃតង
កម្ពុជា 360°
ឪពុកម្តាយភាគច្រើនតែងតែប្រាថ្នាចង់បានកូនដែល «ស្តាប់បង្គាប់» និង «ដឹងក្តី»។ នៅពេលដែលកូនៗចាប់ផ្តើមមានអាកប្បកិរិយាឌឺដឹង រឹងរូស ឬមិនស្តាប់បង្គាប់ ជាទម្លាប់ ឪពុកម្តាយជារឿយៗតែងតែប្រើប្រាស់វិធានការក្តៅ ដូចជាការស្តីបន្ទោសខ្លាំងៗ ឬការវាយប្រដៅជាដើម។
ប៉ុន្តែ ក្នុងនាមជាឪពុកម្តាយសម័យថ្មី យើងត្រូវដឹងថា «រាល់ទង្វើ ឬអាកប្បកិរិយារបស់ក្មេង គឺជាទម្រង់នៃការប្រាស្រ័យទាក់ទងមួយ»។ នៅពេលកូនមិនអាចស្វែងរកពាក្យសម្តីមកពន្យល់ពីអ្វីដែលគេកំពុងជួបប្រទះបាន គេនឹងបង្ហាញវាតាមរយៈការធ្វើចរិតមិនល្អ។
ដើម្បីជួយឱ្យលោកអ្នកអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ទាំងនេះដោយទំនុកចិត្ត ខាងក្រោមនេះជាមូលហេតុទាំង ១០ ដែលធ្វើឱ្យកូនរបស់អ្នកប្រែជា «ឌឺដឹង» និងវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយតាមបែបវិជ្ជមាន៖
១. កូនចង់បានការចាប់អារម្មណ៍ ឬចង់បង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយឪពុកម្តាយ
នៅក្នុងសម័យកាលដ៏មមាញឹកនេះ ឪពុកម្តាយជាច្រើនរវល់នឹងការរកស៊ី ឬជារឿយៗដកឃ្លាមកមើលទូរស័ព្ទ។ នៅពេលកូនមានអារម្មណ៍ថាឯកោ គេនឹងចាប់ផ្តើមយំរករឿង ឡូឡា ឬធ្វើបាបបងប្អូន។ ចំពោះក្មេង ការទទួលបានការស្តីបន្ទោស (ការចាប់អារម្មណ៍បែបអវិជ្ជមាន) គឺនៅតែប្រសើរជាងការដែលឪពុកម្តាយធ្វើមិនដឹងមិនឮដាក់គេ។ ជាដំណោះស្រាយ ជំនួសឱ្យការស្រែកគំហក ម៉ាក់ប៉ាគួរចំណាយពេលលេងជាមួយកូន ឬនិយាយរឿងរ៉ាវផ្សេងៗជាមួយពួកគេ ដោយផ្តល់ក្តីស្រឡាញ់ឱ្យបានច្រើន។
២. កូនកំពុងចម្លងតាមអាកប្បកិរិយាដែលគេបានឃើញ
ក្មេងៗប្រៀបដូចជាក្រដាសស គេរៀនសូត្រតាមរយៈការសង្កេត។ គេអាចនឹងយកតម្រាប់តាមមិត្តភក្តិនៅសាលា ឬតួអង្គក្នុងវីដេអូទូរស័ព្ទ (ដូចជា TikTok ឬ YouTube) ដែលនិយាយស្តីមិនសមរម្យ ឬប្រើហិង្សា។ ដូច្នេះ ឪពុកម្តាយត្រូវធ្វើជាគំរូដ៏ល្អ (ជនគំរូ) នៅក្នុងផ្ទះ តាមរយៈការនិយាយស្តីផ្អែមល្ហែម និងការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី។ បន្ថែមពីនេះ ត្រូវគ្រប់គ្រ ងនិងកម្រិតម៉ោងមើលទូរសព្ទរបស់កូន។
៣. កូនរៀនសូត្របានថា «ការធ្វើចរិតមិនល្អ គឺមានប្រសិទ្ធភាព»
នេះជាចំណុចដែលឪពុកម្តាយជួបប្រទះញឹកញាប់បំផុត។ ប្រសិនបើកូនយំទារទិញរបស់លេងនៅផ្សារទំនើប រួចយើងព្រមទិញឱ្យដើម្បីកុំឱ្យខ្មាសគេ នោះកូននឹងចំណាំភ្លាមថា «ឱ្យតែខ្ញុំយំរករឿងខ្លាំងៗ ម៉ាក់ប៉ានឹងព្រមតាមចិត្តខ្ញុំមិនខាន»។ជាដំណោះស្រាយ ទោះបីជាវាពិបាក និងហត់នឿយក្នុងចិត្តនាពេលនោះក៏ដោយ ត្រូវតែរក្សាភាពដាច់ខាត។ កុំផ្តល់រង្វាន់ ឬការយល់ព្រមទៅលើអាកប្បកិរិយារករឿង បើមិនដូច្នោះទេ វានឹងក្លាយជាទម្លាប់កែមិនឡើង។
៤. កូនខ្វះខាតជំនាញក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា ឬគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍
ក្មេងមិនទាន់ដឹងថាត្រូវធ្វើដូចម្តេចនៅពេលខ្លួនខឹង មួរម៉ៅ ឬខកចិត្តឡើយ។ ឧទាហរណ៍៖ កូនដណ្តើមប្រដាប់ក្មេងលេងពីមិត្តភក្តិ ឬវាយគេ ព្រោះគេមិនទាន់ចេះសុំលេងដោយប្រើពាក្យសម្តី។ ជាដំណោះស្រាយ កុំទាន់អាលវាយប្រដៅភ្លាមៗ, ត្រូវបង្រៀនកូនឱ្យចេះប្រើពាក្យសម្តី ដូចជា ៖ «កូនត្រូវប្រាប់មិត្តភក្តិថា ខ្ញុំសុំលេងផង» ឬបង្រៀនឱ្យកូនចេះដកដង្ហើមវែងៗនៅពេលខឹង។
៥. កូនចង់បង្ហាញពី «ភាពឯករាជ្យ» របស់ខ្លួន
នៅពេលកូនឈានចូលវ័យមត្តេយ្យ វ័យចន្លោះកណ្តាល ឬវ័យជំទង់ គេតែងតែចង់បង្ហាញថា គេអាចធ្វើអ្វីៗដោយខ្លួនឯងបាន និងមានគំនិតផ្ទាល់ខ្លួន។ ការប្រឆាំងអាចជាសញ្ញាបង្ហាញថា គេចង់បានសិទ្ធិសម្រេចចិត្ត។ សូមផ្តល់ជម្រើសដែលសមស្របទៅតាមវ័យរបស់គេ។ ឧទាហរណ៍៖ ចំពោះកូនតូច សួរថា «កូនចង់ញ៉ាំទឹកដោះគោ ឬទឹកធម្មតា?» ចំពោះកូនវ័យជំទង់ ប្រាប់គេថា «កូនមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តថាធ្វើកិច្ចការផ្ទះពេលណា ប៉ុន្តែទាល់តែធ្វើរួច ទើបអាចលេងទូរស័ព្ទបាន»។
៦. កូនអាចមានបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត ឬការលូតលាស់ប្រព័ន្ធប្រសាទពីកំណើត
ក្នុងករណីខ្លះ ការមិនស្តាប់បង្គាប់ ភាពរវើរវាយ ឬការធ្វើអ្វីៗដោយខ្វះការគិតពិចារណាខ្លាំងហួសហេតុ អាចជាសញ្ញានៃជំងឺអូទីស្សឹម (Autism) ជំងឺក្មេងសកម្មហួសហេតុ និងខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់។ ប្រសិនបើម៉ាក់ប៉ាសង្កេតឃើញថា ភាពមិនប្រក្រតីនេះកើតឡើងញឹកញាប់ពេក និងខុសប្លែកពីក្មេងដទៃ ជម្រើសដ៏ល្អបំផុតគឺការនាំកូនទៅពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យកុមារ ឬអ្នកជំនាញផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្តកុមារ ដើម្បីទទួលបានការវាយតម្លៃ និងជំនួយទាន់ពេលវេលា៕
