ភ្នំពេញ – ជាទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរតាំងពីបុរាណកាលមក រាល់ពេលមានកម្មវិធីជួបជុំញាតិមិត្ត ដូចជាពិធីមង្គលការ ពិធីភ្ជាប់ពាក្យ និងពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ដូចជាពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ និងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌជាដើម ប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូប គ្រប់វ័យនៅតាមស្រុកស្រែចំការ តែងនាំគ្នាវេច និងចម្អិននំអន្សម និងនំខ្មែរផ្សេងៗទៀតទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត ដើម្បីចែកជូនសមាជិកក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ អ្នកភូមិ និងប្រគេនព្រះសង្ឃជាដើម។
ក្នុងចំណោមនំខ្មែរជាច្រើន «អន្សម» ជាប្រភេទនំខ្មែរ ដែលប្រជាជនខ្មែរនិយមធ្វើ ដើម្បីសែនថ្វាយ និងឧទ្ទិសជូនទៅដល់ជីដូនជីតា និងញាត្តិការទាំងប្រាំពីរសណ្តាន ដែលបានចែកឋានទៅ ។ បើយោងតាមវចនានុក្រមសម្តេចសង្ឃ ជួន ណាត បានពន្យល់ថា «អន្សម» ជាឈ្មោះនំ ធ្វើដោយអង្ករដំណើបខ្ចប់ដោយស្លឹកស្រស់ (តាមធម្មតា ច្រើនប្រើស្លឹកចេក) មានរាងមូលស្មើចុងស្មើដើម ចម្អិនដោយស្ងោរ ឬអាំងក៏មាន។ អន្សម មានច្រើនប្រភេទ គឺអន្សមចេក (មានចេកណាំវ៉ាទុំទាំងមូលជាស្នូល), អន្សមជ្រូក (មានសាច់ជ្រូកជាស្នូល), អន្សមដូង អន្សមដាក់ខ្ទិះដូង ឬសាច់ដូងទុំកោសលាយផង និងអន្សមអាំង អន្សមដែលចម្អិនដោយអាំងជាដើម។
តើនំអន្សមមានអត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេចក្នុងផ្នត់គំនិតប្រជាជនខ្មែរ?
អន្សមមានប្រវត្តិតាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ អន្សមត្រូវគេយល់ឃើញថា ចេញមកពីពាក្យដើមថា នំសន្សំ គឺមានន័យថា ជានំតំណាងភោគផល បរិបូណ៌ ដែលពលរដ្ឋបានធ្វើការងារស្រែចំការ សន្សំទុកនូវភោគផលនេះ សម្រាប់ដោះស្រាយការរស់នៅ មិនឱ្យមានការខើចអត្តខាត់ ក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ ជាពិសេសនៅរដូវរាំងស្ងួត ឬនៅពេលស្រុកទេសមានសង្រ្គាមទុរភិក្សអន្តរាយ។

សម្រាប់លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា អ្នកស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្រ្តប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា ចាប់តាំងពីសម័យអង្គរ ប្រជាជនខ្មែរបានយកចិត្តទុកដាក់កាន់សាសនា២ធំ គឺព្រហ្មញ្ញសាសនា និងពុទ្ធសាសនា ។ ប៉ុន្តែនៅសម័យបុរាណខ្មែរយើងឱ្យតម្លៃទៅលើសាសនាព្រលឹង គឺការគោរពមេបា គោរពឪពុក គោរពម្តាយ ហើយបន្តបន្ទាប់មក យើងបានលើកតម្កើងឪពុកម្តាយ មេបា ឱ្យទៅជាព្រះសីវៈ (ឬព្រះឥសូរ) ។ បន្តក្រោយមក នៅសម័យអង្គរ នៅពេលដែលគេគោរពបូជាចំពោះព្រះសីវៈ គឺគេចាប់ផ្តើមគិតអំពីមេបា ឪពុកម្តាយ ដូច្នេះដើម្បីឱ្យទៅជាមូលដ្ឋាន នៃការគោរព ខណៈព្រហ្មញ្ញសាសនាឈប់សាងសិវលឹង្គជាថ្ម គេក៏ចាប់ផ្តើមកសាងអ្វីមួយជានិម្មិតរូបធម្មតាៗ ដោយក្រោយមកគេក៏បានប្តូរពីរូបភាពដែលធ្វើពីថ្ម មកធ្វើជានំអន្សម ដែលនំអន្សមនេះ តំណាងឱ្យសិវលឹង្គ។
លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា
“ដើម្បីគោរពបូជាចំពោះឪពុកម្តាយ សិវលឹង្គ គេក៏បានប្តូរពីរូបភាពដែលធ្វើពីថ្មបាននោះ មកធ្វើជានំអន្សម ។ លក្ខណៈ នៃតំណាងនេះ គ្រាន់តែធ្វើជានិម្មិតរូបដំបូងៗ ហើយក៏បង្កើតបានជាតម្លៃនៅក្នុងសង្គមយើងអញ្ចឹងទៅ។ ដូច្នេះវាជាការឱ្យតម្លៃមួយទៅលើនំអន្សមហ្នឹង”
បើមើលពីទិដ្ឋភាព នៃប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ យើងអាចកត់សម្គាល់ឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាទូទៅតែងវេចនំអន្សមនាពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ជាពិសេសពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ព្រោះថា ជាឱកាសជួបជុំសាច់ញាតិ កូនចៅ ជាពិសេសនៅតាមបណ្តាខេត្ត ដែលប្រជាជនខ្មែរតែងទៅលេងស្រុកកំណើតដើម្បីជួបជុំគ្រួសារ ហើយយាយតា ឪពុកម្តាយ តែងតែវេចនំទាំងនេះដើម្បីទទួលកូនចៅ។

នៅតាមមូលដ្ឋាន និងតាមផ្ទះនីមួយៗ ក្មេងប្រុសៗតែងតែជួយជាកម្លាំង ចំណែកក្មេងស្រីៗតែងជួយជីដូន ឬម្តាយ ក្នុងការវេច និងចម្អិននំទាំងនេះ។ លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា បានមានប្រសាសន៍ថា ទិដ្ឋភាពនេះ បានបង្ហាញពីការអប់រំប្រពៃណី ហើយវាក៏នាំឱ្យកើតឡើងនូវសេចក្តីស្រឡាញ់គ្រួសារ បង្ហាញប្រាប់អំពីតម្លៃ នៃការជួបជុំរបស់ក្រុមញាតិ នៃគ្រួសារ ក្នុងន័យដឹងគុណ កត្តញូ និងរក្សាប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់។
លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា
“…ខ្ញុំធ្លាប់បានចូលរួមចំណែកវេចនំជាមួយជីដូនរបស់ខ្ញុំនៅឯស្រែ ពេលឪពុកម្តាយខ្ញុំនាំខ្ញុំទៅ ពេលទៅដល់នោះ យើងវេចនំ ហើយមានមនុស្សច្រើនណាស់មកជុំគ្នា មានអ្នកដាំទឹក អ្នកដុតអុស អ្នកមើលនំ… ហើយនៅពេលដែលយើងដុតភ្លើងនំអន្សមហ្នឹង ជីតារបស់ខ្ញុំអង្គុយជុំជាមួយចៅៗនិទានពីរឿងនេះ រឿងនោះពីសម័យដើម… “

យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា នំអន្សម ក្រៅពីមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់ ការវេចនំប្រពៃណីខ្មែរមួយនេះ ក៏បានជួយទៅដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការប្រើប្រាស់សណ្តែក អង្ករដំណើប សាច់ជ្រូក និងស្លឹកចេកជាដើម ដែលដាំដុះដោយប្រជាកសិករខ្មែរ៕

លោក សេក សត្យា មានបទពិសោធន៍ធ្វើការលើវិស័យសារព័ត៌មានរយៈ ពេលជាង ១០ឆ្នាំ និងជាផលិតករកម្មវិធីព័ត៌មានទូរទស្សន៍ ។
របាយការណ៍ថ្មី
មើលទាំងអស់ ➧
វិធីសាស្រ្ត ៤ ដើម្បីការពារ និងគ្រប់គ្រងអាការៈ Burnout
ចំណេះជីវិត, បទយកការណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 13/04/2026
ការប្រើគ្រឿងស្រវឹងអាចបំផ្លាញខួរក្បាល ដែលរួមចំណែកនាំឱ្យមានជំងឺវង្វេង
បទយកការណ៍, ព័ត៌មានអន្តរជាតិ, ព្រឹត្តិការណ៍
• 13/04/2026
ព័ត៌មានទូទៅ
មើលទាំងអស់ ➧
វិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសភូមិភាគតេជោសែនសៀមរាប ផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់យុវជន២៤០នាក់
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 25/04/2024
វិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសភូមិភាគតេជោសែនសៀមរាប បានប្រកាសពីការផ្តល់អាហារូបករណ៍ចំនួន ២៤០កន្លែង ដល់យុវជនមកពីគ្រួសារក្រីក្រ/គ្រួសារងាយរងហានិភ័យ និងកម្មករនិយោជិត បុគ្គលនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ...
អាហារូបករណ៍ទឹកប្រាក់ សម្រាប់និស្សិតក្រោយឧត្តមសិក្សា ជំនាញភូគព្ភសាស្ត្រ នៅប្រទេសណូវ៉េលហ្សេឡង់
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 25/07/2024
អាហារូបករណ៍ទឹកប្រាក់រហូតដល់ ៥ពាន់ដុល្លារ ដើម្បីជួយដល់និស្សិតស្រាវជ្រាវក្រោយឧត្តមសិក្សា ដើម្បីសិក្សាអំពីភូគព្ភសាស្ត្រ (geological research) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ណូវ៉ែលហ្សេឡង់...
អាហារូបករណ៍ TVET ចំនួន ១២០៥កន្លែង នៅវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 02/10/2025
សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៥-២០២៦ វិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នឹងជ្រើសរើសសិស្សនិស្សិតរហូតដល់ចំនួន ១២០៥នាក់ សម្រាប់ទទួលអាហារូបករណ៍ទៅតាមមុខជំនាញ និងកម្រិតសញ្ញាបត្រ។
ឱកាសអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ RMUTP ប្រទេសថៃ
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 28/01/2025
សាកលវិទ្យាល័យ Rajamangala University of Technology Phra Nakhon (RMUTP) នៃព្រះរាជាណាចក្រថៃឡង់ដ៍ កំពុងធ្វើការជ្រើសរើសនិស្សិតអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ចំនួន២កន្លែង សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៥។
អាហារូបករណ៍ផ្លាស់ប្តូរការសិក្សារយៈពេលមួយឆមាសនៅប្រទេសស៊ុយអែត ឆ្នាំ២០២៦
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 10/04/2026
កម្មវិធី ASEM-DUO Fellowship Programme (DUO-Sweden Fellowship Programme) បានបើកទទួលពាក្យសម្រាប់កម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរសិក្សារយៈពេលមួយឆមាស (One-Semester Exchange Program)
អាហារូបករណ៍សិក្សាភាសាចិននៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនរយៈពេលមួយឆ្នាំ
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 27/06/2023
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់ភាសាចិនរយៈពេល១ឆ្នាំនៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនពីសមាគមន៍សិស្ស-និស្សិតអាហារូបករណ៍សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន...
អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៅសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម ឆ្នាំសិក្សា២០២៤-២០២៥
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 15/05/2024
ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ប្រកាសប្រឡងជ្រើសរើសនិស្សិតសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៅសាធារណរដ្ឋ...
រដ្ឋាភិបាលចិនប្រកាសផ្តល់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និងបណ្ឌិត MOFCOM 2026
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 28/04/2026
ស្ថានទូតនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានជូនដំណឹងជាផ្លូវការហើយ ពីការផ្តល់អាហារូបករណ៍របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិន (MOFCOM Scholarship) សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា ២០២៦
វិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ ជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀន ៤០នាក់ ចូលថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ ឯកទេសប្រឹក្សាគរុកោសល្យ
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 24/04/2026
ជាឱកាសសម្រាប់គ្រូបង្រៀនដែលចង់អភិវឌ្ឍសមត្ថភាព ! ពេលនេះ វិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ បានប្រកាសជ្រើសរើសបេក្ខជនចំនួន ៤០នាក់ ឱ្យចូលសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ ឯកទេសប្រឹក្សាគរុកោសល្យ សម្រាប់ជំនាន់ទី៧
កម្មវិធីពិសេសរបស់ AMS EDUCATION
ព័ត៌មានសង្ខេប






























