ភ្នំពេញ – ជាទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរតាំងពីបុរាណកាលមក រាល់ពេលមានកម្មវិធីជួបជុំញាតិមិត្ត ដូចជាពិធីមង្គលការ ពិធីភ្ជាប់ពាក្យ និងពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ដូចជាពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ និងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌជាដើម ប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូប គ្រប់វ័យនៅតាមស្រុកស្រែចំការ តែងនាំគ្នាវេច និងចម្អិននំអន្សម និងនំខ្មែរផ្សេងៗទៀតទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត ដើម្បីចែកជូនសមាជិកក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ អ្នកភូមិ និងប្រគេនព្រះសង្ឃជាដើម។
ក្នុងចំណោមនំខ្មែរជាច្រើន «អន្សម» ជាប្រភេទនំខ្មែរ ដែលប្រជាជនខ្មែរនិយមធ្វើ ដើម្បីសែនថ្វាយ និងឧទ្ទិសជូនទៅដល់ជីដូនជីតា និងញាត្តិការទាំងប្រាំពីរសណ្តាន ដែលបានចែកឋានទៅ ។ បើយោងតាមវចនានុក្រមសម្តេចសង្ឃ ជួន ណាត បានពន្យល់ថា «អន្សម» ជាឈ្មោះនំ ធ្វើដោយអង្ករដំណើបខ្ចប់ដោយស្លឹកស្រស់ (តាមធម្មតា ច្រើនប្រើស្លឹកចេក) មានរាងមូលស្មើចុងស្មើដើម ចម្អិនដោយស្ងោរ ឬអាំងក៏មាន។ អន្សម មានច្រើនប្រភេទ គឺអន្សមចេក (មានចេកណាំវ៉ាទុំទាំងមូលជាស្នូល), អន្សមជ្រូក (មានសាច់ជ្រូកជាស្នូល), អន្សមដូង អន្សមដាក់ខ្ទិះដូង ឬសាច់ដូងទុំកោសលាយផង និងអន្សមអាំង អន្សមដែលចម្អិនដោយអាំងជាដើម។
តើនំអន្សមមានអត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេចក្នុងផ្នត់គំនិតប្រជាជនខ្មែរ?
អន្សមមានប្រវត្តិតាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ អន្សមត្រូវគេយល់ឃើញថា ចេញមកពីពាក្យដើមថា នំសន្សំ គឺមានន័យថា ជានំតំណាងភោគផល បរិបូណ៌ ដែលពលរដ្ឋបានធ្វើការងារស្រែចំការ សន្សំទុកនូវភោគផលនេះ សម្រាប់ដោះស្រាយការរស់នៅ មិនឱ្យមានការខើចអត្តខាត់ ក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ ជាពិសេសនៅរដូវរាំងស្ងួត ឬនៅពេលស្រុកទេសមានសង្រ្គាមទុរភិក្សអន្តរាយ។

សម្រាប់លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា អ្នកស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្រ្តប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា ចាប់តាំងពីសម័យអង្គរ ប្រជាជនខ្មែរបានយកចិត្តទុកដាក់កាន់សាសនា២ធំ គឺព្រហ្មញ្ញសាសនា និងពុទ្ធសាសនា ។ ប៉ុន្តែនៅសម័យបុរាណខ្មែរយើងឱ្យតម្លៃទៅលើសាសនាព្រលឹង គឺការគោរពមេបា គោរពឪពុក គោរពម្តាយ ហើយបន្តបន្ទាប់មក យើងបានលើកតម្កើងឪពុកម្តាយ មេបា ឱ្យទៅជាព្រះសីវៈ (ឬព្រះឥសូរ) ។ បន្តក្រោយមក នៅសម័យអង្គរ នៅពេលដែលគេគោរពបូជាចំពោះព្រះសីវៈ គឺគេចាប់ផ្តើមគិតអំពីមេបា ឪពុកម្តាយ ដូច្នេះដើម្បីឱ្យទៅជាមូលដ្ឋាន នៃការគោរព ខណៈព្រហ្មញ្ញសាសនាឈប់សាងសិវលឹង្គជាថ្ម គេក៏ចាប់ផ្តើមកសាងអ្វីមួយជានិម្មិតរូបធម្មតាៗ ដោយក្រោយមកគេក៏បានប្តូរពីរូបភាពដែលធ្វើពីថ្ម មកធ្វើជានំអន្សម ដែលនំអន្សមនេះ តំណាងឱ្យសិវលឹង្គ។
លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា
“ដើម្បីគោរពបូជាចំពោះឪពុកម្តាយ សិវលឹង្គ គេក៏បានប្តូរពីរូបភាពដែលធ្វើពីថ្មបាននោះ មកធ្វើជានំអន្សម ។ លក្ខណៈ នៃតំណាងនេះ គ្រាន់តែធ្វើជានិម្មិតរូបដំបូងៗ ហើយក៏បង្កើតបានជាតម្លៃនៅក្នុងសង្គមយើងអញ្ចឹងទៅ។ ដូច្នេះវាជាការឱ្យតម្លៃមួយទៅលើនំអន្សមហ្នឹង”
បើមើលពីទិដ្ឋភាព នៃប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ យើងអាចកត់សម្គាល់ឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាទូទៅតែងវេចនំអន្សមនាពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ជាពិសេសពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ព្រោះថា ជាឱកាសជួបជុំសាច់ញាតិ កូនចៅ ជាពិសេសនៅតាមបណ្តាខេត្ត ដែលប្រជាជនខ្មែរតែងទៅលេងស្រុកកំណើតដើម្បីជួបជុំគ្រួសារ ហើយយាយតា ឪពុកម្តាយ តែងតែវេចនំទាំងនេះដើម្បីទទួលកូនចៅ។

នៅតាមមូលដ្ឋាន និងតាមផ្ទះនីមួយៗ ក្មេងប្រុសៗតែងតែជួយជាកម្លាំង ចំណែកក្មេងស្រីៗតែងជួយជីដូន ឬម្តាយ ក្នុងការវេច និងចម្អិននំទាំងនេះ។ លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា បានមានប្រសាសន៍ថា ទិដ្ឋភាពនេះ បានបង្ហាញពីការអប់រំប្រពៃណី ហើយវាក៏នាំឱ្យកើតឡើងនូវសេចក្តីស្រឡាញ់គ្រួសារ បង្ហាញប្រាប់អំពីតម្លៃ នៃការជួបជុំរបស់ក្រុមញាតិ នៃគ្រួសារ ក្នុងន័យដឹងគុណ កត្តញូ និងរក្សាប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់។
លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា
“…ខ្ញុំធ្លាប់បានចូលរួមចំណែកវេចនំជាមួយជីដូនរបស់ខ្ញុំនៅឯស្រែ ពេលឪពុកម្តាយខ្ញុំនាំខ្ញុំទៅ ពេលទៅដល់នោះ យើងវេចនំ ហើយមានមនុស្សច្រើនណាស់មកជុំគ្នា មានអ្នកដាំទឹក អ្នកដុតអុស អ្នកមើលនំ… ហើយនៅពេលដែលយើងដុតភ្លើងនំអន្សមហ្នឹង ជីតារបស់ខ្ញុំអង្គុយជុំជាមួយចៅៗនិទានពីរឿងនេះ រឿងនោះពីសម័យដើម… “

យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា នំអន្សម ក្រៅពីមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់ ការវេចនំប្រពៃណីខ្មែរមួយនេះ ក៏បានជួយទៅដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការប្រើប្រាស់សណ្តែក អង្ករដំណើប សាច់ជ្រូក និងស្លឹកចេកជាដើម ដែលដាំដុះដោយប្រជាកសិករខ្មែរ៕

លោក សេក សត្យា មានបទពិសោធន៍ធ្វើការលើវិស័យសារព័ត៌មានរយៈ ពេលជាង ១០ឆ្នាំ និងជាផលិតករកម្មវិធីព័ត៌មានទូរទស្សន៍ ។
របាយការណ៍ថ្មី
មើលទាំងអស់ ➧ព័ត៌មានទូទៅ
មើលទាំងអស់ ➧
អាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលចិន ផ្លូវមួយ ខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ ជំនាញវេជ្ជសាស្ត្រ
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 02/04/2026
ឱកាសទទួលបានអាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលចិន ផ្លូវមួយ ខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ ប្រភេទ CSC Type B ទៅសិក្សាជំនាញវេជ្ជសាស្ត្រ ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ ឆ្នាំសិក្សា ២០២៦-២០២៧ នៅប្រទេសចិន
អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និងបណ្ឌិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ Manitoba ប្រទេសកាណាដា
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 29/01/2024
ឱកាសទទួលបានអាហារូបករណ៍សាច់ប្រាក់ដើម្បីសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់បណ្ឌិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ Manitoba នៃប្រទេសកាណាដា ឆ្នាំ២០២៤។
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន២០០កន្លែងនៅសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៣-២០២៨
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 03/10/2023
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជាចំនួន២០០កន្លែងសម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៣-២០២៨ ។ អាហារូបករណ៍សិក្សាស្ថិតក្រោមកម្មវិធី អាហារូប......
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ពី Chulabhorn Postgraduate Scholarship ប្រទេសថៃ
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 06/07/2023
កម្មវិធីអាហារូបករណ៍ Chulabhorn Postgraduate Scholarship in Thailand ប្រកាសផ្ដល់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៅប្រទេសថៃ ។...
អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៅសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម ឆ្នាំសិក្សា២០២៤-២០២៥
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 15/05/2024
ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ប្រកាសប្រឡងជ្រើសរើសនិស្សិតសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៅសាធារណរដ្ឋ...
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់វិជ្ជាជីវៈនៅវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តកំពង់ឆ្នាំង
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 12/11/2025
វិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តកំពង់ឆ្នាំងប្រកាសជ្រើសរើស សិស្សានុសិស្ស និងសាធារណៈជន ចូលសិក្សាជំនាញវិជ្ជាជីវៈ សម្រាប់ថ្នាក់សញ្ញាបត្របច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ១ (C1 ១,៥លាននាក់) ចំនួន៩០០នាក់។
សម្តេចធិបតីផ្តល់អាហារូបករណ៍ ១០០% សម្រាប់ថ្នាក់វិស្វករ នៅសាលាតិចណូ
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 01/10/2025
សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី ហ៊ុនម៉ាណែត ផ្តល់អាហារូបករណ៍ដ៏ថ្លៃថ្លារបស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត (អ.ម.ត) នៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា(ITC) កម្រិតវិស្វករ...
មូលនិធិព្រីនស៍ ផ្តល់ជូនអាហារូបករណ៍ ចេន ហ្ស៊ី ជំនាន់ទី៣ ដល់និសិ្សតចំនួន ១០០នាក់ ជាសសរទ្រូងនៃការរីកចម្រើនរបស់កម្ពុជា
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 20/03/2024
នៅក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅរកការពង្រឹងវិស័យអប់រំ ថ្មីៗនេះ មូលនិធិព្រីនស៍ ជាមូលនិធិមនុស្សធម៌នៃសម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍ ហូលឌីង គ្រុប បានរៀបចំពិធីប្រគល់ អាហារូបករណ៍ ចេន ហ្ស៊ី ជំនាន់ទី៣ ជូនដល់សិស្សនិស្សិត។
ឱកាសអាហារូបករណ៍រៀនជំនាញ TVET ចំនួន ៦៦៥កន្លែង នៅវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តកំពង់ឆ្នាំង
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 30/05/2025
វិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដែលជាគ្រឹះស្ថានអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈរបស់រដ្ឋតែមួយគត់ចំណុះក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានប្រកាសផ្ដល់អាហារូបករណ៍១០០%...





























