នំអន្សមក្នុងផ្នត់គំនិតប្រជាជនខ្មែរ

នំអន្សមក្នុងផ្នត់គំនិតប្រជាជនខ្មែរ

ព័ត៌មានជាតិ, ព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ, ព្រឹត្តិការណ៍

15/09/2022 15/09/2022

ភ្នំពេញ – ជាទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរតាំងពីបុរាណកាលមក រាល់ពេលមានកម្មវិធីជួបជុំញាតិមិត្ត ដូចជាពិធីមង្គលការ ពិធីភ្ជាប់ពាក្យ និងពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ដូចជាពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ និងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌជាដើម ប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូប គ្រប់វ័យនៅតាមស្រុកស្រែចំការ តែងនាំគ្នាវេច និងចម្អិននំអន្សម និងនំខ្មែរផ្សេងៗទៀតទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត ដើម្បីចែកជូនសមាជិកក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ អ្នកភូមិ និងប្រគេនព្រះសង្ឃជាដើម។

ក្នុងចំណោមនំខ្មែរជាច្រើន «អន្សម» ជាប្រភេទនំខ្មែរ ដែលប្រជាជនខ្មែរនិយមធ្វើ ដើម្បីសែនថ្វាយ និងឧទ្ទិសជូនទៅដល់ជីដូនជីតា និងញាត្តិការទាំងប្រាំពីរសណ្តាន ដែលបានចែកឋានទៅ ។ បើយោងតាមវចនានុក្រមសម្តេចសង្ឃ ជួន ណាត បានពន្យល់ថា «អន្សម» ជាឈ្មោះនំ ធ្វើដោយអង្ករដំណើបខ្ចប់ដោយស្លឹកស្រស់ (តាមធម្មតា ច្រើនប្រើស្លឹកចេក) មានរាងមូលស្មើចុងស្មើដើម ចម្អិនដោយស្ងោរ ឬអាំងក៏មាន។ អន្សម មានច្រើនប្រភេទ គឺអន្សមចេក (មានចេកណាំវ៉ាទុំទាំងមូលជាស្នូល), អន្សមជ្រូក (មានសាច់ជ្រូកជាស្នូល), អន្សមដូង អន្សមដាក់ខ្ទិះដូង ឬសាច់ដូងទុំកោសលាយផង និងអន្សមអាំង អន្សមដែលចម្អិនដោយអាំងជាដើម។

តើនំអន្សមមានអត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេចក្នុងផ្នត់គំនិតប្រជាជនខ្មែរ?

អន្សមមានប្រវត្តិតាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ អន្សមត្រូវគេយល់ឃើញថា ចេញមកពីពាក្យដើមថា នំសន្សំ គឺមានន័យថា ជានំតំណាងភោគផល បរិបូណ៌ ដែលពលរដ្ឋបានធ្វើការងារស្រែចំការ សន្សំទុកនូវភោគផលនេះ សម្រាប់ដោះស្រាយការរស់នៅ មិនឱ្យមានការខើចអត្តខាត់ ក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ ជាពិសេសនៅរដូវរាំងស្ងួត ឬនៅពេលស្រុកទេសមានសង្រ្គាមទុរភិក្សអន្តរាយ។

សម្រាប់លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា អ្នកស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្រ្តប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា ចាប់តាំងពីសម័យអង្គរ ប្រជាជនខ្មែរបានយកចិត្តទុកដាក់កាន់សាសនា២ធំ គឺព្រហ្មញ្ញសាសនា និងពុទ្ធសាសនា ។ ប៉ុន្តែនៅសម័យបុរាណខ្មែរយើងឱ្យតម្លៃទៅលើសាសនាព្រលឹង គឺការគោរពមេបា គោរពឪពុក គោរពម្តាយ ហើយបន្តបន្ទាប់មក យើងបានលើកតម្កើងឪពុកម្តាយ មេបា ឱ្យទៅជាព្រះសីវៈ (ឬព្រះឥសូរ) ។ បន្តក្រោយមក នៅសម័យអង្គរ នៅពេលដែលគេគោរពបូជាចំពោះព្រះសីវៈ គឺគេចាប់ផ្តើមគិតអំពីមេបា ឪពុកម្តាយ ដូច្នេះដើម្បីឱ្យទៅជាមូលដ្ឋាន នៃការគោរព ខណៈព្រហ្មញ្ញសាសនាឈប់សាងសិវលឹង្គជាថ្ម គេក៏ចាប់ផ្តើមកសាងអ្វីមួយជានិម្មិតរូបធម្មតាៗ ដោយក្រោយមកគេក៏បានប្តូរពីរូបភាពដែលធ្វើពីថ្ម មកធ្វើជានំអន្សម ដែលនំអន្សមនេះ តំណាងឱ្យសិវលឹង្គ។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា

“ដើម្បីគោរពបូជាចំពោះឪពុកម្តាយ សិវលឹង្គ គេក៏បានប្តូរពីរូបភាពដែលធ្វើពីថ្មបាននោះ មកធ្វើជានំអន្សម ។ លក្ខណៈ នៃតំណាងនេះ គ្រាន់តែធ្វើជានិម្មិតរូបដំបូងៗ ហើយក៏បង្កើតបានជាតម្លៃនៅក្នុងសង្គមយើងអញ្ចឹងទៅ។ ដូច្នេះវាជាការឱ្យតម្លៃមួយទៅលើនំអន្សមហ្នឹង”

បើមើលពីទិដ្ឋភាព នៃប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ យើងអាចកត់សម្គាល់ឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាទូទៅតែងវេចនំអន្សមនាពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ជាពិសេសពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ព្រោះថា ជាឱកាសជួបជុំសាច់ញាតិ កូនចៅ ជាពិសេសនៅតាមបណ្តាខេត្ត ដែលប្រជាជនខ្មែរតែងទៅលេងស្រុកកំណើតដើម្បីជួបជុំគ្រួសារ ហើយយាយតា ឪពុកម្តាយ តែងតែវេចនំទាំងនេះដើម្បីទទួលកូនចៅ។

នៅតាមមូលដ្ឋាន និងតាមផ្ទះនីមួយៗ ក្មេងប្រុសៗតែងតែជួយជាកម្លាំង ចំណែកក្មេងស្រីៗតែងជួយជីដូន ឬម្តាយ ក្នុងការវេច និងចម្អិននំទាំងនេះ។ លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា បានមានប្រសាសន៍ថា ទិដ្ឋភាពនេះ បានបង្ហាញពីការអប់រំប្រពៃណី ហើយវាក៏នាំឱ្យកើតឡើងនូវសេចក្តីស្រឡាញ់គ្រួសារ បង្ហាញប្រាប់អំពីតម្លៃ នៃការជួបជុំរបស់ក្រុមញាតិ នៃគ្រួសារ ក្នុងន័យដឹងគុណ កត្តញូ និងរក្សាប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា

“…ខ្ញុំធ្លាប់បានចូលរួមចំណែកវេចនំជាមួយជីដូនរបស់ខ្ញុំនៅឯស្រែ ពេលឪពុកម្តាយខ្ញុំនាំខ្ញុំទៅ ពេលទៅដល់នោះ យើងវេចនំ ហើយមានមនុស្សច្រើនណាស់មកជុំគ្នា មានអ្នកដាំទឹក អ្នកដុតអុស អ្នកមើលនំ… ហើយនៅពេលដែលយើងដុតភ្លើងនំអន្សមហ្នឹង ជីតារបស់ខ្ញុំអង្គុយជុំជាមួយចៅៗនិទានពីរឿងនេះ រឿងនោះពីសម័យដើម… “

យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា នំអន្សម ក្រៅពីមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់ ការវេចនំប្រពៃណីខ្មែរមួយនេះ ក៏បានជួយទៅដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការប្រើប្រាស់សណ្តែក អង្ករដំណើប សាច់ជ្រូក និងស្លឹកចេកជាដើម ដែលដាំដុះដោយប្រជាកសិករខ្មែរ៕

លោក សេក សត្យា | Mr. Sek Sathya

លោក សេក សត្យា មានបទពិសោធន៍ធ្វើការលើវិស័យសារព័ត៌មានរយៈ ពេលជាង ១០ឆ្នាំ និងជាផលិតករកម្មវិធីព័ត៌មានទូរទស្សន៍ ។

មិនត្រឹមតែយានយន្តថ្មី ទោះជាយានយន្តកំពុងប្រើប្រាស់

ក៏អាចយកកាតគ្រីមក អិលអូអិលស៊ី

ដើម្បីទទួលបាន ប្រាក់កម្ចី

ជ្រើសរើសយានយន្ដតាមតម្រូវការ !

សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទង៖

089 555 409 ឬ 089 999 150

*លក្ខខណ្ឌផ្សេងៗត្រូវបានអនុវត្ត

ទំហំកម្ចីរហូតដល់

(ឬសមមូលប្រាក់រៀល)

របាយការណ៍ថ្មី

មើលទាំងអស់ ➧

វិធីជំរុញខ្លួនឯងឱ្យធ្វើលំហាត់ប្រាណបានទៀងទាត់

ចំណេះជីវិត, បទយកការណ៍

• 04/02/2026

អត្ថប្រយោជន៍នៃការប្រើប្រាស់ឡើងវិញ និងកាត់បន្ថយប្លាស្ទិក

ចំណេះជីវិត, បទយកការណ៍

• 04/02/2026

ក្នុងវ័យសិក្សា តើសិស្សនិស្សិតគួរគេងប៉ុន្មានម៉ោងទើបល្អ?

ចំណេះជីវិត, បទយកការណ៍

• 04/02/2026

កត្តាសំខាន់ៗក្នុងការរៀបចំសម្ភារៈ និងឯកសារ ដែលជួយសម្រួលដល់ការសិក្សា

ចំណេះជីវិត, ជំនាញ, បទយកការណ៍

• 18/12/2025

៣គន្លឹះដើម្បីបង្កើនឥទ្ធិពលក្នុងការទំនាក់ទំនង

ចំណេះជីវិត, បទយកការណ៍

• 17/12/2025

រក្សាភាពស្ងប់អំឡុងពេលស្រេ្តស ជួយរក្សាស្មារតីឱ្យនៅជាមួយបច្ចុប្បន្នភាព

ចំណេះជីវិត, បទយកការណ៍

• 17/11/2025

អនុវិស័យ ១២ ដែលមានតម្រូវការការងារខ្ពស់ក្នុង ឆ្នាំ២០២៤ និងឆ្នាំ២០២៥

ចំណេះជីវិត, បទយកការណ៍

• 02/06/2025

មត្តេយ្យសិក្សាជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដំបូងមិនអាចខ្វះបានសម្រាប់កុមារមុនឈានដល់បឋមសិក្សា

ចំណេះជីវិត, បទយកការណ៍, អប់រំកុមារតូច

• 27/12/2024

វត្តមានយុវតីសិក្សាជំនាញវិស្វកម្មទឹក និងបរិស្ថាន ជួយលើកកម្ពស់ការអប់រំសហគមន៍ និងសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា

បទយកការណ៍, យុវជនឆ្នើម

• 13/12/2024

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

តំបន់ស្វយ័តជនជាតិជាំងក្វាងស៊ី ប្រទេសចិន ផ្តល់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា៨កន្លែង សម្រាប់និស្សិតកម្ពុជា

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 21/03/2023

មន្ទីរអប់រំនៃតំបន់ស្វយ័តជនជាតិជាំងក្វាងស៊ី នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ប្រកាសផ្ដល់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ចំនួន៨កន្លែង ...

ក្រសួងអប់រំជ្រើសរើសនិស្សិតអាហារូបករណ៍ ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ទៅសិក្សានៅ Southern University of Science and Technology ប្រទេសចិន សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៦-២០២៧

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 13/02/2026

ក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ Southern University of Science and Technology (SUSTech) នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន បានផ្តល់ អាហារូបករណ៍ ចំនួន ១០កន្លែង ដល់និស្សិតកម្ពុជា ដើម្បីទៅបន្តការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ...

អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន១០០កន្លែងនៅសាកលវិទ្យាល័យ ពាណិជ្ជសាស្ត្រ អេស៊ីលីដាឆ្នាំសិក្សា២០២៤-២០២៥

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 13/12/2024

គណៈកម្មាធិកាអាហារូបករណ៍សិស្ស-និស្សិតក្រីក្រសម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និង សម្ដេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប្រកាសផ្ដល់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន១០០កន្លែងនៅសាកលវិទ្យាល័យ ពាណិជ្ជសាស្ត្រ អេស៊ីលីដា...

កម្មវិធី MTCP ផ្ដល់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីឆ្នាំសិក្សា២០២៣

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 23/06/2023

ភ្នំពេញ - កម្មវីធីអាហារូបករណ៍ THE MALAYSIAN TECHNICAL COOPERATION PROGRAMME ឬ MTCP ប្រកាសជ្រើសរើសនិស្សិតសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់...

អាហារូបករណ៍សាច់ប្រាក់ពីធនាគារ Maybank សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៥

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 26/03/2025

កម្មវិធីអាហារូបករណ៍ Maybank Scholarship Programme 2025 ប្រកាសផ្ដល់អាហារូបករណ៍សាច់ប្រាក់សម្រាប់និស្សិតដែលកំពុងសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យមួយចំនួននៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

អាហារូបករណ៍ជំនាញវិជ្ជាជីវៈ នៅវិទ្យាស្ថានអភិវឌ្ឍន៍មុខជំនាញកម្ពុជា-ថៃ ឆ្នាំសិក្សា២០២៥

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 06/02/2025

វិទ្យាស្ថានអភិវឌ្ឍន៍មុខជំនាញកម្ពុជា-ថៃ ប្រកាសជ្រើសរើស សិក្ខាកាម សិស្សានុសិស្ស និងសាធារណជន ចូលសិក្សាជំនាញវិជ្ជាជីវៈ និងបច្ចេកទេស ជាច្រើនកន្លែងសម្រាប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្របច្ចេកទេស (វិស្វករ) ថ្នាក់សញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់បច្ចេកទេស...

ឱកាសសិក្សាជំនាញ AI ពីកម្មវិធី Google Course Artificial Intelligence 2024 តាមរយៈ Online

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 01/02/2024

កម្មវិធី Google Course Artificial Intelligence 2024 ផ្ដល់ការសិក្សាអំពី Artificial Intelligence(AI) សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៤ ។ ការសិក្សាវគ្គខ្លីនេះផ្ដល់...

អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន៥កន្លែងនៅសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញអន្តរជាតិ ឆ្នាំសិក្សា២០២៣-២០២៤

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 05/12/2023

ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន០៥កន្លែងពីកម្មវិធីអាហារូបករណ៍អភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ថ្នាក់ជាតិសម្រាប់សិស្ស-និស្សិតទូទាំងប្រទេសឱ្យសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ សិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញអន្តរ...