នំអន្សម​ក្នុង​ផ្នត់គំនិត​ប្រជាជនខ្មែរ

ភ្នំពេញ – ជា​ទំនៀមទម្លាប់​ខ្មែរ​តាំងពីបុរាណ​កាលមក រាល់ពេល​មាន​កម្មវិធីជួប​ជុំ​ញាតិមិត្ត ដូចជា​ពិធី​មង្គល​ការ ពិធីភ្ជាប់ពាក្យ និង​ពិធី​បុណ្យផ្សេងៗ ដូចជា​ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំខ្មែរ និង​ពិធី​បុណ្យ​ភ្ជុំបិណ្ឌជា​ដើម ប្រជាជន​ខ្មែរ​គ្រប់រូប គ្រប់វ័យ​​នៅ​តាម​ស្រុកស្រែចំការ តែង​នាំ​គ្នា​វេច និង​ចម្អិន​នំអន្សម និង​នំ​ខ្មែរ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ទៅ​តាម​ចំណង់ចំណូល​ចិត្ត ដើម្បី​ចែក​ជូន​សមាជិក​ក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ អ្នក​ភូមិ​ និង​ប្រគេនព្រះសង្ឃ​ជាដើម។

ក្នុង​ចំណោម​នំ​ខ្មែរ​ជា​ច្រើន «អន្សម» ជា​ប្រភេទ​នំ​ខ្មែរ ដែល​ប្រជាជន​ខ្មែរ​និយម​ធ្វើ ដើម្បី​សែន​ថ្វាយ និង​ឧទ្ទិស​ជូន​ទៅ​ដល់​ជីដូនជីតា និង​ញាត្តិការ​ទាំងប្រាំពីរ​សណ្តាន ដែល​បាន​ចែក​ឋានទៅ ។ បើ​យោង​តាម​វចនា​នុក្រម​សម្តេច​សង្ឃ ជួន ណាត បានពន្យល់ថា «អន្សម» ជា​ឈ្មោះ​នំ ធ្វើ​ដោយ​អង្ករ​ដំណើប​ខ្ចប់​ដោយ​ស្លឹក​ស្រស់ (តាម​ធម្មតា​ ច្រើន​ប្រើ​ស្លឹក​ចេក) មាន​រាង​មូលស្មើចុង​ស្មើដើម ចម្អិន​ដោយ​ស្ងោរ ឬ​អាំង​ក៏​មាន។ អន្សម​ មាន​ច្រើន​ប្រភេទ គឺអន្សម​ចេក (មានចេក​ណាំវ៉ាទុំ​ទាំងមូលជា​ស្នូល), អន្សម​ជ្រូក (មាន​សាច់ជ្រូក​ជាស្នូល), អន្សម​ដូង អន្សម​ដាក់ខ្ទិះដូង ឬ​សាច់​ដូង​ទុំ​កោស​លាយ​ផង និង​អន្សម​អាំង អន្សម​ដែលចម្អិន​ដោយ​អាំង​ជាដើម។

តើ​នំអន្សម​មានអត្ថន័យ​យ៉ាង​ដូចម្តេច​ក្នុងផ្នត់គំនិត​​ប្រជាជនខ្មែរ?

អន្សម​មាន​ប្រវត្តិ​តាំងពីបុរាណ​កាលមក​ម្ល៉េះ អន្សម​ត្រូវ​គេ​យល់ឃើញថា ចេញមក​ពី​ពាក្យ​ដើម​ថា នំសន្សំ គឺមាន​ន័យថា ជា​នំ​តំណាង​ភោគ​ផល បរិបូណ៌ ដែលពលរដ្ឋបានធ្វើ​ការងារ​ស្រែ​ចំការ សន្សំ​ទុក​នូវ​ភោគ​ផល​នេះ សម្រាប់​ដោះ​ស្រាយ​ការ​រស់​នៅ មិន​ឱ្យ​មា​ន​ការ​ខើច​អត្តខាត់ ក្នុង​គ្រួសារ​នីមួយៗ ជាពិសេស​នៅ​រដូវ​រាំង​ស្ងួត ឬ​នៅពេល​ស្រុកទេស​មាន​សង្រ្គាម​ទុរភិក្ស​អន្តរាយ។

សម្រាប់​លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា អ្នកស្រាវជ្រាវ​​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ប្រទេស​កម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា ចាប់តាំងពីសម័យ​អង្គរ ប្រជាជន​ខ្មែរ​​បាន​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​កាន់សាសនា២ធំ គឺព្រហ្មញ្ញសាសនា និង​ពុទ្ធសាសនា ។ ប៉ុន្តែ​នៅ​សម័យ​បុរាណខ្មែរ​​យើងឱ្យ​តម្លៃ​ទៅ​លើ​សាសនា​ព្រលឹង គឺការ​​គោរព​មេបា គោរពឪពុក គោរពម្តាយ ហើយ​បន្ត​បន្ទាប់​មក​ យើង​បាន​លើក​តម្កើង​ឪពុកម្តាយ​ មេបា ឱ្យ​ទៅ​ជា​ព្រះសីវៈ (ឬព្រះឥសូរ) ។ បន្ត​ក្រោយ​មក នៅ​សម័យ​អង្គរ នៅពេល​ដែល​គេ​គោរព​បូជា​ចំពោះ​ព្រះសីវៈ គឺគេ​ចាប់ផ្តើម​គិត​អំពីមេបា ឪពុកម្តាយ ដូច្នេះ​​​ដើម្បី​ឱ្យ​ទៅជា​មូលដ្ឋាន នៃ​ការ​គោរព ខណៈ​ព្រហ្មញ្ញសាសនាឈប់​សាង​សិវលឹង្គជា​ថ្ម គេ​ក៏​ចាប់​ផ្តើម​កសាង​អ្វី​មួយ​ជានិម្មិតរូប​ធម្មតាៗ ដោយ​ក្រោយ​មក​​គេ​ក៏​បានប្តូរ​ពី​រូបភាព​ដែលធ្វើពីថ្ម មក​ធ្វើជា​នំអន្សម ដែល​នំអន្សម​នេះ តំណាង​ឱ្យ​សិវលឹង្គ។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា

“ដើម្បីគោរពបូជាចំពោះឪពុកម្តាយ សិវលឹង្គ គេក៏បានប្តូរពីរូបភាពដែលធ្វើពីថ្មបាននោះ មកធ្វើជានំអន្សម ។ លក្ខណៈ នៃតំណាងនេះ គ្រាន់តែធ្វើជានិម្មិតរូបដំបូងៗ ហើយក៏បង្កើតបានជាតម្លៃនៅក្នុងសង្គមយើងអញ្ចឹងទៅ។ ដូច្នេះវាជាការឱ្យតម្លៃមួយទៅលើនំអន្សមហ្នឹង”

បើ​មើលពី​ទិដ្ឋភាព នៃប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ យើង​អាច​​កត់សម្គាល់ឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ជាទូទៅ​តែង​វេចនំ​អន្សម​នាពិធី​បុណ្យ​ផ្សេងៗ ជាពិសេស​ពិធី​បុណ្យ​ភ្ជុំបិណ្ឌ ព្រោះថា ជា​ឱកាស​ជួប​ជុំ​សាច់ញាតិ កូនចៅ ជាពិសេស​នៅ​តាម​បណ្តា​ខេត្ត ដែល​ប្រជាជន​ខ្មែរ​តែង​ទៅ​លេង​ស្រុក​កំណើតដើម្បី​ជួបជុំ​គ្រួសារ ហើយ​យាយតា ឪពុកម្តាយ តែងតែ​វេចនំទាំងនេះដើម្បីទទួល​កូនចៅ។

នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន និង​តាម​ផ្ទះ​នីមួយៗ ក្មេង​ប្រុសៗតែង​តែ​ជួយ​ជា​កម្លាំង ចំណែក​ក្មេង​ស្រីៗ​តែង​ជួយ​ជីដូន ឬ​ម្តាយ ក្នុង​ការ​វេច និង​ចម្អិន​នំទាំងនេះ។ លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា ទិដ្ឋភាពនេះ បានបង្ហាញពី​ការ​អប់រំប្រពៃណី ហើយវា​ក៏​នាំ​ឱ្យ​កើត​ឡើង​នូវ​សេចក្តី​ស្រឡាញ់​គ្រួសារ បង្ហាញប្រាប់អំពី​តម្លៃ នៃ​ការ​ជួបជុំ​របស់​ក្រុមញាតិ នៃគ្រួសារ ក្នុង​ន័យ​​ដឹងគុណ កត្តញូ និង​រក្សា​ប្រពៃណី​ទំនៀមទម្លាប់។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា

“…ខ្ញុំធ្លាប់បានចូលរួមចំណែកវេចនំជាមួយជីដូនរបស់ខ្ញុំនៅឯស្រែ ពេលឪពុកម្តាយខ្ញុំនាំខ្ញុំទៅ ពេលទៅដល់នោះ យើងវេចនំ ហើយមានមនុស្សច្រើនណាស់មកជុំគ្នា មាន​អ្នកដាំទឹក អ្នកដុតអុស អ្នកមើលនំ… ហើយនៅពេលដែលយើងដុតភ្លើងនំអន្សមហ្នឹង ជីតារបស់ខ្ញុំអង្គុយជុំជាមួយចៅៗនិទានពីរឿងនេះ រឿងនោះពីសម័យដើម… “

យ៉ាងណាក៏ដោយ​ សម្រាប់​លោកសាស្រ្តាចារ្យ សំបូរ ម៉ាណារ៉ា នំអន្សម ក្រៅ​ពី​មានរស់ជាតិឆ្ងាញ់ ការវេចនំប្រពៃណីខ្មែរមួយ​នេះ ក៏​បាន​ជួយ​ទៅ​ដល់សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ តាមរយៈ​ការ​ប្រើប្រាស់​សណ្តែក អង្ករដំណើប សាច់ជ្រូក និង​ស្លឹកចេកជាដើម ដែលដាំដុះ​ដោយ​ប្រជាកសិករខ្មែរ៕




របាយការណ៍ថ្មី

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

វិទ្យាស្ថានសិក្សា​បច្ចេកទេស​ធនាគារ ផ្តល់អាហារូបករណ៍ ១០០% ដល់និស្សិត​ដែលមានគ្រួសារ​ជាយុទ្ធជនពលីជីវិត​ដើម្បីបុព្វហេតុការពារជាតិ

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 30/07/2025

ដើម្បីចូលរួមចំណែកជាមួយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍ​ធនធាន​ម​នុស្ស និង​ចូលរួម​សម្រាល​បន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុ​ក្នុងគ្រួសារយុទ្ធជន​ពលី វិទ្យាស្ថាន​សិក្សា​បច្ចេកទេស​ធនាគារ (វ.ប.ធ.) បានប្រកាស​ផ្តល់អាហារូបករណ៍...

អាហារូបករណ៍សិក្សាវិស្វកម្មឌីហ្សាញ 3D Design & 3D Printing ជាមួយ ស.ស.យ.ក រាជធានីភ្នំពេញ និង STEAMING Cambodia

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 01/09/2023

ជាឱកាស​សម្រាប់ប្អូនៗជា​សិស្ស​ថ្នាក់ទី៩ ដល់និស្សិតមហាវិទ្យាល័យ (ពិសេស​ប្អូនៗ​ដែល​ចង់រៀនខាងមេកានិក) ពេលនេះ​ មានការ​ផ្តល់អាហារូបករណ៍​សម្រាប់​ការ​សិក្សា​វិស្វកម្ម​ឌីហ្សាញ 3D Design & 3D Printing ...

ប្រទេសព្រុយណេផ្តល់អាហារូបករណ៍​រយៈពេលខ្លី សម្រាប់​បេក្ខជន​មក​ពី​បណ្តា​ប្រទេស​សមាជិកអាស៊ាន

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 06/01/2023

ក្រសួងអប់រំ យុវជន និង​កីឡា បានជូនដំណឹងថា នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣នេះ កម្មវិធី​អាហារូបករណ៍ "Brunei Darussaiam Scholarship on Enhancing Professional...

ស្ថានទូតឥណ្ឌាបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាល យូហ្គា របាំ និងភាសាហិណ្ឌូ នៅភ្នំពេញ

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 08/05/2026

ស្ថានទូតឥណ្ឌាប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានប្រកាសបើកទទួលពាក្យចូលរៀនថ្នាក់ជំនាញវប្បធម៌ និងភាសាសម្រាប់សាធារណជន ដែលរួមមាន យូហ្គា (Yoga)

អាហារូបករណ៍១០០% នៅមហាវិទ្យាល័យ ​Guangxi Transport Vocational

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 17/07/2024

ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅមហាវិទ្យាល័យGuangxi Transport Vocational and Technical សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៤-២០២៥។ ...

អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅវិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្មព្រែកលៀប ចំនួន២០កន្លែងសម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៥-២០២៦

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 29/09/2025

ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន២០កន្លែង នៅវិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្មព្រែកលៀបសម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៥-២០២៦។ អាហារូបករណ៍សិក្សាក្រោមកម្មវិធីអាហារូបករណ៍អភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ពីការគាំទ្ររបស់ឯកឧត្ដមអភិសន្តិបណ្ឌិត...

អាហារូបករណ៍ ៥០ភាគរយ សម្រាប់មន្រ្តីរាជការបម្រើការនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 03/11/2025

អាហារូបករណ៍អភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា បាន​ប្រកាស​ផ្តល់​អាហារូបករណ៍ ៥០% សម្រាប់ការ​សិក្សា​ថ្នាក់​បរិញ្ញាបត្រ ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ (អនុបណ្ឌិត) និង​ថ្នាក់បណ្ឌិត សិក្សា​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​អាស៊ីអឺរ៉ុប...

អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់បណ្ឌិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ Loughborough នៃចក្រភពអង់គ្លេស

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 26/03/2024

ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់ក្រោយបរិញ្ញាបត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Loughborough នៃចក្រភពអង់គ្លេស....

មជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈខេត្តកោះកុង ផ្តល់អាហារូបករណ៍​១០០ភាគរយជាច្រើនកន្លែង

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 16/01/2023

ជាឱកាស​ល្អសម្រាប់​យុវជន​រស់​នៅ​ក្នុង​ខេត្តកោះកុង ពេល​នេះ មជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ខេត្តកោះកុង បានប្រកាស​ផ្តល់អាហារូបករណ៍១០០%...