ក្នុងស្ថានភាពអាសន្ននៅពេលដែលជនរងគ្រោះគាំងបេះដូង ឬឈប់ដកដង្ហើម រាល់វិនាទីដែលកន្លងផុតទៅសុទ្ធតែជាការកំណត់រវាង «ជីវិត និងសេចក្តីស្លាប់»។ ការសង្គ្រោះមុខងារបេះដូង និងសួត ឬ CPR (Cardiopulmonary Resuscitation) ក្នុងបរិបទសង្គ្រោះកម្រិតមូលដ្ឋាន (Basic Life Support - BLS) គឺជាជំនាញសង្គ្រោះបឋមដ៏សំខាន់បំផុតមួយដែលសាធារណជនគ្រប់រូបគួរសិក្សា និងយល់ដឹងឱ្យបានច្បាស់លាស់។
តើពេលណាដែលត្រូវធ្វើ CPR?
ការធ្វើ CPR ត្រូវអនុវត្តភ្លាមៗក្នុងករណីអាសន្នដូចខាងក្រោម៖
- អ្នកជំងឺគាំងបេះដូង ៖ អ្នកជំងឺបាត់បង់ស្មារតី ហើយពុំអាចចាប់បានជីពចរសរសៃឈាម Carotid (នៅត្រង់ផ្នែកចំហៀងក)។
- គ្មានដង្ហើម ឬដង្ហើមមិនប្រក្រតី ៖ អ្នកជំងឺឈប់ដកដង្ហើម ឬមានអាការៈដកចង្ការមាន់ (Gasping)។
ជំហាននៃការធ្វើ CPR តាមស្តង់ដារបច្ចេកទេស (BLS Guidelines)

1. ពិនិត្យជីពចរសរសៃឈាម Carotid ៖ ពិនិត្យជីពចរនៅលើ សរសៃឈាម Carotid ដែលស្ថិតនៅផ្នែកចំហៀងក (រូបភាព 4a)។
- កុំចំណាយពេលយូរក្នុងការស្វែងរកជីពចរ។
- ពិនិត្យមិនឱ្យលើស ១០ វិនាទី។
- ប្រសិនបើអ្នកមិនប្រាកដថាមានជីពចរ ឬអត់ទេ សូមចាប់ផ្តើមធ្វើ CPR ភ្លាមៗ ដោយធ្វើ សង្កត់ទ្រូង ៣០ ដង បន្ទាប់មកផ្តល់ដង្ហើមសង្គ្រោះ ២ ដង។
2. ដាក់បាតដៃលើឆ្អឹងទ្រូង ៖ ប្រើ បាតដៃម្ខាង ដាក់លើ ពាក់កណ្តាលផ្នែកខាងក្រោមនៃឆ្អឹងទ្រូង (Sternum) ដែលស្ថិតនៅកណ្តាលទ្រូង (រូបភាព 4b)។
3. ដាក់ដៃម្ខាងទៀតពីលើ ៖ ដាក់ ដៃម្ខាងទៀតពីលើដៃទីមួយ (រូបភាព 4c)។
4. ធ្វើការសង្កត់ទ្រូង (Chest Compression)
- ត្រង់ដៃទាំងពីរ។
- សង្កត់ចុះត្រង់ទៅលើទ្រូង (រូបភាព 4c)។
- ជម្រៅនៃការសង្កត់គួរមាន ៥–៦ សង់ទីម៉ែត្រ (2–2.4 អ៊ីញ)។
- ល្បឿនគួរតែ ១០០–១២០ ដងក្នុងមួយនាទី។
5. អនុញ្ញាតឱ្យទ្រូងត្រឡប់មកសភាពដើម ៖ បន្ទាប់ពីសង្កត់ម្តងៗ ត្រូវឈប់សង្កត់ទាំងស្រុង និងអនុញ្ញាតឱ្យ ជញ្ជាំងទ្រូងត្រឡប់មកទីតាំងធម្មជាតិវិញពេញលេញ។
6. បើកផ្លូវដង្ហើម (Open the Airway) ៖ បន្ទាប់ពីសង្កត់ទ្រូង ៣០ ដង ត្រូវឈប់សង្កត់ ហើយបើកផ្លូវដង្ហើមដោយវិធី Head Tilt–Chin Lift (រូបភាព 4d និង 4e)។
ក. Head Tilt, ដាក់ដៃលើថ្ងាសអ្នកជំងឺ ហើយផ្អៀងក្បាលថយក្រោយ។
ខ. Chin Lift, ដាក់ម្រាមដៃចង្អុល និងម្រាមដៃកណ្តាលក្រោមឆ្អឹងថ្គាមក្រោម ហើយលើកថ្គាមឡើង។
គ. ប្រសិនបើសង្ស័យមានរបួសក, មិនត្រូវប្រើវិធី Head Tilt–Chin Lift ទេ។ ក្នុងករណីនេះ ត្រូវប្រើវិធី Jaw-Thrust Maneuver។
ឃ. Jaw-Thrust Maneuver
- ចាប់មុំទាំងសងខាងនៃឆ្អឹងថ្គាមក្រោម។
- ប្រើដៃទាំងពីរលើក និងរុញថ្គាមទៅមុខ។
- ប្រសិនបើបបូរមាត់បិទជិត សូមប្រើមេដៃបើកបបូរមាត់ក្រោម (រូបភាព 4f)។
7. ផ្តល់ដង្ហើមសង្គ្រោះ (Rescue Breaths)
- ផ្តល់ដង្ហើម ១ ដង ខណៈពេលសង្កេតមើលថាទ្រូងលើកឡើងឬអត់។
- បន្ទាប់មកផ្តល់ដង្ហើម ដងទី២។
- ដង្ហើមនីមួយៗគួរចំណាយពេលប្រហែល ១ វិនាទី។
8. បន្តការសង្កត់ទ្រូង ៖ បន្ទាប់ពីផ្តល់ដង្ហើម ២ ដង ត្រូវបន្តការសង្កត់ទ្រូងវិញភ្លាមៗ។
- ប្ដូររវាង ការសង្កត់ទ្រូង ៣០ ដង និង ការផ្តល់ដង្ហើម ២ ដង ឱ្យបានលឿន។
- គោលបំណងគឺ កាត់បន្ថយការផ្អាកការសង្កត់ទ្រូងឱ្យមានរយៈពេលខ្លីបំផុត ដើម្បីរក្សាលំហូរឈាមទៅកាន់ខួរក្បាល និងសរីរាង្គសំខាន់ៗ។
សារអប់រំបន្ថែម៖ នៅពេលជួបប្រទះករណីអាសន្ន ជំហានដំបូងគេបង្អស់គឺត្រូវ ហៅទូរស័ព្ទទៅលេខសង្គ្រោះបន្ទាន់ (119) ឬស្រែករកជំនួយពីមនុស្សជុំវិញខ្លួនជាមុនសិន មុននឹងចាប់ផ្តើមធ្វើ CPR ហើយត្រូវបន្តធ្វើ CPR រហូតដល់ក្រុមគ្រូពេទ្យសង្គ្រោះមកដល់ ឬរហូតដល់អ្នកជំងឺមានចលនាដង្ហើមឡើងវិញ៕














































































