ស្របពេល​ដែលមានការព្រួយបារម្ភ ក្រោយពីមានការផ្ទុះរាលដាលនៃជំងឺនីប៉ាហ៍ នៅក្នុងតំបន់ ក្រសួងសុខាភិបាល​កម្ពុជា​ បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសកម្ពុជា នៅមិនទាន់រកឃើញមានវីរុសនីប៉ាហ៍នៅលើមនុស្សនៅឡើយទេ តែធ្លាប់រកឃើញលើសត្វប្រចៀវ។

ក្រសួងសុខាភិបាល​បាន​ឱ្យដឹងថា វីរុសនីប៉ាហ៍ ត្រូវ​រកឃើញដំបូងក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសសិង្ហបុរី ដោយ​គ្រានោះ​បណ្តាលឱ្យមនុស្ស ១០០នាក់បានស្លាប់​ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងវីរុសចំនួន ៣០០នាក់។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីពេលនោះរហូតមក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន មិនមានការផ្ទុះឡើងជាថ្មីត្រូវបានគេរាយការណ៍ពីប្រទេស​ម៉ាឡេ​ស៊ីទៀតទេ។ វីរុសត្រូវបានរកឃើញក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដែស និងប្រទេសឥណ្ឌា​ក្នុងឆ្នាំ២០០១ និងមានការ ផ្ទុះឡើងស្ទើររាល់ឆ្នាំក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដែស​និង​ភាគខាងកើតប្រទេសឥណ្ឌានៅចន្លោះពេលទៀងទាត់។

ជំងឺនីប៉ាហ៍ (Nipah) គឺ ជាជំងឺបង្កឡើងដោយវីរុសនីប៉ាហ៍ រាល​ដាល​ដោយផ្ទុកលើសត្វប្រចៀវ សត្វប្រឹង និងអាចឆ្លងមក មនុស្ស និង ជ្រូក។ ជំងឺនេះអាចឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀត តាមរយៈការប៉ះ​ពាល់​ផ្ទាល់ តាមទឹកសរីរាង្គ របស់មនុស្ស និងមានអត្រាស្លាប់ចន្លោះពី ៤០ភាគ​រយទៅ ៧០ភាគរយ។

បើតាម​ក្រសួងសុខភិបាល វីរុសនីប៉ាហ៍ ធ្វើការ​ចម្លងនៅពេល​ដែលសត្វប្រចៀវស៊ីផ្លែឈើដែលមានវីរុសនីប៉ាហ៍ ចម្លងវីរុសទៅ សត្វជ្រូក សេះ ពពែ ចៀម ឆ្មា និងឆ្កែ រួចចម្លងមកមនុស្សតាមរយៈ​ការប៉ះ​ពាល់ផ្ទាល់ជាមួយទឹកសរីរាង្គសត្វដូចជា ឈាម លាមកឬទឹក នោមនៃ​សត្វ​ទាំងនេះ។ ការទទួលទានផ្លែឈើ ឬ ទឹកផ្លែឈើ (ដូចជាទឹកត្នោត) ដែលមាន​ទឹកនោម ឬទឹកមាត់សត្វ ប្រចៀវដែលមានផ្ទុកវីរុសនីប៉ាហ៍ចូលក្នុងនោះ ។ មនុស្សប៉ះពាល់ផ្ទាល់ជាមួយសត្វប្រចៀវស៊ីផ្លែឈើដែលមានវីរុសនីប៉ាហ៍ ការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ ឬតាមរយៈទឹកសរីរាង្គរបស់បុគ្គលមានផ្ទុកវីរុសនីប៉ាហ៍ ដូចជា ឈាម ទឹកនោម ទឹកមាត់ ទឹកសំបោរ ឬតំណក់ទឹកតូចៗចេញពីផ្លូវ​ដង្ហើម ឬច្រមុះ ។

បុគ្គលដែលឆ្លងវីរុសនីប៉ាហ៍ អាចគ្មានរោគសញ្ញា រហូតដល់មាន​ជំងឺ​ផ្លូវ​ដង្ហើមស្រួចស្រាវ និង រលាកខួរក្បាលធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាហើមខួរក្បាល និង​អាចស្លាប់។ រយៈពេលពីឆ្លងវីរុសនីប៉ាហ៍រហូត ដល់ចាប់ផ្តើមមានរោគសញ្ញា គឺ មានចន្លោះពី ៤ថ្ងៃ ទៅ ១៤ ថ្ងៃ តែអាចរហូតដល់ ៤៥ ថ្ងៃ, រោគសញ្ញារួមមាន​គ្រុន​ក្តៅ ឈឺក្បាល ក្អក ឈឺបំពង់ក ពិបាកដកដង្ហើម ក្អួត ឈឺសាច់ដុំ។ នៅ​ពេល ដែលខួរក្បាលហើម ធ្វើឱ្យវិលមុខ ងងុយដេក វិបត្តិស្មារតី ប្រកាច់ សន្លប់ក្នុងអំឡុង ២៤-៤៨ ម៉ោង ដែលជារោគសញ្ញាទាក់ទងនិង​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ។ ក្នុងនោះ​បុគ្គលដែលមានជំងឺរលាកខួរក្បាលស្រួចស្រាវ តែងមានផលវិបាកប្រព័ន្ធ​ប្រសាទរយៈពេលយូរ បន្ទាប់ពីជាសះស្បើយ ក្នុងនោះ ២០% នៃអ្នកជំងឺ​មានជំងឺប្រកាច់ ហើយបុគ្គលមួយចំនួនតូចឈឺឡើងវិញ ឬវិវត្តន៍ទៅជា​មានជំងឺរលាកខួរក្បាលជាថ្មី។

ក្រសួងសុខាភិបាល​ក៏​បញ្ជាក់ដែរថា បច្ចុប្បន្ននេះមិនមានឱសថ ឬវ៉ាក់សាំងជាក់​លាក់ណាមួយសម្រាប់ការពារការឆ្លងវីរុសនីប៉ាហ៍ មានតែការព្យាបាលថែទាំ​គាំទ្រទៅតាមផលវិបាកនៃជំងឺផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរនិងប្រព័ន្ធប្រសាទ ប៉ុណ្ណោះ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីបង្ការការឆ្លង​នេះវីរុសនីប៉ាហ៍ គេអាចលាងសម្អាតដៃ និងរក្សាអនាម័យក្នុងកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូក ជាប្រ​ចាំ ជាមួយនឹងសាប៊ូ ចៀសវាងប៉ះពាល់ជាមួយ សត្វប្រចៀវ សត្វប្រឹង ឬជ្រូក​ឈឺ, បើមានការសង្ស័យថាមានការផ្ទុះឡើង សត្វគួរតែត្រូវ​បានដាក់​ឱ្យនៅ​ដាច់ពីគេជាបន្ទាន់, ការសម្លាប់​សត្វ​ដែលឆ្លងវីរុសត្រូវអនុវត្តវិធីកប់ ឬដុតសាកសពឱ្យត្រឹមត្រូវ ដើម្បីកាត់បន្ថយ​ហានិភ័យនៃការឆ្លងដល់មនុស្ស​។ ហាមផ្លាស់ទីសត្វពីកសិដ្ឋានដែលមានវីរុសទៅកាន់តំបន់ផ្សេងទៀត។ កុំឱ្យសត្វ​ប្រចៀវអាចប៉ះជាមួយបំពង់សម្រាប់ត្រងទឹកត្នោតនិងផលិតផល​អាហារ​ស្រស់ផ្សេងទៀត។

ទឹកត្នោតដែលទើបប្រមូលបានថ្មីៗគួរដាំឱ្យពុះ លាងសម្អាតផ្លែឈើ និងបកសំបកមុនពេលទទួលទាន, ផ្លែឈើដែលមាន​សញ្ញា​​ថា ​សត្វប្រចៀវចោះ ឬស៊ី ត្រូវបោះចោល។ ពាក់ស្រោមដៃ និងសម្លៀក​បំ​ពាក់​ការពារ ខណៈពេលកាន់សត្វឈឺ ឬទឹកសរីរាង្គ របស់វា និងក្នុង អំឡុង​ពេលនៃការសម្លាប់ និងការកំទេចចោល កុំប៉ះផ្ទាល់ជាមួយអ្នកឆ្លងវីរុស​នីប៉ាហ៍​។ លាងសម្អាតដៃជាប្រចាំបន្ទាប់ពីការថែទាំឬសួរ សុខទុក្ខអ្នកជំងឺ បុគ្គលិកថែ​ទាំសុខភាពដែលមើលថែទាំអ្នកជំងឺសង្ស័យ ឬបញ្ជាក់ថា​មានការឆ្លង ត្រូវ​អនុវត្ត​ការ ប្រុងប្រយ័ត្នគ្រប់គ្រងការចម្លងរោគគ្រប់ពេលវេលា៕