ជាការឆ្លើយតប​ចំពោះ​ការ​ចាត់ចំណាត់ថ្នាក់​អប់រំ​របស់​កម្ពុជា​នៅលេខរៀងទី១២០ របស់គេហទំព័រ World Population Review 2025 ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នៅថ្ងៃនេះ បានចាត់ទុកថា ការ​ដាក់ចំណាត់ថ្នាក់នេះ មិន​បានធ្វើ​ឡើង​តាមបែបវិទ្យាសាស្រ្ត និង​អាចទទួលបានឡើយ នៅ​ក្នុងការប្រៀបធៀប ឬការ​ចាត់ចំណាត់ថ្នាក់នៃការអប់រំ។

ក្រសួងអប់រំ​បានលើកឡើងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា ការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់អប់រំរបស់ World Population Review បានធ្វើឡើងតាមរយៈការស្ទង់មតិ មនុស្សរាប់ពាន់នាក់នៅទូទាំង ៧៨ ប្រទេស បន្ទាប់មកដាក់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសទាំងនោះ ដោយផ្អែក លើការឆ្លើយតបនៃការស្ទង់មតិនេះ។ ការស្ទង់មតិផ្នែកអប់រំបានផ្តោតលើចំណុច ៣ រួមមាន ៖ ប្រព័ន្ធអប់រំ សាធារណៈដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍយ៉ាងល្អ, ការចូលរៀននៅសកលវិទ្យាល័យនៅទីនោះ និងការអប់រំ ប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់។ វិធីសាស្ត្រនៃការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់អប់រំផ្អែកលើការស្ទង់មតិ និងយល់ឃើញ ជាសាធារណៈបែបនេះ ក៏កំពុងត្រូវបានពិនិត្យ និងច្រានចោលដោយក្រុមជំនាញរបស់ប្រទេសមួយចំនួន ផងដែរ។

ជាក់ស្តែង ការវាយតម្លៃរបស់ World Population Review បានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់អប់រំនៅប្រទេសទីម័រខាងកើតប្រសើរជាងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ខណៈពេលដែលប្រទេសទីម័រខាងកើតកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាជាច្រើនក្នុងវិស័យនយោបាយ សន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ប្រទេសទីម័រខាងកើតនៅពុំទាន់បានចូលរួម អនុវត្តកម្មវិធីអន្តរជាតិស្តីពីរង្វាយតម្លៃលទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្ស (PISA) នៅឡើយ ខណៈពេលដែល ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីឈានមុខទាំងផ្នែកបរិមាណ និងគុណភាពលើវិស័យអប់រំ ជាពិសេសលទ្ធផលនៅក្នុង រង្វាយតម្លៃអន្តរជាតិ PISA។

ដូចគ្នានេះដែរ ការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់អប់រំរបស់ប្រទេសឡាវប្រសើរជាង ប្រទេសថៃ ខណៈដែលប្រទេសឡាវមិនទាន់បានចូលរួមក្នុងរង្វាយតម្លៃអន្តរជាតិ PISA ហើយប្រទេសថៃ បានចូលរួមពេញលេញ និងមានសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើនដែលមានការទទួលស្គាល់ទាំងកម្រិតតំបន់ និងអន្តរជាតិ។ ប្រទេសឡាវ និងទីម័រខាងកើត មិនមានភាពល្អប្រសើរជាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ នៅឡើយទេ ទាំងការអប់រំចំណេះទូទៅ និងឧត្តមសិក្សា។

បើតាមក្រសួងអប់រំ ជាលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ ការចំណាត់ថ្នាក់អប់រំជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ ត្រូវធ្វើឡើងដោយពិនិត្យលើកត្តា ជាច្រើន ដូចជា អត្រាអក្ខរកម្ម និងលទ្ធផលសិក្សា ដែលកម្ពុជាមានអត្រាអក្ខរកម្ម ៨៤% នៅឆ្នាំ ២០២២ សមត្ថភាព របស់សិស្សក្នុងការទទួលបានជំនាញជាមូលដ្ឋានដូចជា ការអាន ការសរសេរ និងលេខនព្វន្ត បានកើនឡើងនៅគ្រប់កម្រិត, កម្ពុជាសម្រេចបានអត្រាពិតនៃការសិក្សានៅបឋមសិក្សាកើនឡើងពី ៩៨,២% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១៣-២០១៤ ដល់ ៩៩,៦% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០២៣-២០២៤ ទោះបីក្នុង អំឡុងពេលនៃការរងផលប៉ះពាល់ដោយជំងឺកូវីដ-១៩ ក៏ដោយ។

បើនិយាយពីការវិនិយោគរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងវិស័យអប់រំ បើធៀបនឹង ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (ផ.ស.ស) រយៈពេល ១០ឆ្នាំចុងក្រោយ ជាមធ្យម ២.៦% ឬក្នុងរង្វង់ ១៧.២% ធៀបនឹងចំណាយចរន្តជាតិ។ ដោយឡែក ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ថវិកាអប់រំកម្ពុជាធៀបនឹង ផ.ស.ស ស្មើនឹង ២.៦% ខ្ពស់ជាងឡាវ (១.២%) និងមីយ៉ាន់ម៉ា (២%) (ប្រភព៖ ទិន្នន័យធនាគារ ពិភពលោក)។ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដំឡើងបៀវត្សជូនគ្រូបង្រៀនជិត ៣ដង ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំចុង ក្រោយ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តគ្រូបង្រៀនឱ្យខិតខំបំពេញការងារកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។

និយាយពីលទ្ធផល PISA 2022 វិញ លទ្ធផលសិក្សាផ្នែកគណិតវិទ្យារបស់សិស្សកម្ពុជាទទួលបានពិន្ទុជាមធ្យម ៣៣៦ពិន្ទុ កើន ១១ពិន្ទុ ធៀបនឹង PISA-D 2017 (៣២៥ពិន្ទុ), លទ្ធផលសិក្សាផ្នែកអំណាន សិស្សកម្ពុជាទទួលបានពិន្ទុ ជាមធ្យម ៣២៩ពិន្ទុ កើន ៨ពិន្ទុធៀបនឹង PISA-D 2017 (៣២១ពិន្ទុ)។ និងលទ្ធផលសិក្សាផ្នែក វិទ្យាសាស្ត្រ សិស្សកម្ពុជាទទួលបានពិន្ទុជាមធ្យម ៣៤៧ពិន្ទុ កើន ១៧ពិន្ទុធៀបនឹង PISA-D 2017 (៣៣០ ពិន្ទុ)។ តាមរយៈការប្រៀបធៀបលទ្ធផលនៃរង្វាយតម្លៃអន្តរជាតិ PISA នៅឆ្នាំ២០១៧ និង ឆ្នាំ២០២២ បានបង្ហាញថា លទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្សានុសិស្សខ្មែរមានការកើនឡើង ទាំងអំណាន គណិតវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រ ទោះបីជារង្វាយតម្លៃអន្តរជាតិ PISA នៅឆ្នាំ២០២២ ត្រូវបានធ្វើឡើងក្រោយការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលបណ្តាលឱ្យលទ្ធផលនៃប្រទេសមួយចំនួនមាន ការថយចុះ ប៉ុន្តែកម្ពុជាកើនឡើងក្នុងរង្វង់១០ពិន្ទុ។

ជារួមក្រសួងអប់រំ​បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ការចាត់ថ្នាក់របស់ World Population Review គឺមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីវឌ្ឍនភាពអប់រំពិតប្រាកដ របស់កម្ពុជា ដែលបានអនុវត្តកំណែទម្រង់យ៉ាងទូលំទូលាយ និងមានសូចនាករវិជ្ជមានក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ៕