ភ្នំពេញ – ល្បែងលាក់កន្សែង ជាល្បែងរបស់ប្រជាជនខ្មែរតែងលេងសម្រាប់ជាទីកំសាន្តសប្បាយ នៅពេលយប់ខែភ្លឺក្នុងរដូវចូលឆ្នាំ ឬនៅចន្លោះការហត់នឿយម្ដងៗ។ ល្បែងលាក់កន្សែងនេះ គេលេងដើម្បីហាត់ខ្លួនឱ្យមានស្មារតីរឹងប៉ឹង រហ័សរហួន ឱ្យមានប្រជ្ញាវាងវៃ និងហាត់ទម្លាប់ខ្លួនឱ្យចេះប្រុងស្មារតីជានិច្ច។ នេះបើតាមសៀវភៅ ល្បែងប្រជាប្រិយ របស់ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ។

តាមការចំណាំលេងតៗគ្នារបស់អ្នកស្រុក ការលេងល្បែងលាក់កន្សែងនេះ មុនដំបូង ក្មេងៗគេបបួលគ្នាបានចំនួនពី ៦-៧នាក់ឡើងទៅឱ្យអង្គុយច្រហោងដំកង ជាវង់មូល ដាក់ដៃទាំងពីរទៅមុខលើក្បាលជង្គង់ក្នុងទីណាមួយដែលជាទីវាលស្រឡះរាបស្មើល្អ។ ហើយគេយកកន្សែង ឬក្រមាតូចមួយមករុំមូរធ្មូលរឹតឱ្យតឹងណែនល្អ ទុកជាយបន្តិចសម្រាប់កាន់យួរបាន សន្មតហៅថា កន្សែង ។ ក្នុងនោះ មានម្នាក់ក្រោកចេញទៅក្រៅវង់កាន់កន្សែងនោះ ដើរព័ទ្ឋជុំវិញយ៉ាងលឿន ពីខាងក្រោយខ្នងអ្នកអង្គុយបញ្ឆោតអ្នកអង្គុយមិនឱ្យដឹងខ្លួនថាគេលាក់កន្សែងក្រោយខ្នងអ្នកណា។

ចំណែក អ្នកលាក់កន្សែង ត្រូវរត់ក្រឡឹងអ្នកអង្គុយ ២ទៅ៣ជុំហើយ មើលតែអ្នកណាអង្គុយបែបភ្លេចខ្លួនគេក៏ដាក់កន្សែងក្រោយខ្នងអ្នកនោះភ្លាម រួចគេរត់យ៉ាងរហ័សព័ទ្ធវង់អ្នកអង្គុយ ដើម្បីឱ្យឆាប់មកដល់កន្លែងកន្សែងដែលគេដាក់នោះ។ បើអ្នកដែលត្រូវគេលាក់កន្សែងពីក្រោយខ្នងរនោះមិនដឹងខ្លួន លុះអ្នកលាក់គេរត់ក្រឡឹងមកម្ដងទៀតចាប់យកកន្សែងនោះបានមុន គេទុកអ្នកលាក់នោះជាអ្នកឈ្នះ ត្រូវមានអំណាចរើសយកកន្សែងទៅគក់ខ្នងអ្នកអង្គុយនោះ ហើយគេយកកន្សែងលាក់តទៅទៀត។

តែបើអ្នកអង្គុយដឹងថា គេលាក់កន្សែងចំក្រោយខ្នង ហើយចាប់យកកន្សែងបានមុនអ្នកលាក់រត់មកដល់ គេទុកអ្នកអង្គុយនោះជាឈ្នះ ត្រូវមានអំណាចក្រោកឡើងចាប់កន្សែងដេញគក់អ្នកលាក់នោះវិញ។ ហើយបើអ្នកនោះគេរត់ទៅដល់កន្លែងចន្លោះអង្គុយបានទៅអ្នកកាន់កន្សែងនោះមិនត្រូវគេគក់ទេ ត្រូវរត់ក្រឡឹងអ្នកអង្គុយដំកង់ ដើម្បីនឹងលាក់តទៅទៀត គឺថាអ្នកលាក់ពីមុនត្រូវទៅអង្គុយកន្លែងអ្នកចាប់កន្សែងបានក្នុងវង់ដដែល។ នេះមានន័យថា ល្បែងលាក់កន្សែងនេះ ជួយអ្នកលេងឱ្យមានស្មារតីរឹងប៉ឹង រហ័សរហួន ប្រាជ្ញាវាងវៃ ចេះប្រុងស្មារតីជានិច្ច ដើម្បីដឹងថា អ្នកលាក់កន្សែងដាក់កន្សែងឱ្យនៅពេលណា ដើម្បីត្រៀមខ្លួនរត់ឱ្យបានរហ័ស។

គួរជម្រាបជូនថា ចំពោះសកម្មភាពលេងល្បែងលាក់កន្សែងនេះ មានត្រណបយ៉ាងតឹងរ៉ឹងមិនឱ្យអ្នកលេងងាកក្រោយ ឬលូកដៃទៅខាងក្រោយខ្នង បើអ្នកណាមួយហ៊ានងាក ឬលូកស្ទាបខាងខាងក្រោយខ្នង អ្នកលាក់គេមានអំណាចដាក់ទណ្ឌកម្មអ្នកនោះ មិនឱ្យឡើងលាក់កន្សែង ឬ គេឱ្យអ្នកនោះអង្គុយធ្មេចភ្នែកក៏បាន ស្រេចតែគេដាក់ទោសយ៉ាងណាតាមចិត្តគេស្ម័គ្រ៕