បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) អាចធ្វើឱ្យមនុស្សលែងមានសមត្ថភាពធ្វើការនៅថ្ងៃណាមួយ ព្រោះដោយសារ បច្ចេកវិទ្យានេះ ជួយបំពេញកិច្ចការជំនួសមនុស្សបានល្អ យើងប្រហែលជាពឹងផ្អែកខ្លាំងលើវា ដែលធ្វើឱ្យសមត្ថភាពគិត និងធ្វើការចុះខ្សោយ។

ការសិក្សាថ្មីមួយ ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយដោយ អ្នកស្រាវជ្រាវរបស់ Microsoft និងសាកលវិទ្យាល័យ Carnegie Mellon បានរកឃើញថា មនុស្សកាន់តែច្រើនពឹងផ្អែកខ្លាំងលើឧបករណ៍ AI ដើម្បីបំពេញការងាររបស់គេ។ ការពឹងផ្អែកនេះ ធ្វើឱ្យជំនាញគិតពិស្ដារ (Critical Thinking) របស់ពួកគេចុះខ្សោយ ដែលនាំឱ្យអាចបាត់បង់ជំនាញពិសេស របស់មនុស្ស ក្នុងសម័យបច្ចេកវិទ្យា។

អ្នកស្រាវស្រាវជ្រាវ បានសិក្សាបុគ្គលិកចំនួន ៣១៩នាក់ ហើយស្នើឱ្យពួកគេរាយការណ៍អំពីព័ត៌មានលម្អិត អំពីរបៀបដែលពួកគេប្រើប្រាស់ AI នៅកន្លែងធ្វើការ ហើយថា តើពួកគេ មានទំនុកចិត្តខ្លាំងប៉ុណ្ណា ចំពោះសមត្ថភាព AI ក្នុងការបំពេញការងារ ព្រមទាំងប្រាប់ពីសមត្ថភាពរបស់គេក្នុងការវាយតម្លៃលទ្ធផលនោះ។ លើសពីនេះ អ្នកចូលរួម ត្រូវបង្ហាញថា ពួកគេមានទំនុកចិត្តកម្រិតណា ប្រសិនបើពួកគេធ្វើការងារទាំងនោះដោយផ្អែកលើសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងមិនប្រើ AI ទាល់តែសោះ។

អំឡុងពេលសិក្សា គម្រូលទ្ធផលបានបង្ហាញថា នៅពេលដែលបុគ្គលិកជឿជាក់លើសមត្ថភាពរបស់ AI កាន់តែខ្លាំង ពួកគេកាន់តែលែងយកចិត្តទុកដាក់ពង្រឹងសមត្ថភាពគិតរបស់ខ្លួន។ អ្នកចូលរួមបានរាយការណ៍អំពី «ការយល់ឃើញអំពីការគិតបែបពិស្ដារ» នៅពេលដែលពួកគេមានអារម្មណ៍ថា ពួកគេអាចពឹងផ្អែកខ្លាំងលើឧបករណ៍ AI ពួកគេអាចប្រើប្រាស់វា ដោយមិនមានការផ្ទៀងផ្ទាត់ ឬពិនិត្យឡើងវិញ ជាពិសេសការងារតូចៗ។

ការសិក្សាបានរកឃើញថា មនុស្សមានទំនោរលែងសូវគិតពិស្ដារ ដែលនាំឱ្យពួកគេជឿជាក់ទាំងស្រុងរយៈពេលវែង ទៅលើបច្ចេកវិទ្យា AI និងលែងមានសមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហា ដោយឯករាជ្យ។

ផ្ទុយទៅវិញ នៅពេលដែលបុគ្គលិក ឬអ្នកប្រើប្រាស់ មិនសូវមានទំនុកចិត្តលើសមត្ថភាព AI ក្នុងការបំពេញការងារ ពេលនោះពួកគេកាន់តែយល់ឃើញថា ពួកគេត្រូវតែពង្រឹងជំនាញគិតពិស្ដារ (Critical thinking) បន្ថែមទៀត ដើម្បីអាចប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានេះ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ ជាទូទៅ អ្នកដែលមិនមានជំនឿលើ AI ខ្លាំង ពួកគេបានប្រើសមត្ថភាពគិតបែបពិស្ដាររបស់ខ្លួន ដើម្បីវាយតម្លៃនូវអ្វីដែល AI បានផ្ដល់ឱ្យ និងកែលម្អចម្លើយនោះបន្ថែមទៀត ផ្អែកលើការយល់ឃើញរបស់ខ្លួន។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ការសិក្សានេះ មិនជំទាស់នឹងគំនិតដែលថា AI អាចបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារនោះទេ ប៉ុន្តែ តាមរយៈការពឹងផ្អែកលើ AI ដោយមិនពង្រឹងការពិស្តារ បុគ្គលិក អាចបាត់បង់សមត្ថភាពគិត និងបំពេញការងារដោយខ្លួនឯង៕