ព្រឹត្តិការណ៍ព័ត៌មាន
ចំណេះជីវិត
ជំនាញ
យុវជនឆ្នើម
អប់រំកុមារតូច
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍
មាតិកាឌីជីថល
អនាគត
ពន្លកបៃតង
កម្ពុជា 360°
ជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត អាចធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ពិបាកក្នុងខ្លួន និងសភាពអារម្មណ៍ក្រៀមក្រំ ជាពិសេសនៅពេលព្រឹក។ ប្រសិនបើអ្នកមានទំនោរក្រោកពីគេងជាមួយនឹងអារម្មណ៍ក្រៀមក្រំខ្លាំង អ្នកទំនងជាអាចប្រឈមនឹងបញ្ហាមួយ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តពេលព្រឹក (Morning Depression)។ ពាក្យនេះមិនត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ ជាលក្ខខណ្ឌមួយ ក្នុងសៀវភៅណែនាំអំពីរោគវិនិច្ឆ័យផ្លូវការជំងឺផ្លូវចិត្តនោះទេ ប៉ុន្តែជាអាការៈមួយដែលកំពុងកើតលើមនុស្សជាច្រើន។
អាការៈ
ការធ្លាក់ទឹកចិត្តពេលព្រឹក អាចជាផ្នែកមួយនៃអ្វី ដែលគេហៅថា ការប្រែប្រួលអារម្មណ៍ប្រចាំថ្ងៃ (diurnal mood variation)។ ជាធម្មតា វាមានសភាពតានតឹងខ្លាំងនាពេលព្រឹក ហើយមនុស្សមួយចំនួនយល់ថា អារម្មណ៍របស់ពួកគេធ្លាក់ចុះនៅពេលរសៀល ឬពេញល្ងាច។ អាការៈអាចមានដូចជា អារម្មណ៍សោកសៅ ថប់បារម្ភ និងមិនចាប់អារម្មណ៍ទៅលើរបស់អ្វីមួយ។ អ្នកប្រហែលជាអាចមានអារម្មណ៍ស្រងាកចិត្តខ្លាំងបន្ទាប់ពីភ្ញាក់ពីគេង ហើយសម្គាល់ឃើញខ្លួនឯងថា គ្មានថាមពល ដើម្បីចាប់ផ្ដើមថ្ងៃថ្មី, អារម្មណ៍មិននឹងន, ងងុយគេង ពិបាកក្រោកពីគេង និងពិបាកសម្រេចចិត្ត។
មូលហេតុ
យោងតាមការសិក្សា ការធ្លាក់ទឹកចិត្តពេលព្រឹក អាចកើតចេញពីបញ្ហាធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឬអាចជាការឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីបញ្ហាសុខភាពមួយចំនួនទៀត ដូចជា៖
១. បញ្ហាដំណេក ៖ បុគ្គលដែលមានបញ្ហាដំណេក ជារឿយៗមានទំនោរទៅរកបញ្ហាធ្លាក់ទឹកចិត្ត ហើយវិបត្តិធ្លាក់ទឹកចិត្តនេះ នឹងនាំឱ្យមនុស្សពិបាកគេង និងការគេងគ្មានគុណភាព។ មូលហេតុទូទៅ នៃការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ និងការធ្លាក់ទឹកចិត្ត ដោយសារ បញ្ហាស្ទះដង្ហើមពេលគេង (Obstructive Sleep Apnea)។ ការព្យាបាលបញ្ហាស្ទះដង្ហើមពេលគេងនាពេលយប់ អាចបន្ធូរបន្ថយរោគសញ្ញានៃជំងឺធា្លក់ទឹកចិត្តរបស់អ្នក។
២. អរម៉ូនស្ត្រេស ៖ រាងកាយរបស់អ្នកបញ្ចេញសារធាតុគីមីមួយ ដែលត្រូវបានគេហៅថា ករទីសូល (Cortisol) ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាព «តានតឹង ឬការប្រយុទ្ធ»។ អរម៉ូននេះអាចបង្កើន អត្រាបេះដូង សម្ពាធឈាម ជាតិស្ករក្នុងឈាម និងអត្រាដង្ហើមរបស់អ្នក។ យូរៗទៅ ករទីសូល (Cortisol) ច្រើនពេក អាចទាក់ទងនឹងបញ្ហាមួយចំនួន ដូចជា ការថប់បារម្ភ ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ធ្លាក់ចុះសមត្ថភាពចងចាំ និងការផ្ដោតអារម្មណ៍។ ជាធម្មតា កម្រិត ករទីសូល របស់អ្នកកើនឡើងបន្ទាប់ពីអ្នកភ្ញាក់ពីគេង។ ចំណុចនេះ ប្រហែលជារាងកាយរបស់អ្នកមានប្រតិកម្មខ្លាំងពេកទៅនឹងអរម៉ូនស្ត្រេស ទើបបណ្ដាលឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍មិនសប្បាយចិត្តនៅពេលព្រឹក។
៣. បញ្ហារលាក ៖ ការសិក្សាជាច្រើនបានរកឃើញកម្រិតខ្ពស់នៃសារធាតុគីមី ដែលបង្កឱ្យមានការរលាកហៅថា interleukin-6 (IL-6) នៅក្នុងខួរក្បាលរបស់មនុស្សមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ជំងឺវិកលចរិក និងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តផ្សេងទៀត។ កម្រិត IL-6 កើនឡើង និងធ្លាក់ចុះ អាស្រ័យលើស្ថានភាពមនុស្សម្នាក់ៗ និងពេលវេលាខុសគ្នាៗ ហើយពេលព្រឹកគឺជាពេលដែលកម្រិតរលាកនេះបានច្រើនបំផុត។ ការសិក្សាមួយបានរកឃើញថា នៅក្នុងខ្លួនមនុស្សមួយចំនួន មានបរិមាណ IL-6 កើនឡើងពេញមួយយប់ ហើយឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុត នៅពេលដែលកម្រិតករទីសូលឡើងដល់កម្រិតកំពូល។
ដំណោះស្រាយ
ប្រសិនបើអ្នកសង្កេតឃើញថា ខ្លួនឯងមានរោគសញ្ញានៃជំងឺធា្លក់ទឹកចិត្តពេលព្រឹក អ្នកអាចអនុវត្តវិធីសាស្ត្រមួយចំនួនដូចជា ត្រូវជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីទទួលបានការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យត្រឹមត្រូវ, ថែសុខភាពទូទៅ តាមរយៈការញ៉ាំអាហារល្អៗ មានភាពសកម្ម និងការពារខ្លួនពីបញ្ហាទឹកនោមផ្អែម និងជំងឺបេះដូង និងប្រើប្រាស់ថ្នាំឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមការណែនាំរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត និងឱសថការី៕
