ចំណេះដឹងមូលដ្ឋានអំពីការប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ពិតជាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការរស់នៅក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន។ ការយល់ដឹងអំពីចំណេះដឹងទាំងនេះ នឹងអាចជួយឱ្យ​អ្នកជៀសផុតពីការវាយប្រហារ និងការលួចទិន្នន័យផ្សេង ដែលប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍ និងសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ យើងសង្កេតឃើញថា ក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ករណីដែលអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល បានទទួលរងនូវការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ដែលឈានដល់ការលួចទិន្នន័យ និងទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន មានច្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ចំណុចនេះ សបញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាមួយចំនួនធំ ចាំបាច់ត្រូវ ពង្រឹងចំណេះដឹងឌីជីថលរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត។

លោក ជី សុផាត ដែលអ្នកបង្កើតមាតិកាឌីជីថល បានបង្ហាញអំពីគន្លឹះមួយចំនួន ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាព និងជៀសវាងការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល។ បើតាម​ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក ជី សុផាត ដើម្បីប្រើបណ្ដាញសង្គមឱ្យមានសុវត្ថិភាព យើងត្រូវសិក្សាអំពីប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពរបស់បណ្ដាញសង្គមនីមួយៗសិនថា តើប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពបណ្ដាញសង្គមនោះមានអ្វីខ្លះ? ឧទាហរណ៍ ហ្វេសប៊ុក បណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកអាចចាត់ទុកថា​ មានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ ដោយសារវាមានស្រទាប់ក្នុងការការពារច្រើន។ ដូច្នេះ ចំណុចទី១ លេខកូដសម្ងាត់ (Password) របស់យើងត្រូវតែខ្លាំង ដែលយើងគិតថាមិនឱ្យគេទាយបាន។ ទី២ យើងត្រូវបើកមុខងារ 2 Factor Authentication សម្រាប់ផ្ទៀងផ្ទាត់លេខទូរសព្ទដៃ និងអ៊ីម៉ែលរបស់យើង ហើយលេខទូរសព្ទដៃរបស់យើងត្រូវតែប្រើជាប្រចាំ។ ដូចមានករណីថ្មីៗនេះ ដែលមានលេខទូរសព្ទដែលមិនបានប្រើជាប្រចាំត្រូវបានគេវាយប្រហារយកគណនីផ្សេងៗបាន ហើយអ៊ីម៉ែលរបស់យើង ត្រូវតែផ្ទៀងផ្ទាត់។ លោកបញ្ជាក់ថា ក៏អាចមានវិធីសាស្ត្រផ្សេងទៀតដែរ ដើម្បីបង្កើនសុវត្ថិភាពពេលប្រើបណ្ដាញសង្គម ដូចជាយើងប្រើ Code សម្រាប់ Backup ឬប្រើ 2 Factor Authentication ជាមួយនឹង App ផ្សេងៗ។ ទាំងអស់នេះ សុទ្ធតែជាប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព​ ដែលយើងអាចជ្រើសរើសបាន ឬក៏បើកម្ដងទាំងអស់ក៏បាន ឱ្យតែយើងមានចំណេះដឹងក្នុងការប្រើប្រាស់។

“មានរឿង២ ដែលអ្នកទាំងអស់គ្នាគួរអនុវត្តនៅក្នុងស្រទាប់សុវត្ថិភាព។ ទី១ គឺ Password ខ្លាំង និងទី២ បើកមុខងារ 2 Factor Authentication ឬក៏បើកមុខងារទាំង ២កត្តាហ្នឹង”

លោក ជី សុផាត បន្ថែមថា ប៉ុណ្ណឹងគឺមិនអស់ទេ នេះគ្រាន់តែជាប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពនៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមនីមួយៗប៉ុណ្ណោះ អ្វីដែលធ្វើឱ្យមានសុវត្ថិភាពនោះគឺ កត្តាអ្នកប្រើប្រាស់ខ្លួនឯង ដោយសារពេលខ្លះយើងចាក់សោរហើយ គេចង់ឱ្យយើងបើកសោពេលណា ក៏គេអាចប្រើយើងបានដែរ។ នេះគេហៅថា ប្រភេទវាយប្រហារមនុស្ស ដោយឱ្យមនុស្សនោះទៅបើកសោឱ្យ។ ដូច្នេះយើងត្រូវតែមានចំណេះដឹងនៅលើប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពមួយទៀត ព្រោះទោះបីជាមានប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពខ្លាំងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ បើយើងមិនមានចំណេះដឹងផ្នែកប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព ដូចជា មិនចុចតំណភ្ជាប់ផ្ដេសផ្ដាស មានចំណេះដឹងមូលដ្ឋានក្នុងការប្រើប្រាស់ទូរសព្ទដៃ និងកុំព្យូទ័រឱ្យមានសុវត្ថិភាព។ ម្យ៉ាង ប្រសិនបើយើងមិនមែនជាបុគ្គលសាធារណៈ ដែលត្រូវបង្ហាញអត្តសញ្ញាណផ្ទាល់ខ្លួន យើងអាចលាក់នូវព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន សំខាន់ៗ ដើម្បីការពារនូវអត្តសញ្ញាណរបស់យើង។ ព័ត៌មានទាំងអស់ហ្នឹងដូចជា ថ្ងៃ/ខែ/ឆ្នាំកំណើត ឬក៏អ្នកពាក់ព័ន្ធ អាចថាក្រុមគ្រួសារ លេខទូរសព្ទដៃ ឬក៏អ៊ីម៉ែលជាដើម។

បើតាមលោក ជី សុផាត ចំណុចដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយទៀត ដើម្បីប្រើបណ្ដាញសង្គម និងប្រព័ន្ធឌីជីថលផ្សេងៗឱ្យមានសុវត្ថិភាព យើងត្រូវមានលេខទូរសព្ទដៃ ប្រើសម្រាប់ប្រើការក្នុងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព។ យើងនិយាយឱ្យងាយយល់ នៅពេលដែលយើងចូលប្រើហ្វេសប៊ុក យើងប្រើលេខទូរសព្ទដៃ ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់តែលេងហ្វេសប៊ុក។ ចំណែកលេខទូរសព្ទសម្រាប់ទំនាក់ទំនង យើងអាចដាក់ជាសាធារណៈបាន ប៉ុន្តែកុំព្យាយាមយកលេខទូរសព្ទនោះទៅភ្ជាប់នឹងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពផ្សេងៗ។ មានន័យថា យើងឱ្យចែកឱ្យដាច់រវាងលេខទូរសព្ទស​ម្រាប់ទំនាក់ទំនង និងលេខប្រើក្នុងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព។ ប្រសិនបើយើងប្រើលេខតែមួយ វាអាចធ្វើឱ្យគេអាចងាយវាយប្រហារយើង៕