កម្ពុជាដែលធ្លាប់ជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេស៣០ ដែលមានបន្ទុកជំងឺរបេងច្រើនជាងគេនៅក្នុងពិភពលោក ពេលនេះ​បានចាកចេញពីតំណែងនោះហើយ ក្រោយ​សម្រេចគោលដៅកាត់បន្ថយអត្រាឈឺដោយសារជំងឺរបេង ២០% នៃយុទ្ធសាស្រ្តបញ្ចប់ជំងឺរបេង ២០១៥-២០២០។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិត នូ ចាន់លី ប្រធានបច្ចេកទេសនៃមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកំចាត់រោគរបេង និងហង់សិន (CENAT) មានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជា​មាន​អត្រាព្យាបាលជោគជ័យនៃជំងឺរបេងរក្សាបានខ្ពស់ជាង៩០% ក្នុងរយៈពេល២៤ ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា។ ជាក់ស្ដែងក្នុងឆ្នាំ២០២៣ កម្មវីធីជាតិកំចាត់រោគរបេងសម្រេចបានអត្រាព្យាបាលជោគជ័យ៩៦% ដែលលើសពីគោលដៅចំណុចប្រចាំឆ្នាំកំណត់ត្រឹមតែ ៩០%។ ទោះបីជាទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងនេះក៏ដោយ ក៏កម្មវិធីជាតិកំចាត់រោគរបេង នៅមានកិច្ចការជាច្រើនទៀតដែលត្រូវបំពេញទៅថ្ងៃអនាគត ពិសេសដើម្បីរួមចំណែកក្នុងការសម្រេចបានគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពនៅឆ្នាំ២០៣០។

ប្រធានបច្ចេកទេសនៃមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកំចាត់រោគរបេង និងហង់សិន (CENAT) បញ្ជាក់ន្ថែមថា អត្រាស្លាប់ ដោយសារជំងឺរបេងនៅកម្ពុជាបានធ្លាក់ចុះពី ៤២ករណី ក្នុងចំណោមប្រជាជន១សែននាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០០០ មកត្រឹមតែ ២៣ករណី ក្នុងចំណោមប្រជាជន ១សែននាក់ នៅឆ្នាំ២០២២ ដែលស្មើនឹងការធ្លាក់ចុះ ៤៥%។ អត្រាអាំងស៊ីដង់ ក៏បានធ្លាក់ចុះពី ៥៧៩ ករណី ក្នុងចំណោមប្រជាជន ១សែននាក់ នៅឆ្នាំ២០០០ មកត្រឹម ៣២០ ករណី ក្នុងចំណោមប្រជាជន ១សែននាក់នៅឆ្នាំ២០២២ ដែលស្មើនឹងការធ្លាក់ចុះ ៤៥% ផងដែរ។

លោកវិជ្ជបណ្ឌិត ហួត ចាន់យុដា ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកំចាត់រោគរបេង និងហង់សិន (CENAT) មានប្រសាសន៍ថា របេង ជាជំងឺឆ្លង មិនមែនជាជំងឺតពូជនោះទេ។ ជំងឺរបេង បង្កឡើងដោយមេរោគរបេង ឬបេកា (BK= Bacille de Kock) ឬ (MTB= Mycobacterium Tuberculosis)។ លក្ខណៈរបស់វា គឺការកើតមានដំបៅនៅក្នុងជាលិកា ជាពិសេសនៅក្នុងសួត។

ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកំចាត់រោគរបេង និងហង់សិន (CENAT) បន្ថែមថា យើងចាំបាច់ត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឱ្យប្រជាពលរដ្ឋស្វែងយល់អំពីជំងឺរបេង និងមករកសេវាព្យាបាលជំងឺឱ្យទាន់ពេលវេលា នៅតាមមណ្ឌលសុខភាព ដោយឥតគិតថ្លៃ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហួត ចាន់យុដា លើកឡើងថា ជំងឺរបេង ជាជំងឺអាចបង្ការ និងអាចព្យាបាលជាសះស្បើយ ដូច្នេះសូមកុំឱ្យមានការរើសអើងចំពោះអ្នកផ្ទុកជំងឺរបេង។

លោក ជួប សុខចំរើន នាយកប្រតិបត្តិអង្គការខាណា លើកឡើងដែរថា ជារៀងរាលថ្ងៃមានមនុស្សប្រហែល ៣ម៉ឺននាក់ធ្លាក់ខ្លួនឈឺដោយសារជំងឺរបេង និងមានមនុស្ស ៤៥០០នាក់ បាត់បង់ជីវិតដោយសារជំងឺដែលព្យាបាលជាសះស្បើយ និងអាចបង្ការបាន។ លោក សុខចំរើន បន្តថា ជំងឺរបេងឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀត តាមរយៈខ្យល់នៅពេលដែលអ្នកជំងឺរបេងសួត ក្អក កណ្ដាស់ ឬខាកស្ដោះ។ នៅពេលនរណាម្នាក់ មានការវិវត្តន៍មេរោគរបេង សញ្ញានៃជំងឺនេះមានសភាពធម្មតារាប់ខែ។ បញ្ហានេះបណ្ដាលឱ្យមានការពន្យារនូវការស្វែងរកការព្យាបាល ហើយធ្វើឱ្យការចម្លងបាក់តេរីទៅអ្នកដទៃប្រមាណពី១០ទៅ១៥នាក់ តាមរយៈការទំនាក់ទំនង។ ដូច្នេះ ការស្វែងរកការព្យាបាលជំងឺរបេង ដោយឥតគិតថ្លៃ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ ដើម្បីកុំឱ្យជំងឺនេះឆ្លងទៅសមាជិកគ្រួសារ និងមនុស្សជុំវិញខ្លួន។

គួរជម្រាបជូនថា នៅក្នុងផែនការយុទ្ធសាស្រ្តជាតិកម្ពុជាដើម្បីបបញ្ចប់ជំងឺរបេង ២០២១-២០៣០ កម្ពុជាគ្មានជំងឺរបេង (សូន្យស្លាប់ សូន្យឈឺ និងគ្មានការឈឺចាប់ដោយសារជំងឺរបេង) នឹងរួមចំណែកដល់គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ជាតិនៃប្រជាជនដែលមានសុខភាពល្អ និងផលិតភាពសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៣០។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាកើតជំងឺរបេង តាមការប៉ាន់ប្រមាណបាន៨០% និងកាត់បន្ថយអត្រាមរណៈ៩០% នៅឆ្នាំ២០៣០ ធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១៥៕