ពលរដ្ឋឌីជីថលល្អ គឺជាអ្នកដែលប្រើប្រាស់បណ្ដាញឌីជីថលប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ។ ពួកគេប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សម្រាប់ការរៀនសូត្រ ស្វែងយល់ពីពិភពលោក ផ្សព្វផ្សាយរូបភាពវិជ្ជមាន និងនិយាយស្តីប្រកបដោយក្រមសីលធម៌។ ពលរដ្ឋឌីជីថលល្អមួយរូប អាចបង្កើតឥទ្ធិពលវិជ្ជមាន សម្រាប់សង្គម និងវេទិកាឌីជីថល ដែលគេកំពុងប្រើប្រាស់។

ហេតុអ្វីបានជាភាពជាពលរដ្ឋឌីជីថលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កុមារ?

ភាពជាពលរដ្ឋឌីជីថល មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ សម្រាប់កុមារ ព្រោះពួកគេកំពុងស្ថិតនៅក្នុងវ័យដែលចង់ចេះចង់ដឹង និងចង់ស្វែងយល់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងពីមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញខ្លួនគេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងវ័យនេះ កុមារក៏ងាយនឹងត្រូវបានពង្វក់ ដោយសាររូបភាពអវិជ្ជមាន ដែលមានលើពិភពឌីជីថលដូចគ្នាដែរ។

ហេតុនេះ អាណាព្យាបាល មានតួនាទីសំខាន់ ក្នុងការការពារកុមារ គ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ នៅក្នុងពិភពលោកឌីជីថល ព្រមទាំងអាចបង្រៀនកុមារ ឱ្យក្លាយជា ពលរដ្ឋឌីជីថលដ៏ឆ្លាតវៃមួយរូប។

មានជំនាញឌីជីថលមូលដ្ឋានសំខាន់ៗ ចំនួន ៥ ដែលឪពុកម្ដាយ ឬអាណាព្យាបាល អាចបង្រៀនដល់កុមារ និងក្មេងៗ ដែលជាកូនរបស់ខ្លួន។

១. ការការពារឯកជនភាព និងសុវត្ថិភាពឌីជីថល ៖ ក្នុងយុគ្គសម័យនៃបណ្ដាញសង្គម ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាមានទំនោរក្នុងការចែករំលែកព័ត៌មានលម្អិតអំពីជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន នៅលើអនឡាញ។ វាជារឿងចាំបាច់ សម្រាប់កុមារ ដែលត្រូវរៀនពីរបៀបការពារព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន នៅលើអនឡាញ។ ដូច្នេះ អាណាព្យាបាល អាចបង្រៀនកូនរបស់ខ្លួន អំពីមូលដ្ឋានគ្រឹះឯកជនភាព និងសុវត្ថិភាពឌីជីថលមួយចំនួន ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចយល់ដឹង អំពីភាពជាពលរដ្ឋឌីជីថល ដែលមានទំនួលខុសត្រូវមួយរូប។ អាណាព្យាបាល អាចបង្រៀនក្មេងៗ អំពីរបៀបបង្កើតលេខកូដសម្ងាត់ដែលខ្លាំង និងការចែករំលែកព័ត៌មានដែលត្រឹមត្រូវលើបណ្ដាញសង្គម។

ទិន្នន័យសំខាន់ ដែលកុមារ មិនគួរចែករំលែករួមមាន ៖

• ឈ្មោះពេញ អាយុ សាលារៀន និងអាស័យដ្ឋានបច្ចុប្បន្ន
• ទីតាំងដែលគេកំពុងរស់នៅ ឬធ្វើដំណើរកម្សាន្ត
• ការចែករំលែកអារម្មណ៍ បញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួន ឬទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន
• ការចែកចាយ ព័ត៌មាន រូបភាព ឬទិន្នន័យ ដែលមានខ្លឹមសារអវិជ្ជមាន ដែលនាំប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយស
• ចែករំលែករូបថតមិត្តភក្ដិ ឬមិត្តរួមថ្នាក់ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត
• ចែករំលែកទិន្នន័យលម្អិត អំពីសកម្មភាព ដែលគេធ្វើជាប្រចាំ

២. ការទំនាក់ទំនងប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ ៖ កុមារដែលធំធាត់ឡើងនៅក្នុងសម័យឌីជីថល គួរតែត្រូវបានបង្រៀនអំពីរបៀបប្រាស្រ័យទាក់ទងក្នុងពិភពឌីជីថលដោយត្រឹមត្រូវ។ អាណាព្យាបាល ត្រូវណែនាំកុមារឱ្យដឹងថា របៀបទំនាក់ទំនងក្នុងជីវិតជាក់ស្ដែង និងការទំនាក់ទំនងនៅលើបណ្ដាញសង្គមមិនដូចគ្នានោះទេ។

កុមារត្រូវដឹង រឿងណា ដែលគួរចែករំលែកលើអនឡាញ ហើយរឿងណា ដែលគួររក្សាឯកជនភាព។ លើសពីនេះ មុននឹងចែករំលែក ព័ត៌មាន ឬខ្លឹមសារអ្វីមួយ ត្រូវពិនិត្យ ខ្លឹមសារនោះឱ្យបានល្អិតល្អន់។ អាណាព្យាបាលត្រូវរំលឹកកុមារ ពីអាកប្បកិរិយាត្រឹមត្រូវ ដែលត្រូវធ្វើនៅក្នុងពិភពអនឡាញ និងមិនអាចបង្ហោះខ្លឹមសារ ដែលបង្កផលប៉ះពាល់អ្នកដទៃនោះទេ ព្រោះគ្រប់យ៉ាង ដែលកុមារសរសេរ ចែករំលែក និងបង្ហោះគឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីគេខ្លួនឯង។

៣. ប្រឆាំងនឹងការគម្រាមកំហែងតាមអ៊ីនធឺណិត ៖ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការគម្រាមកំហែងតាមអ៊ីនធឺណិត គឺជាក្រមសីលធម៌ឌីជីថលមួយដ៏សំខាន់ ដែលកុមារត្រូវយល់ដឹង។ ការប៊ូលី ការបង្ហោះខ្លឹមសារប្រមាថ ឬបង្ហោះពាក្យនាំឱ្យមានការខឹងស្អប់តាមអនឡាញ អាចប៉ះពាល់អារម្មណ៍មនុស្សយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលនាំឱ្យគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ។  

ហេតុនេះ កុមារ ត្រូវតែទទួលបានការណែនាំអំពីបញ្ហានេះ និងចូលរួមធ្វើជាពលរដ្ឋឌីជីថល ប្រកបដោយសីលធម៌។

៤. ស្វែងយល់ពីព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ៖ នៅលើអ៊ីនធឺណិត គឺសម្បូរទៅដោយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ព័ត៌មានមិនត្រឹមត្រូវ និងយុទ្ធនាការលាបពណ៌ ដាក់គ្នា រវាងក្រុមមនុស្សណាមួយ។ ហេតុនេះ កុមារ ត្រូវតែយល់ដឹងអំពីបញ្ហានេះ ហើយចំណុចសំខាន់ ដែលអ្នកអាណាព្យាបាលត្រូវពន្យល់កុមារ គឺ មិនមែនព័ត៌មានដែលពួកគេបានឃើញទាំងអស់នៅលើអនឡាញសុទ្ធតែជាការពិតនោះទេ។

ដូច្នេះ ដើម្បីធានាថា ព័ត៌មាន ដែលពួកគេ កំពុងមើលជាព័ត៌មានពិត កុមារ ត្រូវពិនិត្យ ប្រភពឱ្យបានត្រឹមត្រូវ, ធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់ និងពិនិត្យមើលប្រភពឱ្យបានច្រើន និងតាមដានតែអ្នកកាសែត និងប្រភពព័ត៌មាន ដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត។

៥. លើកទឹកចិត្តឱ្យកុមារស្វែងរកជំនួយពីមនុស្សពេញវ័យ ៖ ក្រៅពីពន្យល់អំពីរបៀបប្រើប្រាស់ និងគ្រប់គ្រង បណ្ដាញឌីជីថល អាណាព្យាបាល ត្រូវណែនាំកុមារឱ្យស្វែងរកជំនួយពីមនុស្សពេញវ័យ ប្រសិនបើពួកគេកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាអ្វីមួយ ដែលមិនអាចដោះស្រាយបានក្នុងពិភពឌីជីថល។ ការជំរុញឱ្យមានការជជែកជាលក្ខណៈបើកចំហ ស្ដាប់ពួកគេដោយមិនមានការវិនិច្ឆ័យ អាចផ្នែកមួយសំខាន់ ក្នុងការជួយកុមារឱ្យប្រើប្រាស់បណ្ដាញឌីជីថលដោយសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាព៕