កុមារមានប្រតិកម្មខុសៗគ្នា​ ពេលទទួលរងនូវព្រឹត្តិការណ៍មិនល្អនានា ដែលកើតឡើងនៅក្នុងបរិយាកាសរបស់ពួកគេ ។ កត្តាវប្បធម៌ជះឥទ្ធិពលខ្លាំងណាស់ លើរបៀបបញ្ចេញអារម្មណ៍ ។ ឧទាហរណ៍ សម្រាប់វប្បធម៌ខ្លះ ការបញ្ចេញអារម្មណ៍ខ្លាំង ដូចជាយំឮៗ ជាការមិនសមរម្យទេ តែចំពោះវប្បធម៌ខ្លះទៀត ការយំឮៗបែបនេះ ជារឿងទទួលយកបាន។

សញ្ញានៃភាពតានតឹងមួយចំនួន មិនបង្ហាញឱ្យឃើញច្បាស់ជាក់ស្ដែងនោះទេ ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាសញ្ញានៃភាពតានតឹង ខ្លះៗ ដែលកើតឡើងចំពោះកុមារ ទៅតាមអាយុខុសៗគ្នា ។

កុមារដែលមាន​អាយុ ០-៣ ឆ្នាំ នៅពេលតានតឹងពួកគេនឹង​មានប្រតិកម្មដូចជា ៖ តោងតាមស្អិតជាមួយនឹងអ្នកថែទាំរបស់ពួកគេលើសពីធម្មតា, ត្រឡប់ទៅរកអាកប្បកិរិយាកាលពីមុន (ដូចកាលនៅពីតូច), ផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់គេង និងទម្លាប់ញ៉ាំអាហារ, ចេះតែមួរម៉ៅ, រពឹសខ្លាំងជាងមុន, ខ្លាចអ្វីៗជាងមុន, ទារនេះទារនោះមិនចេះចប់, យំញឹកញាប់ ។

កុមារអាយុ ៤-៦ ឆ្នាំ ពួកគេអាចមានប្រតិកម្ម ៖ តោងតាមស្អិតជាមួយមនុស្សពេញវ័យ, ត្រឡប់ទៅរកអាកប្បកិរិយាកាលពីមុន (ដូចកាលនៅពីតូច), ផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់គេង និងទម្លាប់ញ៉ាំអាហារ, ចេះតែមួរម៉ៅ, មិនសូវផ្ចង់អារម្មណ៍, បែរជាស្ពឹកមិនលេងសោះ ឬរពឹសជាងមុន, មិនលេង, លេងធ្វើត្រាប់តាមមនុស្សចាស់, មិននិយាយស្ដី, អន្ទះអន្ទែង ឬព្រួយបារម្ភជាងមុន។

អាយុ ៧-១២ ឆ្នាំ ពួកគេមានប្រតិកម្មដូចជា ៖ មិនចង់និយាយស្តីជាមួយអ្នកដទៃ, ខ្វល់ខ្វាយខ្លាំងជាញឹកញាប់អំពីអ្នកដទៃ, ផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់គេង និងទម្លាប់ញ៉ាំអាហារ, ចេះតែខ្លាច, ចេះតែមួរម៉ៅ, ឧស្សាហ៍ឆេវឆាវ, ឡេះឡះ អស់កម្លាំង, មិនសូវចងចាំ និងពិបាកផ្ចង់អារម្មណ៍, រោគសញ្ញារាងកាយ និងបញ្ហាផ្លូវចិត្ត, និយាយអំពីហេតុការណ៍ណាមួយជាញឹកញាប់ ឬលេងដដែលៗ, មានអារម្មណ៍ថាមានកំហុស ឬបន្ទោសខ្លួនឯង។

អាយុ ១៣-១៧ ឆ្នាំ (វ័យជំទង់) ពួកគេមានប្រតិកម្មដូចជា ៖ ទុក្ខសោកខ្លាំង, បញ្ចេញនូវការព្រួយបារម្ភពេកចំពោះអ្នកដទៃ, មានអារម្មណ៍ថាមានកំហុស និងខ្មាសគេ, កាន់តែមិនស្ដាប់បង្គាប់, ហ៊ានប្រថុយ, ឆេវឆាវ, ធ្វើបាបខ្លួនឯង, មានអារម្មណ៍អស់សង្ឃឹម។

សម្រាប់​ក្រុមអាយុទាំងអស់ ប្រសិនបើ​ពួក​គេមាន​សញ្ញា​ដូចជា អស់កម្លាំង, ណែនទ្រូង, ដង្ហើមខ្លីៗ, ស្ងួតមាត់​, ខ្សោយសាច់ដុំ, ឈឺពោះ, វិលមុខ, ញ័រដៃជើង, ឈឺក្បាល, ឈឺពេញខ្លួនប្រាណ សូមប្រញ៉ាប់នាំកូនលោក​អ្នក​ទៅជួបគ្រូពេទ្យ។

ការពិនិត្យមើលអារម្មណ៍

លោកអ្នកគួរពិនិត្យមើលជាប្រចាំថា តើកូនរបស់លោកអ្នកមានអារម្មណ៍បែបណា ។ ដើម្បីពិនិត្យមើលអារម្មណ៍កូន លោកអ្នកគួរសួរកូនខ្លួនដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលថា ”តើពួកគេមានសុខទុក្ខយ៉ាងណាដែរ” ។ វិធីសាស្ត្រមួយសម្រាប់ការពិនិត្យមើលអារម្មណ៍កូន គឺសុំឱ្យកូនរបស់លោកអ្នកគូរ ឬផាត់ពណ៌ សុំឱ្យគេប្រាប់អ្នកបន្ថែមទៀតអំពីរូបភាពដែលគេគូរ ឧទាហរណ៍ តើគេគូររូបអ្វី ឬហេតុម៉េចបានជាប្រើពណ៌មួយនេះ ។ វិធីនេះអាចជួយកុមារមួយចំនួននិយាយចេញអំពីអារម្មណ៍របស់ពួកគេ រីឯកុមារខ្លះទៀតអាចសប្បាយរីករាយនឹងបង្ហាញរូបភាពនោះវិញ ដោយមិនពិភាក្សាជាមួយយើងទេ ទុកឱ្យកុមារជាអ្នកសម្រេចថា តើគេប្រាប់អ្វីខ្លះដល់យើងអំពីគំនូរនោះ ឬគេត្រឹមបង្ហាញគំនូរនោះមកកាន់យើង ។

សកម្មភាពកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងគាំទ្រសុខុមាលភាពកូន

ដើម្បីជួយកូនៗបន្ធូរអារម្មណ៍តានតឹង លោកអ្នកអាច​ប្រើប្រាស់​សកម្មភាពខាងក្រោមនេះ ដែលជាវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយវិជ្ជមាន ព្រមទាំង​គាំទ្រដល់សុខុមាលភាពរបស់កូនៗលោកអ្នក ៖

ដកដង្ហើមចូលក្នុងពោះ ៖ ជារឿយៗ នៅពេលយើងកើតស្ត្រេស នោះយើងដកដង្ហើមខ្លីៗ ខ្យល់ចូលបានត្រឹមសួតខាងលើ ហើយយើងភ្លេចដកដង្ហើមវែងៗ ចូលក្នុងពោះ ។ ការដកដង្ហើមវែងៗចូលក្នុងពោះ ធ្វើឱ្យយើងស្ងប់អារម្មណ៍បាន ហើយអាចជួយយើងស្រូបយកខ្យល់អុកស៊ីហ្សែនចូលជ្រៅទៅក្នុងសួតខាងក្រោម ។ របៀបធ្វើ ៖ ដាក់ដៃរបស់អ្នកនៅលើពោះ ដកដង្ហើមវែងៗចំនួន ៥ ដង ដង្ហើមចូលម្ដងៗ រយៈពេល ៥ វិនាទី និងពេលដកដង្ហើមចេញវិញ​ រយៈពេល ៥ វិនាទីដូចគ្នា ដោយពេលដកដង្ហើមចូល ត្រូវដកតាមច្រមុះ និងពេលដកដង្ហើមចេញ ត្រូវបញ្ចេញតាមមាត់ ។

សូមពន្យល់ថា នៅពេលកូនលោកអ្នកដកដង្ហើមចូល នោះពួកគេកំពុងតែផ្លុំពោះរបស់គេឱ្យប៉ោងដូចជាប៉ោងប៉ោងដូច្នេះដែរ ហើយនៅពេលដែលពួកគេព្រលែងខ្យល់ដង្ហើមចេញវិញ នោះខ្យល់នឹងចេញពីប៉ោងប៉ោងយឺតៗវិញ ។

ការសរសេរសំបុត្រ ៖ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកមិនអាចជួបមិត្តភក្ដិ ឬសមាជិកគ្រួសារ ការសរសេរសំបុត្រអាចជួយពួកគេបង្កើតនូវទំនាក់ទំនងបានជាមួយនឹងអ្នកទាំងនោះ ទោះបីជាគេមិននៅជាមួយកូនលោកអ្នកក៏ដោយ។ របៀបធ្វើ ៖ សុំឱ្យកូនរបស់លោកអ្នកសរសេរសំបុត្រ ឬគូរូបភាពសម្រាប់មនុស្សជាទីស្រឡាញ់ ដែលកូនលោកអ្នកមិនបានជួបជាយូរមកហើយ តើកូនចង់និយាយអ្វីជាមួយនឹងពួកគេ ប្រសិនបើពួកគេអង្គុយនៅក្បែរកូនឥឡូវនេះ? តើកូនស្រឡាញ់ពួកគេត្រង់ចំណុចណាខ្លះ ? តើកូនមានអនុស្សាវរីយ៍អ្វីខ្លះជាមួយពួកគេ ដែលធ្វើឱ្យកូនសប្បាយចិត្ត ?៕