ក្នុងពិធីបញ្ចុះបឋមសិលាសាងសង់សារមន្ទីរសម្តេចព្រះព្រហ្មរតនមុនី ពិន សែម នៅក្រុងសៀមរាប នាព្រឹកថ្ងៃទី១៨ កក្កដា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ដោយលើកឡើងថា ដូនខ្មែរបានសាងសង់ប្រាសាទជាច្រើន តែនៅពេលមានសង្រ្គាមរូបចម្លាក់ត្រូវគេកាត់យកទៅលក់តគ្នា, សម្តេចបញ្ជាក់ថា សង្រ្គាមមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យមនុស្សបែកបាក់គ្រួសារនោះទេ សូម្បីតែរូបសំណាកជាព្រលឹងដូនតាយើងនៅក្នុងថ្ម ក៏ត្រូវបែកបាក់ដែរ។
សម្តេចធិបតីមានប្រសាសន៍ថា នៅពេលដែលយើងចាប់ផ្តើមបែកបាក់ដោយសារសង្រ្គាម នោះនឹងធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈការច្បាំងគ្នា, យើងបាត់បង់ទឹកដីជាបន្តបន្ទាប់, សម្បត្តិវប្បធម៌ បេតិកភណ្ឌផ្សេងៗ ជាពិសេសប្រាង្គប្រាសាទដែលដូនតាយើងបានកសាងមួយចំនួនត្រូវខ្ទេចខ្ទាំដោយសារការប្រយុទ្ធគ្នា ចំនួនបានបោះបង់ចោលនៅក្នុងព្រៃរាប់សិបឆ្នាំ ហើយមួយចំនួនទៀតក៏ត្រូវបានខ្ទេចខ្ទាំតាមរយៈការលួច។ សម្តេចសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះហើយជាកាកសំណល់នៃសង្រ្គាម ដោយមិនគិតពីគ្រាប់មីន ឬជាតិផ្ទុះនៅក្នុងដីនោះទេ ប៉ុន្តែជាកាកសំណល់នៅក្នុងសង្គមសេដ្ឋកិច្ច។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រោយបញ្ចប់សង្រ្គាមតាមរយៈនយោបាយឈ្នះឈ្នះ យើងមានការឯកភាពជាតិគ្នា ធ្វើឱ្យយើងទទួលបានផល ទី១ ឈប់ស្លាប់ដោយសារសង្រ្គាមតទៅទៀត, ទី២ ទឹកដីយើងលែងបាត់បង់ យើងត្រូវការពារ, ទី៣ បេតិកភណ្ឌ សម្បត្តិវប្បធម៌ ជាពិសេសប្រាង្គប្រាសាទរបស់យើង ឈប់ខ្ទេចខ្ទាំដោយសារសង្រ្គាម ហើយយើងថែមទាំងជួសជុលឡើងវិញនូវប្រាសាទ ថែរក្សាជាគោលដៅទេសចរណ៍ ហើយក្រៅពីនោះយើងបានចុះបញ្ជីជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដើម្បីឱ្យអន្តរជាតិចូលរួមថែរក្សាសម្បត្តិដែលដូនតារបស់យើងបានធ្វើ។

តាមប្រសាសន៍របស់សម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្រ្តី គិតពីឆ្នាំ១៩៩៦ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៤នេះ វត្ថុបុរាណប្រមាណជា ១០៩៨ដុំ ត្រូវបានប្រមូលពី១៥ប្រទេសត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ហើយបច្ចុប្បន្នក្រសួងវប្បធម៌កំពុងតែរៀបចំបញ្ជូនវត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួន៥៥ដុំពីទីក្រុងញូយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក និងជាង៧០ដុំ ពីប្រទេសអង់គ្លេស មកកាន់ប្រទេសកំណើតវិញ។ “សង្រ្គាម វាបែកបាក់មិនត្រឹមតែមនុស្សទេ តែព្រលឹងដូនតាយើងនៅក្នុងថ្មក៏ត្រូវបែកបាក់ដែរ តែឥឡូវចប់សង្រ្គាមយើងយកមកវិញ យើងយកមកផ្គុំ យើងយកមកទុក យើងអញ្ជើញគាត់ត្រឡប់មកវិញ មកកន្លែងដើម… ត្រឡប់មកជុំគ្នានៅលើទឹកដីអង្គររបស់យើង នេះគឺជាមោទនភាពនៃសន្តិភាព”៕






























