នៅក្នុងសម័យកាលដែលមានការប្រែប្រួលយ៉ាងរហ័ស យុវជនម្នាក់ៗមិនត្រឹមតែត្រូវរៀនឱ្យពូកែនៅក្នុងសាលាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងត្រូវមាន “យុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការរស់នៅ និងការរៀនសូត្រ” ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ពិភពលោកដែល​កំពុងវិវត្ត។ ខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុចគន្លឹះសំខាន់ៗដែលយុវជនគួរយល់ដឹង៖

១. កុំគ្រាន់តែដឹង ប៉ុន្តែត្រូវយល់ (Understanding vs. Knowing)

យុវជនជាច្រើនចំណាយពេលទន្ទេញមេរៀនដើម្បីតែប្រឡង ប៉ុន្តែនៅពេលប្រឡងចប់ ពួកគេក៏ភ្លេចអស់។ ការរៀនពិតប្រាកដគឺនៅពេលដែលអ្នកអាចពន្យល់រឿងដែលស្មុគស្មាញឱ្យទៅជាសាមញ្ញបំផុត។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើអ្នកចង់ដឹងថា ខ្លួនឯងយល់ច្បាស់ឬអត់ ចូរព្យាយាមពន្យល់មេរៀននោះទៅកាន់ប្អូនតូច ឬមិត្តភក្តិដែលមិនធ្លាប់ដឹងសោះ។ បើពួកគេយល់ នោះមានន័យថា អ្នកពិតជាយល់ច្បាស់ហើយ។

២. បង្កើត “គំរូនៃគំនិត” (Mental Models)

ចំណេះដឹងប្រៀបដូចជាការសាងសង់ផ្ទះ។ អ្នកមិនអាចយកឥដ្ឋមកគរលើគ្នាដោយគ្មានគ្រោងឆ្អឹងបានទេ។ ការរៀនពីមុខវិជ្ជាផ្សេងៗគ្នា (ដូចជា គណិតវិទ្យា ចិត្តវិទ្យា សេដ្ឋកិច្ច និងប្រវត្តិសាស្ត្រ) ជួយឱ្យអ្នកមាន “គ្រោងឆ្អឹង” នៃគំនិតកាន់តែរឹងមាំ។ វារំលឹកយើងថា បញ្ហាមួយមិនមែនមានដំណោះស្រាយតែមួយតាមរយៈមុខវិជ្ជាតែមួយនោះទេ។

៣. ការរៀនសូត្រគឺជាដំណើរជីវិត (Lifelong Learning)

សាលារៀនគ្រាន់តែជាកន្លែងផ្ដល់ឧបករណ៍ដំបូងប៉ុណ្ណោះ។ ការរៀនសូត្រពិតប្រាកដកើតឡើងនៅខាងក្រៅថ្នាក់រៀន។ ហើយការអានសៀវភៅ គឺជាការលួចចម្លងបទពិសោធន៍រាប់សិបឆ្នាំរបស់អ្នកនិពន្ធ មកដាក់ក្នុងខួរក្បាលរបស់អ្នកក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែប៉ុន្មានម៉ោង។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នក​ក៏​ត្រូវ​ដឹងថា យុវជនដែលឆ្លាត មិនមែនជាអ្នកដែលឆ្លើយសំណួរបានត្រឹមត្រូវទាំងអស់នោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាអ្នកដែលចេះសួរសំណួរដែលនាំទៅរកការស្វែងយល់ថ្មីៗ។

៤. កុំខ្លាចការបរាជ័យ ប៉ុន្តែត្រូវរៀនពីវា

នៅក្នុងវ័យនេះ ការធ្វើខុសគឺជា “មេរៀនដែលឥតគិតថ្លៃ”។ រាល់ពេលដែលអ្នកបរាជ័យ ចូរឈប់មួយភ្លែត ហើយសួរខ្លួនឯងថា “តើមានអ្វីកើតឡើង? ហេតុអ្វីវាបរាជ័យ? ហើយតើខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីឱ្យប្រសើរជាងមុននៅពេលក្រោយ?”។ នេះហៅថា ការរៀនសូត្រពីបទពិសោធន៍ (Feedback Loop)។

៥. គ្រប់គ្រងពេលវេលា និងវិន័យខ្លួនឯង

ចំណេះដឹងនឹងគ្មានន័យឡើយ ប្រសិនបើគ្មានការអនុវត្ត។ វិន័យខ្លួនឯងគឺជាស្ពានដែលតភ្ជាប់រវាង “គោលដៅ” និង “ការសម្រេចបាន”។ យុវជនគួររៀនផ្ដោតអារម្មណ៍ (Deep Work) លើកិច្ចការសំខាន់ៗ និងកាត់បន្ថយការចំណាយពេលច្រើនលើការកម្សាន្តដែលគ្មានប្រយោជន៍។

ជាសរុបមកវិញ អនាគតរបស់យុវជនម្នាក់ៗមិនមែនផ្អែកលើសំណាងនោះទេ ប៉ុន្តែផ្អែកលើ “ការរៀបចំខ្លួន”។ ចូររៀនឱ្យបានច្រើន ចេះគិតឱ្យបានទូលំទូលាយ និងមានចិត្តអត់ធន់។ នៅពេលអ្នកមានចំណេះដឹងពិត និងការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅ ពិភពលោកនឹងផ្ដល់ឱកាសឱ្យអ្នកជាក់ជាមិនខាន៕