នៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំទូទៅ យុវជនតែងត្រូវបានជំរុញឱ្យខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ ចំណាត់ថ្នាក់ល្អ និងកម្រិតបញ្ញាស្មារតី (IQ) ខ្ពស់។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅក្នុងជីវិតជាក់ស្តែង ទាំងក្នុងពិភពការងារ និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ភាពឆ្លាតវៃលើក្រដាសតែមួយមុខ មិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធានាបាននូវភាពជោគជ័យពិតប្រាកដឡើយ។

យោងតាមទ្រឹស្តីរបស់លោកបណ្ឌិត Daniel Goleman តាមរយៈសៀវភៅ Emotional Intelligence (ភាពវៃឆ្លាតផ្លូវចិត្ត) បានបង្ហាញថា ភាពវៃឆ្លាតផ្លូវចិត្ត (EQ) ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកំណត់ជោគវាសនាបុគ្គលម្នាក់ៗ។ ខាងក្រោមនេះជាគោលការណ៍គ្រឹះទាំង ៥ ដែលយុវជនគួរស្វែងយល់ ដើម្បីគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងបង្កើតការប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយប្រសិទ្ធភាព៖

១. ស្គាល់អារម្មណ៍ខ្លួនឯងច្បាស់ (Self-Awareness)

នេះជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃភាពចាស់ទុំ។ «ការដឹងខ្លួន» គឺជាសមត្ថភាពដែលអាចកំណត់បានភ្លាមៗនូវអ្វីដែលកំពុងកើតឡើងក្នុងចិត្ត មិនថាជាការខឹងសម្បា ភ័យខ្លាច ឬសម្ពាធផ្លូវចិត្តនោះឡើយ។ នៅពេលអ្នកយល់ច្បាស់ពីអារម្មណ៍ខ្លួនឯងអ្នកនឹងមិនបណ្តោយឱ្យអារម្មណ៍អវិជ្ជមានទាំងនោះមកបញ្ជាលើទង្វើ និងការសម្រេចចិត្តឡើយ។

២. ទប់ស្កាត់ការផ្ទុះអារម្មណ៍ (Self-Regulation)

មនុស្សដែលមាន EQ ខ្ពស់ មិនមែនជាមនុស្សគ្មានបេះដូង ឬមិនចេះខឹងនោះទេ ប៉ុន្តែជាអ្នកដែលមានសមត្ថភាព «គ្រប់គ្រងការផ្ទុះឡើងនៃកំហឹង»។ ការចេះទប់ចិត្ត មិនបញ្ចេញពាក្យសម្តីអាក្រក់ៗ ឬធ្វើសកម្មភាពឆេវឆាវដែលបង្កការខូចខាតដល់ទំនាក់ទំនង គឺជាភាពរឹងមាំផ្លូវចិត្តដ៏កម្រ និងចាំបាច់បំផុតក្នុងសង្គមការងារ។

៣. បង្កើតកម្លាំងចិត្តចេញពីខាងក្នុង (Motivation)

អ្នកជោគជ័យមិនរង់ចាំទាល់តែមានការសរសើរពីថ្នាក់ដឹកនាំ ឬពាក្យលើកទឹកចិត្តពីអ្នកដទៃទើបចាប់ផ្តើមប្រឹងប្រែងនោះទេ។ ពួកគេជំរុញខ្លួនឯងដោយក្តីស្រលាញ់ គោលដៅជីវិតច្បាស់លាស់ និងការតស៊ូជំនះឧបសគ្គ ទោះបីជាគ្មានអ្នកមើលឃើញក៏ដោយ។ នេះជាប្រភពថាមពលយូរអង្វែងដែលធ្វើឱ្យពួកគេមិនងាយបោះបង់។

៤. យល់ពីអារម្មណ៍ និងកាលៈទេសៈអ្នកដទៃ (Empathy)

ការចេះយល់ចិត្ត គឺជាសមត្ថភាពក្នុងការដាក់ខ្លួនឯងទៅក្នុងចិត្តរបស់អ្នកដទៃ ដើម្បីយល់ពីការលំបាក សម្ពាធ និងទស្សនៈរបស់ពួកគេ ដោយមិនប្រញាប់វិនិច្ឆ័យ ឬបន្ទោសភ្លាមៗ។ គុណសម្បត្តិនេះបង្កើតឱ្យមានការទុកចិត្ត ភាពស្និទ្ធស្នាល និងកាត់បន្ថយជម្លោះក្នុងក្រុមការងារ ឬក្នុងគ្រួសារយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។

៥. ជំនាញសង្គម និងការសហការ (Social Skills)

គ្មាននរណាម្នាក់អាចជោគជ័យតែម្នាក់ឯងបានឡើយ។ ជំនាញសង្គម រួមមាន ការចេះប្រើពាក្យសម្តីសមរម្យ ការស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់ ការចរចាសម្របសម្រួល និងការបង្កើតបរិយាកាសការងារដែលពោរពេញដោយភាពកក់ក្តៅ និងសាមគ្គីភាព។ បុគ្គលដែលមានជំនាញនេះ តែងតែក្លាយជាមេដឹកនាំ ឬសមាជិកក្រុមដែលគ្រប់គ្នាប្រាថ្នាចង់ធ្វើការជាមួយ។

សរុបសេចក្តីមក កម្រិតបញ្ញា (IQ) អាចបើកទ្វារឱ្យអ្នកទទួលបានការងារដំបូង ឬរៀនពូកែនៅសាលា ប៉ុន្តែភាពវៃឆ្លាតផ្លូវចិត្ត (EQ) គឺជាគន្លឹះរក្សាទ្វារនោះឱ្យនៅចំហ និងនាំអ្នកឡើងទៅកាន់កាំជណ្តើរនៃភាពជោគជ័យយូរអង្វែង។ EQ គឺជាអាវុធដ៏មុតស្រួចដែលជួយឱ្យមនុស្សមានភាពធន់នឹងវិបត្តិ ចេះកសាងទំនាក់ទំនងប្រកបដោយគុណភាព៕