ភាពស្រពិចស្រពិលនៃការជ្រើសរើសជំនាញសិក្សាឱ្យបានត្រឹមត្រូវនៅថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យ ឬសាកលវិទ្យាល័យ តែងតែកើតមានចំពោះយុវជនដែលទើបបញ្ចប់ការសិក្សានៅថ្នាក់ទី១២ ឬទើបឈានជើងចូលជីវិតមហាវិទ្យាល័យដំបូងៗ ។ វាមិនមែនមានតែនៅប្រទេសកម្ពុជានោះទេ សូម្បីយុវជននៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍នានាក៏មានបញ្ហានេះដែរ ។ ភាពមិនច្បាស់លាស់លើការជ្រើសរើសជំនាញនេះ បានបង្ហាញថា ៤៦% សិស្សបញ្ចប់ថ្នាក់វិទ្យាល័យ បានសិក្សាបន្តនៅមហាវិទ្យាល័យ, ៤១% មិនទាន់ប្រាកដប្រជាចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួន , និង ១៣% មិនចាប់អារម្មណ៍សិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យទាល់តែសោះ ។ នេះបើតាមការសិក្សាស្ទង់មតិខ្លីមួយរបស់ស្ថាប័នវិភាគទិន្នន័យអប់រំ Inside Higher Ed អំពីការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសជំនាញសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យជាលក្ខណៈសកល ។

ទន្ទឹមនឹងការបង្ហាញព័ត៌មានដែលជាមូលដ្ឋាន នៃការសម្រេចចិត្តរបស់យុវជនខាងលើនេះ ក្រុមអ្នកសិក្សាបានបង្ហាញពីគន្លឹះសម្រេចចិត្ត ៤ចំណុច ដើម្បីឱ្យយុវជនត្រៀមខ្លួនជ្រើសរើសជំនាញសិក្សាត្រឹមត្រូវ សម្រាប់ការអប់រំសម័យទំនើបនាសតវត្សទី២១ ដោយពិនិត្យលើចំណង់ចំណូលចិត្តមុខវិជ្ជាសិក្សារបស់ខ្លួន, គោលដៅអាជីព ឬឱកាសការងារនៅថ្ងៃអនាគត, សិក្សាពីសក្តានុពលរបស់ខ្លួន ឬចំណុចខ្លាំងរបស់ខ្លួន, និងប្រមើលមើលពីតម្រូវការទីផ្សារការងារ និងតម្រូវការសង្គម ។ ការត្រួតពិនិត្យខ្លួនឯងលើចំណុចទាំងអស់នេះ នឹងជួយឱ្យយុវជនសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសជំនាញសិក្សាត្រឹមត្រូវ ព្រមទាំងពេញចិត្តចំពោះការសិក្សា ។

១. ពិនិត្យចំណង់ចំណូលចិត្តមុខវិជ្ជាសិក្សារបស់ខ្លួន ៖ មុខវិជ្ជាមួយក្នុងចំណោមមុខវិជ្ជាសិក្សាទាំងអស់នៅថ្នាក់វិទ្យាល័យ អ្នកសិក្សានឹងពេញចិត្តចំពោះមុខវិជ្ជាណាមួយនោះជាក់ជាពុំខាន ។ ការជ្រើសរើសជំនាញសិក្សាបន្តនៅថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យ គួរសំឡឹងមើលលម្អិតអំពីមុខវិជ្ជាដែលខ្លួនពេញចិត្ត និងចូលចិត្តសិក្សា ព្រមទាំងប្រមូលព័ត៌មានជុំវិញការសិក្សាមុខវិជ្ជានោះឱ្យបានច្រើន ដើម្បីជាមូលដ្ឋានក្នុងការសម្រេចចិត្តឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ។ ចំណូលចិត្តមុខវិជ្ជាសិក្សាជួយឱ្យសិស្សពេញចិត្តការសិក្សា ។

២. គោលដៅអាជីព ៖ សិក្សាបន្តដើម្បីគោលដៅអាជីព ឬសិក្សាដើម្បីការងារដែលខ្លួនមានក្តីប្រាថ្នាសម្រាប់ថ្ងៃអនាគត ជួយឱ្យយុវជនមានឆន្ទៈសិក្សាកាន់តែខ្ពស់ ។ ការកំណត់គោលដៅសិក្សាផ្ទាល់ខ្លួន ជួយឱ្យសិស្សសម្រេចចិត្តសិក្សាចំជំនាញ និងត្រៀមខ្លួនជានិច្ចចំពោះការសិក្សា និងការងារ ។ នៅសតវត្សទី២១ សង្គមការងារមានតួនាទីថ្មីៗ ឬមុខតំណែងការងារជាច្រើន ដែលតួនាទីទាំងនេះ ទាមទារឱ្យបុគ្គលិកមានចំណេះដឹងជំនាញខ្ពស់ ការប្រាស្រ័យទាក់ទងល្អ ការងារជាក្រុម និងភាពជាអ្នកដឹកនាំជាដើម ។

៣. សិក្សាពីសក្តានុពលរបស់ខ្លួន ឬចំណុចខ្លាំងរបស់ខ្លួន ៖ អន្ទាក់រារែកមួយរបស់និស្សិតជំនាន់ថ្មីនៅមហាវិទ្យាល័យ គឺមើលពុំទាន់ឃើញសក្តានុពលរបស់ខ្លួន ឬរកចំណុចខ្លាំងនិងចំណុចខ្សោយរបស់ខ្លួនមិនឃើញ ។ ភាពមិនច្បាស់លាស់លើខ្លួនឯងនេះ អាចឱ្យសិស្សនិស្សិតរារែកចិត្ត ធុញទ្រាន់ចិត្ត ព្រមទាំងតានតឹងចិត្តរាល់ពេលនឹកគិតគិតដល់ការសិក្សា ។ គន្លឹះដ៏ល្អបំផុតដើម្បីបញ្ជៀសបញ្ហានេះ សិស្សត្រូវរៀនពិនិត្យមើលសក្តានុពលរបស់ខ្លួនជាប្រចាំ និងរកឱ្យឃើញពីចំណុចខ្លាំងរបស់ខ្លួនមុននឹងសម្រេចចិត្តសិក្សាជំនាញអ្វីមួយនៅថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យ ។

៤. ប្រមើលមើលតម្រូវការទីផ្សារការងារ និងតម្រូវការសង្គម ៖ គោលដៅសំខាន់នៃការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ គឺបញ្ចប់ការសិក្សាក្នុងកម្រិតទទួលស្គាល់ណាមួយ ហើយមានការងារសមរម្យធ្វើ ដើម្បីមានប្រាក់ចំណូលចិញ្ចឹមជីវិត ។ ត្រង់នេះ ការសិក្សា និងព័ត៌មានទីផ្សារការងារត្រូវពិនិត្យពិច័យឱ្យបានម៉ត់ចត់មុននឹងសម្រេចចិត្តសិក្សាមុខវិជ្ជាណាមួយនៅថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យ ។ សិក្សាមុខជំនាញដូចគ្នាច្រើន នោះទីផ្សារការងារនឹងចង្អៀត រីឯជំនាញចង្អៀតនៅពេលអ្នកសិក្សាព្យាយាមរៀនជំនាញដូចៗគ្នា គ្មានភាពចម្រុះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការអប់រំសម័យទំនើបទាមទារឱ្យសិស្សនិស្សិតត្រៀមខ្លួនឱ្យបានខ្ពស់ ចេះសម្របខ្លួនទៅនឹងការរីកចម្រើនបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ចេះបែងចែកនិងគ្រប់គ្រងពេលវេលាឱ្យបានល្អ និងប្រើប្រាស់ធនធានតាមអ៊ីនធឺណិតឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីកសាងភាពជោគជ័យផ្ទាល់ខ្លួន ទាំងការសិក្សានិងការងារ ៕