ស្ត្រេសមិនមែនជាជំងឺទេ កុំព្យាយាមស្វែងរកវិធីព្យាបាល ឬកំចាត់វាឱ្យអស់ចេញពីជីវិត ប៉ុន្តែត្រូវស្វែងយល់ពីវា ដើម្បីដឹងថា តើយើងគួរកាត់បន្ថយ និងសម្របជាមួយវាដោយរបៀបណា? នេះគឺជាការលើកឡើង របស់កញ្ញា សេង ហ្គិចលី នៅក្នុងកម្មវិធី TEDx Phnom Penh កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ។

កញ្ញា ហ្គិចលី លើកឡើងថា ស្ត្រេស និងភាពតានតឹង មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការរស់រានមានជីវិតរបស់មនុស្សយើង ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្វីដែលជាបញ្ហានោះស្ថិតនៅត្រង់ថា នៅពេលដែលយើងស្ត្រេសញឹកញាប់ពេក វាអាចបង្ករជាផលប៉ះពាល់ ដល់សុខភាពរបស់យើងវិញ។

កញ្ញាបន្តថា មូលហេតុដែលបង្ករគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ព្រោះរាងកាយរបស់មនុស្សគ្រប់គ្នា គឺមានប្រព័ន្ធមួយ ដែលត្រូវបានគេឱ្យឈ្មោះថា «ប្រព័ន្ធប្រយុទ្ធ ឬរត់គេច»។ ប្រព័ន្ធនេះ ដំណើរការ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានការបន្ទាន់ ឬតឹងតែងណាមួយ ដែលកើតឡើងក្នុងជីវិតរបស់យើង ដែលតម្រូវឱ្យយើងរត់ ឬធ្វើសកម្មភាពខ្លាំង។

កញ្ញាបានលើកឧទាហរណ៍ជាក់ស្ដែងថា នៅពេលឆ្កែដេញយើង ស្ថានការណ៍នេះ នឹងក្លាយជាស្ថានការណ៍តានតឹង ប្រព័ន្ធប្រយុទ្ធក្នុងរាងកាយយើង នឹងដំណើរការដើម្បីឱ្យយើងអាចការពារខ្លួន ឬអាចនិយាយបានថា បើសិនជាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ រាងកាយរបស់យើង នឹងមានការឆ្លើយតប ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

ការឆ្លើយតបនេះ វាទាមទារឱ្យមានការចូលរួមពីប្រព័ន្ធក្នុងរាងកាយជាច្រើនទៀត ។ ជាក់ស្ដែង ដូចជាការទាញយកជាតិខ្លាញ់ និងជាតិស្ករ ចូលមកក្នុងសរសៃឈាម ព្រោះរាងកាយគិតថា យើងកំពុងត្រូវការកម្លាំង។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើ យើងមិនបានប្រើកម្លាំងអ្វីនោះទេ នឹងធ្វើឱ្យជាតិស្ករ និងខ្លាញ់ ត្រូវស្តុកទុកក្នុងសរសៃឈាម។

ការស្តុកទុក ខ្លាញ់ និងស្ករក្នុងសរសៃរឈាម បង្ករជាផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពជាច្រើន ជាពិសេសគឺ ការតឹង ឬរោយសាច់ដុំ ការកើនឡើងសម្ពាធឈាម និងបញ្ហាបេះដូង។

កញ្ញា សេង ហ្គិចលី អ្នកនិពន្ធ និងអ្នកផលិតមាតិកា

កញ្ញាបន្ថែមថា ម្យ៉ាងទៀត នៅពេលដែលយើងស្ត្រេស​ ប្រព័ន្ធដែលរាងកាយរបស់យើង បិទមុនគេនោះ គឺ ប្រព័ន្ធបន្តពូជ ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងប្រព័ន្ធដំណេក ព្រោះរាងកាយគិតថា នៅពេលដែលដំណើរការប្រព័ន្ធប្រយុទ្ធ មិនមែនជាពេលវេលា ដំណើរការប្រព័ន្ធទាំងនេះនោះទេ។

ជាមួយគ្នានេះ កញ្ញាបានចែករំលែកវិធីសាស្ត្រពីរ ដើម្បីកាត់បន្ថយស្ត្រេស និងអារម្មណ៍តានតឹងខ្លាំង ក្នុងនោះ វិធីសាស្ត្រទី១ ត្រូវប្រើឥន្ទ្រីយ៍ទាំង ៥ ដើម្បីរស់នៅក្នុងបច្ចុប្បន្នភាព (Grounding Technique) ខណៈពេលលដែលកំពុងតានតឹង ឬស្ត្រេសខ្លាំង។ យើងត្រូវអនុវត្តសកម្មភាពដូចជា ត្រូវប្រើភ្នែកសំឡឹងមើលរបស់ឱ្យបាន ៥យ៉ាង, ត្រូវព្យាយាមប៉ះរបស់ឱ្យបាន ៤យ៉ាង, ព្យាយាមស្ដាប់សំឡេងឱ្យបាន ៣យ៉ាង, ព្យាយាមហិតក្លិនឱ្យបាន ២យ៉ាង និងភ្លក្សអាហារឱ្យបាន ១មុខ។

ចំណែក វិធីសាស្ត្រទី២ គឺ ការហាត់ប្រាណ។ កញ្ញាលើកឡើងថា រាល់កីឡាទាំងអស់សុទ្ធតែធ្វើឱ្យរាងកាយរបស់យើងមានចលនា មិនថាការដើរ ការរត់ ការហាត់កីឡាផ្សេងៗ ។ លើសពីនេះទៅទៀត ការហាត់ប្រាណជួយបំផ្លាញជាតិស្ករ និងជាតិខ្លាញ់ នៅក្នុងសរសៃឈាម ដែលបង្ករមកពីស្ត្រេស ហើយវាក៏ជួយក្នុងការបញ្ចេញអរម៉ូនស្ត្រេសមួយចំនួន នៅក្នុងខួរក្បាល ដូចជា អរម៉ូន សេរ៉ូតូនីន និងមេឡាតូនីនជាដើម៕