សុខភាពផ្លូវចិត្ត ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់របស់ពិភពលោក

សុខភាពផ្លូវចិត្តល្អ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់សុខភាព និងសុខុមាលភាពទូទៅរបស់ពិភពលោក។ នេះជាទស្សនៈរបស់លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Tedros Adhanom Ghebreyesus អគ្គនាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោក។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាហេតុផល៥យ៉ាងដែលបង្ហាញថា សុខភាពផ្លូវចិត្តដើរតួរនាទីយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ពិភពលោក៖

១. តើអ្នកណាដែលប្រឈមនឹងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត?

ជំងឺផ្លូវចិត្តអាចប៉ះពាល់ដល់នរណាម្នាក់គ្រប់ពេលវេលាក្នុងជីវិតរបស់ពួកគេ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បាននិយាយថា មនុស្សនៅក្នុងតំបន់មានជម្លោះ និងអ្នកដែលទទួលរងការរំលោភបំពានផ្លូវកាយ ឬផ្លូវចិត្តគឺងាយរងគ្រោះបំផុត។

មនុស្សជាង ២៦៤ លាននាក់គ្រប់វ័យទទួលរងពីជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ដែលជាមូលហេតុចម្បងនៃពិការភាព និងជាអ្នករួមចំណែកឈានមុខគេដល់បន្ទុកទាំងមូលនៃជំងឺទូទៅ។ ស្ត្រីច្រើនជាងបុរសទទួលរងពីជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ដែលវាជារឿងអាក្រក់បំផុតអាចនាំឱ្យធ្វើអត្តឃាត។

បញ្ហានោះដោយសារតែការគ្រប់គ្រងគំនិត អារម្មណ៍ អាកប្បកិរិយា និងអន្តរកម្មខ្លួនឯងផ្ទាល់ជាមួយអ្នកដទៃដែលមានឥទ្ធិពលទៅលើសុខភាពផ្លូវចិត្ត និងការវិវត្តទៅជាជំងឺផ្លូវចិត្ត ។ កត្តាសង្គម វប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច និងបរិស្ថានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ដូចគ្នា ខណៈដែលភាពតានតឹង ហ្សែន និងអាហារូបត្ថម្ភក៏អាចរួមចំណែកផងដែរ។

២. តើគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយរបៀបណា?

៨៥% នៃអ្នកដែលមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តនៅក្នុងប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប និងមធ្យមមិនបានទទួលការព្យាបាលនោះទេ ដោយសារតែការខ្វះខាតអ្នកជំនាញថែទាំសុខភាពដោយសារតែការខ្វះការបណ្តុះបណ្តាល។ លើសពីនេះផងដែរ មនុស្សមួយចំនួនមិនបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ឬត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យខុស និងចេញវេជ្ជបញ្ជាថ្នាំប្រឆាំងនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តដែលពួកគេមិនត្រូវការ។

វេជ្ជបណ្ឌិត Bernadka Dubicka បានសរសេរនៅក្នុងគេហទំព័រ Mental Health Today ថា មានការធ្វើតេស្តរូបវិនិច្ឆ័យតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណែត ប៉ុន្តែមិនមានការធ្វើរោគវិច្ជ័យណាច្បាស់លាស់ជាងការពិនិត្យផ្ទាល់ជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញនោះទេ។

៣. តើធ្វើដូចម្ដេចជាមួយការព្យាបាល និងការការពារ?

ស្ថានភាពសុខភាពផ្លូវចិត្តកំពុងកើនឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក។ លក្ខខណ្ឌជាច្រើនត្រូវបានព្យាបាលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពក្នុងតម្លៃទាប នេះបើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក។ ការគាំទ្រកុមារមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសក្នុងការបង្ការកុំឱ្យកើតមានបញ្ហាផ្លូវចិត្ត ហើយពាក់កណ្តាលនៃបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តទាំងអស់ចាប់ផ្តើមមុនអាយុ ១៤ ឆ្នាំ។ នៅក្នុងនោះដែរ ប្រហែលមួយភាគប្រាំនៃកុមារ និងក្មេងជំទង់ទាំងអស់ទទួលរងពីស្ថានភាពសុខភាពផ្លូវចិត្ត។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់ទិន្នន័យរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក។

សរុបមក ត្រូវបង្កើនឱ្យមានការយល់ដឹងអំពីសុខភាពផ្លូវចិត្ត រហូតដល់ការបង្កើនលទ្ធភាពទទួលបានការថែទាំប្រកបដោយគុណភាព និងការព្យាបាលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

៤. តើវាមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ?

មនុស្សស្ទើរតែ ៨00 000 នាក់បានសម្លាប់ខ្លួនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយការធ្វើអត្តឃាតគឺជាមូលហេតុធំបំផុតទីពីរនៃការស្លាប់ក្នុងចំណោមមនុស្សដែលមានអាយុពី ១៥ ទៅ ២៩ ឆ្នាំនៅទូទាំងពិភពលោក។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ២00លានថ្ងៃនៃពេលវេលាធ្វើការត្រូវបានបាត់បង់ជារៀងរាល់ឆ្នាំដោយសារជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ ចំណែកឯនៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស ភាពតានតឹង ការធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឬការថប់អារម្មណ៍មានចំនួន ៤៤% នៃករណីសុខភាពដែលទាក់ទងនឹងការងារ និង ៥៤% នៃថ្ងៃធ្វើការទាំងអស់បានបាត់បង់ដោយសារតែសុខភាពមិនល្អ។ ការស្រាវជ្រាវសម្រាប់វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកបានប៉ាន់ប្រមាណថា ពីឆ្នាំ ២០១១ ដល់ឆ្នាំ ២០៣០ ជំងឺផ្លូវចិត្តនឹងធ្វើឱ្យបាត់បង់ប្រាក់ប្រមាណ ១៦ពាន់ពាន់លានដុល្លារ នៃទិន្នផលសេដ្ឋកិច្ចទូទាំងពិភពលោក។

៥. តើមនុស្សទាំងអស់គ្នាត្រូវធ្វើដូចម្ដេច?

វឌ្ឍនភាពនៃផែនការសកម្មភាពសុខភាពផ្លូវចិត្តឆ្នាំ ២០១៣-២០២០ របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក បានអំពាវនាវឱ្យមានសេវាថែទាំសុខភាពផ្លូវចិត្ត និងការថែទាំសង្គមដ៏ទូលំទូលាយដែលត្រូវបានផ្តល់ជូនដល់សហគមន៍ គឺនៅមានភាពមិនស្មើគ្នា ហើយថ្មីៗនេះអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានពន្យារពេលដល់ឆ្នាំ ២០៣០ ។

របាយការណ៍របស់វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក A Global Framework for Youth Mental Health និយាយថា៖ “ពន្លកបៃតងនៃធនធានមនុស្សកំពុងលូតលាស់ផ្អែកលើសុខភាពផ្លូវចិត្ត” ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដែលមានគំរូនៃការថែទាំ និងបង្ហាញផ្លូវល្អដល់ពួកគេ។

ប្រភព៖ weforum

លោក សន តុលា | Mr. Sorn Tola

ជីវប្រវត្តិ: លោក សន តុលា កំពុងសិក្សានៅដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ បច្ចុប្បន្នលោកជាអ្នកសរសេរ និងអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានអប់រំនៃ AMS Education។

របាយការណ៍ថ្មី

មើលទាំងអស់ ➧

វិធីសាស្រ្ត ៤ ដើម្បីការពារ និងគ្រប់គ្រងអាការៈ Burnout

ចំណេះជីវិត, បទយកការណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 13/04/2026

ការប្រើគ្រឿងស្រវឹងអាចបំផ្លាញខួរក្បាល ដែលរួមចំណែកនាំឱ្យមានជំងឺវង្វេង

បទយកការណ៍, ព័ត៌មានអន្តរជាតិ, ព្រឹត្តិការណ៍

• 13/04/2026

AI អាចបង្កើនផលិតភាពការងារ ប៉ុន្តែចំណូលមនុស្សនឹងកើនឡើងដែរឬទេ?

បទយកការណ៍, ព័ត៌មានអន្តរជាតិ

• 10/04/2026

អាណាព្យាបាល មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍខួរក្បាល និងជំនាញសង្គមរបស់កុមារ

បទយកការណ៍, អប់រំកុមារតូច

• 10/04/2026

UNICEF ៖ Gen Z ចង់ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃដំណោះស្រាយនៅពេលនិយាយពីសុខភាពផ្លូវចិត្ត

បទយកការណ៍, ព័ត៌មានអន្តរជាតិ

• 10/04/2026

ការសិក្សា ៖ លេងបណ្ដាញសង្គម លើស៣ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ប្រឈមនឹងហានិភ័យជំងឺថប់បារម្ភ និងការបាក់ទឹកចិត្តខ្ពស់

បទយកការណ៍

• 10/04/2026

អក្ខរកម្ម AI ជំនាញទន់ និងការស្គាល់ពីខ្លួនឯង ជាជំនាញសំខាន់ សម្រាប់បច្ចុប្បន្ន និងអនាគត

បទយកការណ៍, ព័ត៌មានអន្តរជាតិ

• 10/04/2026

ប្រើស្មាតហ្វូន អាចនាំឱ្យកុមារអាយុក្រោម ១៣ឆ្នាំ មានបញ្ហាផ្លូវចិត្ត និងចរិតកោងកាច

បទយកការណ៍, អប់រំកុមារតូច

• 10/04/2026

ចិញ្ចឹមកូនទម្រើស នឹងធ្វើឱ្យកុមារក្លាយជាមនុស្សគ្មានទំនុកចិត្ត និងឯករាជ្យលើខ្លួនឯង

បទយកការណ៍, អប់រំកុមារតូច

• 10/04/2026

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររងនៅសាកលវិទ្យាល័យ អាយអាយស៊ី នៃបច្ចេកវិទ្យាឆ្នាំ២០២៤-២០២៥

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 18/12/2024

អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររងចំនួន៥០កន្លែង កំពុងរង់ចាំសិស្សដែលមិនបានជាប់ថ្នាក់ទី១២ ដើម្បីសិក្សាជំនាញវិជ្ជាជីវៈ នៅសាកលវិទ្យាល័យ អាយអាយស៊ី នៃបច្ចេកវិទ្យា ដែលគាំទ្រដោយ គណៈកម្មាធិការអាហារូបករណ៍សិស្ស-និស្សិតក្រីក្រ...

ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ពី British Wellcome Scholarships 2025

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 27/05/2025

កម្មវិធីអាហារូបករណ៍ British Wellcome Scholarship 2025 ប្រកាសផ្ដល់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ នៅសាកលវិទ្យាល័យផ្សេងៗក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស។ អាហារូបករណ៍ផ្ដល់ជូនការសិក្សាពេញលេញ សម្រាប់និស្សិតអន្តរជាតិ...

អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ២២កន្លែង នៅវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស និងវិទ្យាស្ថានសិក្សាអន្តរជាតិ និងគោលនយោបាយសាធារណៈ

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 19/12/2023

គណៈកម្មាធិការអាហារូបករណ៍សិស្ស-និស្សិតក្រីក្រ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រកាសពីការផ្តល់អាហារូបករណ៍ចំនួន ២២កន្លែង សម្រាប់ការសិក្សាកម្រិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស...

វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជាខេត្តកែប ផ្តល់អាហារូបករណ៍ កម្រិតវិស្វករ និងបរិញ្ញាបត្ររង ចំនួន២១០កន្លែង

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 10/07/2026

ជាឱកាសសម្រាប់សិស្សានុសិស្សដែលនឹងបញ្ចប់ថ្នាក់ទី១២នៅពេលខាងមុខនេះ ហើយចង់បន្តការសិក្សានៅឧត្តមសិក្សា ពេលនេះ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា មណ្ឌល តេជោ ហ៊ុន សែន ចំការដូង (ខេត្តកែប) កំពុងជ្រើសរើស...

អាហារូបករណ៍សិក្សាជំនាញវិស្វកម្មឧស្សាហកម្ម នៅវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តកំពង់ស្ពឺ

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 28/11/2025

ដោយមានការគាំទ្រពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចនាពេលអនាគត (SFESDP) របស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ, វិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានប្រកាសពីការបណ្តុះបណ្តាលឥតគិតថ្លៃទៅលើ...

ក្រសួងអប់រំ ប្រកាសជ្រើសរើសសិស្សចូលរៀនផ្នែកអប់រំបច្ចេកទេស

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 04/07/2024

ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា កាលពីសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ ប្រកាសដល់សិស្សានុសិស្សដែលប្រឡងជាប់សញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ ឬសញ្ញាបត្រមានតម្លៃសមមូល ពីការជ្រើសរើសសិស្សឱ្យចូលរៀននៅតាម...

ក្រសួងអប់រំ ផ្តល់អាហារូបករណ៍សម្រាប់គ្រូឧទ្ទេស សិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៅប្រទេសជប៉ុន

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 21/12/2023

ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា សហការណ៍ជាមួយទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន(JICA) ប្រកាសជ្រើសរើសគ្រូឧទ្ទេសដើម្បីទៅសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ...

ឱកាសសិក្សាហាត់ការងារផ្នែករូបវិទ្យា និងកុំព្យូទ័រពីកម្មវិធី DESY នៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ឆ្នាំសិក្សា២០២៤

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 30/01/2024

ឱកាសសិក្សា និងហាត់ការងារសម្រាប់សិស្សនិស្សិតកំពុងសិក្សានៅផ្នែករូបវិទ្យា និងកុំព្យូរទ័រពីកម្មវិធី DESY Summer Student សិក្សានៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៤។ ការសិក្សា...