ភ្នំពេញ – ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺជាពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិដ៏ធំមួយនៅកម្ពុជា ត្រូវបានប្រជាជនខ្មែរប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្ជួន និងប្រារព្ធឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។ នៅពេលនឹកដល់ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ប្រជាជនខ្មែរតែងនឹកដល់ឱកាសនៃការជួបជុំក្រុមគ្រួសារ ឪពុកម្ដាយ បងប្អូនញាតិមិត្ត និងការធ្វើដំណើរទៅលេងស្រុកកំណើត ជាពិសេសទិដ្ឋភាពលេងល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ។

បើយោងតាមសៀវភៅមហាសង្រ្កាន្ត បានឱ្យដឹងថា នៅ​ឆ្នាំនេះ ទេវតាឆ្នាំថ្មី ព្រះនាម កិមិរាទេវី ជាបុត្រទី៦ របស់កបិលមហាព្រហ្មទ្រង់អម្ពរ (គ្រឿងស្លៀកពាក់) ពណ៌ស សៀតផ្កាចង្កុលណី (វារីជាតិប្រភេទឈូក) គ្រឿងអលង្ការ  ត្បូងថ្មពណ៌លឿង សោយ ចេកណាំវ៉ា ឬចេកទឹក ព្រះហស្តស្ដាំទ្រង់ព្រះខ័ន ព្រះហស្តឆ្វេងទ្រង់ ពិណ(ចាប៉ី) គង់លើខ្នងសត្វក្របី ជាសត្វពាហនៈ។ ព្រះនាងនឹងយាងចុះមកនៅក្នុងថ្ងៃសុក្រ ៩រោច រនោចខែចេត្រ ព.ស ២៥៦៧ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ វេលាម៉ោង ៤រសៀលខាងមុខ។

ហេតុអ្វីបានជាមានទេវតាចុះមកក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ?

តាមពិតទៅពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺមានពាក់ព័ន្ធទៅនឹងរឿងព្រេងនិទាន ​ធម្មបាលកុមារ ដោយ​រឿងព្រេងនោះ​មានការរៀបរាប់ពីដោះប្រស្នាររវាង ធម្មបាលកុមារ និងកបិលមហាព្រហ្ម ។ ក្រោយ​ចាញ់ការដោះប្រស្នារពីធម្មបាលកុមារហើយ កបិលមហាព្រហ្មបានហៅទេពធីតាទាំងប្រាំពីរអង្គមកប្រាប់ថា “បិតាត្រូវកាត់ព្រះកេសបូជាធម្មបាលកុមារ ឯព្រះកេសបិតានេះបើយកទៅចោលលើផែនដីនឹងមានភ្លើងឆេះទាំងលោកធាតុ។ បើយកទៅបោះចោលហើយលើអាកាសភ្លៀងនឹងរាំង។ បើយកទៅចោលក្នុងសមុទ្រទឹកសមុទ្រនឹងរីងស្ងួត”។ កបិលមហាព្រហ្មក៏បានកាត់ព្រះកេសរបស់ខ្លួនហុចទៅនាងទុង្សាទេវី ដែលត្រូវជាបុត្រីច្បង ហើយទើបព្រះអង្គឱ្យទេពធីតាទាំងប្រាំពីរអង្គយកជើងពានមកទ្រព្រះកេសបិតា និងផ្លាស់ប្តូរវេនគ្នាដង្ហែរព្រះកេសបិតាម្តងម្នាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

លោក យូ សុភា សាស្រ្ដាចារ្យវប្បធម៌ខ្មែរ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ មានប្រសាសន៍ថា បើពិចារណាឱ្យបានលម្អិតទៅលើអត្ថន័យពីធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ គេអាចទាញជាគុណតម្លៃអប់រំពីព្រហ្មវិហារធម៌ទាំងបួន ដែលមនុស្សគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានអាចយកមកប្រើក្នុងជីវិតរស់ប្រចាំថ្ងៃ។ អត្ថន័យបង្កប់ក្នុងរឿងព្រេងនេះ ព្រះភ័ក្រ្តរបស់កបិលមហាព្រហ្ម ជានិមិត្តរូបនៃព្រហ្មវិហារធម៌ទាំង៤ មាន មេត្តា ករុណា មុទិតា និងឧបេក្ខា។

លោក យូ សុភា ជាសាស្រ្ដាចារ្យវប្បធម៌ខ្មែរ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ

“មិនថាមនុស្សលោក ទេវតា ព្រះព្រហ្មនោះទេ ការគោរពពាក្យសច្ចៈ គឺជាធម៌ដ៏ប្រសើរបំផុតមិនអាចខ្វះឡើយ ។ គំនិតអប់រំបន្ទាប់បន្សំទៀត កុំមើលស្រាលមនុស្សដោយការប្រមាទ ព្រោះពួកគេក៏អាចមានបុណ្យវាសនាខ្ពស់ដែរ ហើយកូនៗត្រូវគោរពតាមបណ្តាំរបស់ឪពុក”

បើតាមសៀវភៅ ព្រះបាទធម្មិក និពន្ធដោយ ឥន្ធបញ្ញោភិក្ខុ ហេង មណីចន្ដា បានបង្ហាញថា ការដើរតាមព្រហ្មវិហារធម៌ទាំងបួននេះ សំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់វាសនាប្រជារាស្រ្ដ និងប្រទេសជាតិ។ បើសិនជាគោលការណ៍នេះត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រជារាស្រ្ដទូទៅ ព្រមទាំងអ្នកដឹកនាំនោះ ប្រទេសជាតិទាំងមូលប្រាកដជានឹងមានសុខុដុមរម្យនា មានសន្តិភាព វឌ្ឍនភាព និងសេចក្ដីសុខជាមិនខាន។ ប្រសិនបើប្រជារាស្រ្ដ ឬអ្នកដឹកនាំសង្គមណាមួយពុំបានដើរតាមព្រហ្មវិហារធម៌ទាំងបួននេះទេ ជំងឺចងអាឃាតគ្នា ព្យាបាទគ្នាពុំមានទីបញ្ចប់ សង្រ្គាមទុរគតភាព និងអពមង្គល នឹងរាតត្បាតសង្គមនោះជាពុំខាន។

តាមទំនៀម​​ពិធី​​ចូល​ឆ្នាំ​​ខ្មែរតែងប្រព្រឹត្ត​​ទៅរយៈពេល ៣ ថ្ងៃ ។ ដោយថ្ងៃ​ដំបូង​ជា​ថ្ងៃមហាសង្ក្រាន្ត, ថ្ងៃទី២ ជាថ្ងៃ​ វនបត, ថ្ងៃទី៣ ជាថ្ងៃ​ឡើង​ស័ក ។ រីឯការ​កំណត់​​ខែ ថ្ងៃ ម៉ោង នាទី​ដែល​ឆ្នាំ​ចាស់​ត្រូវ​ផុត​កំណត់ ហើយ​ទេវតាឆ្នាំ​ថ្មី​ត្រូវ​ចុះ​មក​ទទួល​តំណែង​​ពី​ទេវតា​ឆ្នាំ​ចាស់​នោះ គេ​អាច​ដឹង​បាន​​ដោយ​​​ប្រើ​​ក្បួន​ហោរាសាស្ត្រ​​បុរាណ​ គឺ​​ក្បួន​មហាសសង្ក្រាន្ត​។

ជាមួយគ្នា​ក្នុង​អំឡុងពេលពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ គេតែងអប់រំឱ្យកូនមានកត្តញ្ញូកត្តវេទីចំពោះឪពុកម្ដាយ ដោយការជូនសម្លៀកបំពាក់ ថវិកា គ្រឿងឧបភោគបរិភោគ ក៏ដូចជារបស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗផងដែរ។ ទន្ទឹមគ្នានេះបុណ្យចូលឆ្នាំក៏បានបង្កប់តម្លៃអប់រំយ៉ាងវិសេសវិសាលសម្រាប់កូនចៅខ្មែរជំនាន់ក្រោយ កែប្រែនូវទម្លាប់មិនល្អ ចេះច្បិចយកលក្ខណៈប្រសើរ នៃពិធីនេះមកប្រើប្រាស់ក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ៕