ក្នុងសិក្ខាសាលាផ្សព្វផ្សាយផលប៉ះពាល់ នៃការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិច នៅអង្គការដើម្បីភាពញញឹមនៃកុមារ (PSE) លោក សុង ឌៀរ៉ាក់ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ នៃអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា (CMH) លើកឡើងថា ដើម្បីជួយបង្ការយុវជនកុំឱ្យប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិកមានប្រសិទ្ធភាព គឺចាំបាច់ណាស់ត្រូវការវិធានការអប់រំ និងវិធានការច្បាប់។
លោក សុង ឌៀរ៉ាក់ បន្ថែមថា ការបង្ការយុវជនកុំឱ្យប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក ឬវេប ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ទាមទារឱ្យមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ គឺអាណាព្យាបាលត្រូវអប់រំកូន ក្រសួងនីមួយៗត្រូវមានវិធានការទប់ស្កាត់ ជាពិសេសវិធានការច្បាប់ត្រូវតែមាន។ លោកបន្តថា ការអប់រំជារឿងល្អ ប៉ុន្តែការអប់រំតែមួយមុខមិនអាចទប់ស្កាត់ក្មេងមិនឱ្យប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក ឬវេប បានទាំងស្រុងទេ គឺត្រូវការវិធានការច្បាប់ ដូចជា ត្រូវបិទអ្នកលក់បារីអេឡិចត្រូនិកគ្រប់ប្រភេទ បិទការលក់តាមអនឡាញ ដាក់ទោសទណ្ឌចំពោះអ្នកនាំចូល និងអ្នកចែកចាយ។ នេះមានន័យថា ប្រសិនបើគ្មានអ្នកនាំចូល និងអ្នកចែកចាយលក់ ក៏គ្មានអ្នកទិញមកប្រើដែរ។
“យើងឃើញមានអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចចាប់មកជាហូរហែរ ប៉ុន្តែនៅតែបន្តមាន ដោយសារមិនទាន់មានច្បាប់ដាក់ទោសទណ្ឌ អ្នកនាំចូល អ្នកចែកចាយលក់ ដោយបានត្រឹមហៅមកអប់រំ តែក្រោយមកក៏បន្តសកម្មភាពលក់ដដែល។ ប្រសិនបិទគណនីយហ្វេសប៊ុកមួយ នឹងបង្កើតថ្មីបន្ថែម។ នេះដោយសារមិនមានទោសទណ្ឌដាក់ពិន័យ ទើបចេះតែបន្តលក់”
បើតាមសម្ព័ន្ធត្រួតពិនិត្យថ្នាំជក់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ (SEATCA) បានបង្ហាញថា កុមារ និងយុវជនងាយនឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់ដែលបណ្តាលមកពីការឃោសនា ផ្សាយពាណិជ្ជកម្មថ្នាំជក់ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេមានអាកប្បកិរិយាទោរទន់ចង់ជក់បារីច្រើនឡើង ហើយគិតថា ការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ជារឿងធម្មតា មិនមានផលប៉ះពាល់អ្វីទាំងអស់។ ផ្ទុយទៅវិញ មានភស្តុតាងជាច្រើនបានបង្ហាញថា ការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិកបានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា ធ្វើឱ្យញៀន កើតជំងឺមហារីកសួត រលាកសួត ជំងឺផ្លូវដង្ហើម ជំងឺបេះដូង ប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍខួរក្បាល និងអាចបាត់បងជីវិត។ ចំណែកឯអ្នកស្រូបចំហាយបារីអេឡិចត្រូនិកដោយប្រយោលពីគេ ក៏អាចមានផលប៉ះពាល់កើតជំងឺដូចអ្នកជក់ដែរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏ជាកត្តាជំរុញឱ្យកុមារ និងយុវជនឈានទៅប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ផ្សេងៗ។
កញ្ញា លុច រក្សា ជាគ្រូបង្គោលបង្រៀនមុខវិជ្ជាបំណិនជីវិត នៃអង្គការដើម្បីស្នាមញញឹមកុមារ (PSE) លើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ន បារីអេឡិចត្រូនិក ឬវេប ត្រូវបានឧស្សាហកម្មថ្នាំជក់បង្កើតមកឱ្យមានរូបភាពទាក់ទាញក្មេងៗ ដែលជាវ័យមួយមិនទាន់មានការគិតពិចារណាច្បាស់លាស់ សាកល្បងទិញយកទៅប្រើប្រាស់ដោយមិនបានដឹងពីផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ កញ្ញា លុច រក្សា បន្តថា ការផ្សព្វផ្សាយពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក តាមរយៈសិក្ខាសាលានៅអង្គការ PSE ពិតជាល្អ ព្រោះក្រៅពីគ្រូជួយអប់រំណែនាំសិស្សក្នុងថ្នាក់ ក៏មានដៃគូសហការពីអង្គការ CMH មកជួយចែករំលែកដល់សិស្សទៀត គឺធ្វើឱ្យសិស្សកាន់តែយល់បានច្បាស់ និងទប់ស្កាត់សិស្សមិនឱ្យប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិកបានទាន់ពេលវេលា។
“ខ្ញុំមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្ត ដោយសារមានការចូលរួមផ្សព្វផ្សាយពីផលប៉ះពាល់ នៃការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក ដើម្បីឱ្យសិស្សបានយល់ និងជៀសវាងការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិកនៅពេលខាងមុខ”


វើយ ដាវី ជាសិស្សថ្នាក់ពន្លឿន ឆ្នាំទី៤ នៃវិទ្យាស្ថាន PSE បាននិយាយថា បន្ទាប់ពីបានចូលរួមស្ដាប់ការផ្សព្វផ្សាយពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក និងឃើញការសម្ដែងរឿងខ្លីស្ដីពីផលប៉ះពាល់នៃបារីអេឡិចត្រូនិក និងមូលហេតុដែលនាំឱ្យកុមារ និងយុវជនចាប់ផ្ដើមប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក នាងយល់ថា វាពិតជាធ្វើឱ្យនាងដឹងពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក និងជៀសវាងមិនប្រើប្រាស់ជាដាច់ខាត ព្រោះវាប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ប៉ះពាល់ការសិក្សា គ្មានអ្នកចូលចិត្ត បាត់បង់កិត្តិយស ពិបាករកការងារធ្វើ និងធ្វើឱ្យគ្រួសារជួបការលំបាក។ ដាវី បន្តថា រូបគេនឹងយកចំណេះដឹងដែលទទួលបានរៀននេះ ទៅប្រាប់ដល់មិត្តភក្ដិផ្សេងទៀតកុំឱ្យប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក ហើយត្រូវខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រដើម្បីអនាគតល្អ។
ទិវាពិភពលោកគ្មានថ្នាំជក់ឆ្នាំ២០២៥នេះ គ្រោងនឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី៣១ ឧសភា ខាងមុខ ក្រោមប្រធានបទ “លាតត្រដាងល្បិចកលបិទបាំងការពិតនៃផលិតផលថ្នាំជក់ និងផលិតផលនីកូទីន”។ ទិវានេះ ផ្តោតលើការចូលរួមផ្សព្វផ្សាយឱ្យទូលំទូលាយដល់សាធារណជនទូទៅឱ្យយល់ដឹង អំពីល្បិចកលរបស់ឧស្សាហករថ្នាំជក់ ដែលព្យាយាមបិទបាំងពីគ្រោះថ្នាក់នៃផលិតផលរបស់ខ្លួន តាមរយៈការផលិតបារីអេឡិចត្រូនិក ដូចទៅនឹងភេសជ្ជៈ ទឹកដោះគោ ស្ករគ្រាប់ តុក្កតា និងរបស់ប្រើប្រាស់ដែលទាក់ទាញផ្សេងៗ ហើយបានបន្ថែមសារធាតុផ្តល់រសជាតិ ផ្តល់ក្លិន និងសារធាតុនីកូទីនទៅក្នុងបារីអេឡិចត្រូនិក ដែលធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ញៀន ពិបាកក្នុងការផ្តាច់។ តាមរយៈការលាតត្រដាងយុទ្ធសាស្ត្រទាំងនេះ នឹងជួយបំភ្លឺដល់ប្រជាជនទូទៅ ឱ្យបានដឹងអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃផលិតផលទាំងនេះ និងអាចចូលរួមកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សុខភាព និងបង្ការអ្នកស្លាប់ដោយសារការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក៕

































