តាមការសិក្សា គ្រប់សំណង់អគារ សម្ភារៈប្រើប្រាស់នៅក្នុងសកលលោកយើងនេះ សឹងតែ៤០%នៃធនធានធម្មជាតិបានយកមកកែច្នៃសម្រាប់ផលិតសម្ភារៈទាំងនោះ ដូចនេះការគិតគូរដល់ការប្រើប្រាស់ឡើងវិញ និងការគិតគូរពីការប្រើប្រាស់ឱ្យបានរយៈពេលវែង គឺជា​រឿង​ដែលត្រូវគិរគូរ​ដើម្បីចូលរួមថែរក្សាធនធានពិភពលោក និងផែនដី។ ជាក់ស្ដែង សំណង់អគារបច្ចុប្បន្ននៅជុំវិញពិភពលោកបានកំពុងងាកមកស្ថាបត្យកម្មបៃតង ដែលជាការគិតគូរអំពីពិភពលោកផងដែរ។

តើស្ថាបត្យកម្មបៃតងជាអ្វី?

លោក ជា ប៊ុនសៀង អនុនាយកដ្ឋានរៀបចំដែនដី លំនៅឋាន និងប្រជាសាស្ត្រ​ នៃអាជ្ញាធរជាតិសំបូរព្រៃគុក បានលើកឡើងថា ស្ថាបត្យកម្មបៃតង ឬ Green Building មិនមែនជាអគារបៃតងដែលមានដាំដើមឈើច្រើន​ ឬជាអគារដែលធ្វើឡើងពីដើមឈើ ឬធនធានធម្មជាតិផ្សេងៗនោះទេ ប៉ុន្តែស្ថាបត្យកម្មបៃតងជាការកសាងអគារឡើងដោយពាក់ព័ន្ធនឹងការរចនា ការសាងសង់ ដែលគោរពទៅតាមគោលការណ៍ និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ចំពោះបរិស្ថាន និងធ្វើយ៉ាងណាកាត់បន្ថយការចំណាយធនធានធម្មជាតិ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃអគារទៅលើបរិស្ថាន និងលើកកម្ពស់សុខភាព និងសុខុមាលភាពរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។

លោកសាស្ត្រាចារ្យបន្ថែមថា សំណង់ផ្ទះ ឬអគារដែលអាចចាត់ចូលជាស្ថាបត្យកម្មបៃតង ជាការសិក្សាលើគម្រោងនីមួយៗ​តាំងពីការចាប់ផ្ដើម Design ប្លង់ រហូតដល់អគារនោះចាស់ទៅវិញ ដោយត្រូវសាងសងអគារបែបណាដែលអាចប្រើប្រាស់ហើយអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនជាងការចំណាយលើការទិញប្រព័ន្ធទឹក និងភ្លើងក្រោយ​សាងសង​រួចរាល់។ ក្នុងន័យនេះ លោកសាស្ត្រចារ្យបញ្ជាក់ថា ស្ថាបត្យកម្មបៃតង ត្រូវរួមបញ្ចូលចំណុចចាំបាច់មួយចំនួនដូចជា ការគិតគូរពីរូបរាងនៃសំណងអគារដែលមានរូបរាងច្នៃប្រឌិត មានខ្យល់ និងពន្លឹចេញចូលគ្រប់គ្រាន់ពីបរិយាកាសធម្មជាតិ និងជាអគារដែលអាចជួយសន្សំសំចៃ និងការពារដល់ពិភពលោកផងដែរ។

លោកសាស្ត្រាចារ្យ ឆ័យ កាណូ ព្រឹទ្ធបុរសរងមហាវិទ្យាល័យស្ថាបត្យកម្ម និងនគរោបនីយវិទ្យា នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ ក៏បានលើកឡើងថា ស្ថាបត្យកម្មបៃតង ដែលមានស្តង់ដារ និងជាប់ឈ្មោះជាស្ថាបត្យកម្មបៃតងគឺជាសំណង់អគារដែលមាន៣ចំនុច រួមមាន ការសន្សំសំចៃថាមពល ការសន្សំសំចៃសំភារៈ និងការរចនាផ្នែកខាងក្នុងនៃអគារដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងរក្សាបរិស្ថាន។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ ឆ័យ កាណូ បន្ថែមថា ការសន្សំសំចៃទាំងនោះអាចកើតឡើងបានអាស្រ័យទៅលើផ្នែកដំបូងនៃការកសាងនោះ គឺការគិតគូផ្នែករចនាប្លង់នៃអគារ នៅពេលណាដែលអគារសាងសងបានត្រឹមត្រូវ មានពន្លឺ និងខ្យល់គ្រប់គ្រាន់ នោះអគារនឹងមិនមានតម្រូវការប្រើប្រាស់ថាមពលច្រើន ហើយការសាងសង់ក៏កាត់បន្ថយក្នុងការចំណាយវត្ថុធាតុដើមច្រើនផងដែរ។

“ការរក្សាកម្រិតសីតុណ្ហភាពក្នុងអគារឱ្យត្រជាក់មួយអង្សារសេ អាចជួយកាត់បន្ថយការចំណាយលើថ្លៃថាមពលចំនួន១០%”

ព្រឹទ្ធបុរសរងរូបនេះបន្តថា ក្រៅពីការរចនាប្លង់អគារបានស្អាត មានផាសុកភាព បង្កភាពងាយស្រួល និងចំណេញហើយ ស្ថាបត្យកម្មបៃតង ក៏ត្រូវមានការរចនាបន្ថែមនូវរុក្ខជាតិមួយចំនួនដែលអាចជួយបន្សុតខ្យល់ក្នុងបន្ទប់ ឬអគារជាដើម។

គួរជម្រាបថា ការលើកឡើងរបស់សាស្ត្រាចារ្យទាំងពីររូប គឺធ្វើ​ឡើងនៅក្នុងកម្មវិធីពិព័រណ៍ វិចិត្រសាល​ស្ថាបត្យ​កម្មកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលរៀបចំឡើងនៅក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូប​នីយកម្ម​ និង​សំណង់ កាលពីចុងខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ៕