បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុអាចនឹងបង្កើនគ្រោះរញ្ជួយដី និងបន្ទុះភ្នំភ្លើងបន្ថែមទៀត

យោងតាម WE Forum  បានឱ្យដឹងថា អាកាសធាតុរបស់ផែនដីកំពុងប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។ ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាព នៅតំបន់មួយចំនួនបង្កឱ្យមានលទ្ធភាពនៃភ្លើងឆេះព្រៃ និងគ្រោះរាំងស្ងួតកាន់តែញឹកញាប់, ខណៈនៅតំបន់ខ្លះទៀត មានភ្លៀងធ្លាក់មិនដាច់ រួមជាមួយនឹងខ្យល់ព្យុះកាន់តែខ្លាំង ចំណែកនៅតំបន់ប៉ូលទឹកកករលាយកាន់តែលឿន។

ប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ ផ្នែកខ្លះនៃទ្វីបអឺរ៉ុប និងកាណាដាកំពុងរងការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយសារភ្លើងឆេះព្រៃ ខណៈភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបំផុតជាកំណត់ត្រា ក្នុងទីក្រុងប៉េងកាំង មិនធ្លាប់មានក្នុងរយៈពេល ១៤០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ក្រឡេកមើលទៅក្រោយវិញនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០០០ ដល់ ២០១៩ ផ្ទាំងទឹកកករបស់ពិភពលោកបានបាត់បង់ប្រហែល ២៦៧ជីហ្គាតោនក្នុងមួយឆ្នាំ។ ផ្ទាំងទឹកកករលាយ រួមចំណែកធ្វើ​ឱ្យ​កើនឡើងកម្រិតទឹកសមុទ្រ (បច្ចុប្បន្នកើនប្រហែល ៣,៣ មីលីម៉ែត្រក្នុងមួយឆ្នាំ) និងគ្រោះថ្នាក់នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រជាច្រើនទៀតដូចជា ទឹកជំនន់ និងសំណឹក។

ភ្លើងឆេះព្រៃ ដែលបណ្ដាលមកពីការកើនឡើងកម្ដៅផែនដី

លើសពីនេះ ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់គ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត និងជីវចម្រុះលើផ្ទៃផែនដីតែមួយមុខនោះទេ។ ការកើនឡើងអត្រាទឹកភ្លៀង និងការរលាយទឹកកក អាចធ្វើឱ្យគ្រោះថ្នាក់នៅក្រោមផ្ទៃផែនដីកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា ការរញ្ជួយដី និងបន្ទុះភ្នំភ្លើងជាដើម។

ថ្មីៗនេះ ការកើនឡើងនៃព័ត៌មានថ្មីអំពី គ្រោះរាំងស្ងួតនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើងកាន់តែច្រើន។ ក្រុមប្រឹក្សាអន្តររដ្ឋាភិបាលស្ដីពីរបាយការណ៍វាយតម្លៃទីប្រាំមួយអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្នុងឆ្នាំ២០២១ បានបង្ហាញថា ទឹកភ្លៀងជាមធ្យមបានកើនឡើងក្នុងតំបន់ជាច្រើនក្នុងពិភពលោក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៥០។ បរិយាកាសកាន់តែក្ដៅអាចរក្សាបាននូវចំណាយទឹកកាន់តែច្រើន ដែលនាំឱ្យកម្រិតទឹកភ្លៀងកាន់តែខ្ពស់។

អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺភូតុព្ភវិទូបានកំណត់ទំនាក់ទំនងជាយូរមកហើយ រវាងអត្រាទឹកភ្លៀង និងសកម្មភាពរញ្ជួយដី។ ជាក់ស្ដែង ការរញ្ជួយដីដ៏ញឹកញាប់នៅតំបន់ភ្នំហិមាល័យ បានជះឥទ្ធិពលដល់វដ្តទឹកភ្លៀងប្រចាំឆ្នាំ នៃមូសុងរដូវក្ដៅ។ ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា ៤៨ភាគរយ នៃការរញ្ជួយដីនៅហិម៉ាឡៃបានកើតឡើង នៅអំឡុងខែ មីនា មេសា និងឧសភា ដែលជាខែមុនរដូវវស្សាឈានចូលមកដល់ ខណៈដែលមានតែ ១៦ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលកើតឡើងក្នុងរដូវខ្យល់មូសុង។

នៅអំឡុងរដូវមូសុងរដូវក្ដៅ ទម្ងន់ទឹកភ្លៀងរហូតដល់ ៤ម៉ែត្រ បានបង្ហាប់ស្រទាប់ផែនដី ទាំងផ្នែកបញ្ឈរ និងផ្ដេក ឱ្យមានលំនឹង។ នៅពេលទឹកនេះ លែងមាននៅរដូវរងារ បានធ្វើឱ្យតំបន់នេះមានបញ្ហាអស្ថិរភាព ហើយបញ្ហារញ្ជួយដីបានកើនឡើង។ ការប្រែប្រួសអាកាសធាតុ បានធ្វើឱ្យបញ្ហានេះ កើតឡើងកាន់តែញឹកញាប់ ដោយឡែកគម្រូនៃអាកាសធាតុនេះ ធ្វើឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាចព្យាករណ៍បានថា ឥទ្ធិពលនៃទឹកភ្លៀងមូសុងនៅតំបន់អាស៊ីភាគខាងត្បូងនឹងកើនឡើងនាពេលអនាគត។

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់គ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត និងជីវចម្រុះលើផ្ទៃផែនដីតែមួយមុខទេ។ ការកើនឡើងអត្រាទឹកភ្លៀង និងការរលាយទឹកកក អាចធ្វើឱ្យគ្រោះថ្នាក់នៅក្រោមផ្ទៃផែនដីកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា ការរញ្ជួយដី និងបន្ទុះភ្នំភ្លើង។
សកម្មភាព បន្ទុះភ្នំភ្លើង

ឥទ្ធិពលនៃទម្ងន់ទឹកនៅលើសំបកផែនដី បានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក៏មានឥទ្ធិពលើការរលាយទឹកកកផងដែរ។ ជាក់ស្ដែង នៅពេលយុគសម័យទឹកកកចុងក្រោយបានឈានដល់ទីបញ្ចប់ប្រហែល ១ម៉ឺនឆ្នាំមុន បានធ្វើឱ្យផ្នែកខ្លះនៃសំបកផែនដីងើបឡើងលើ។​ ដំណើរការនេះ ត្រូវបានគេហៅថា Isostatic Rebound ត្រូវបានគេរកឃើញនៅតំបន់ឆ្នេរនៅប្រទេសស្កុតឡែន ដែលមានកំពស់រហូតដល់ ៤៥ម៉ែត្រ ពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ។

ភ័ស្ដុតាងពីប្រទេសស្កែនឌីណាវៀ បង្ហាញថា ការងើបឡើងលើនៃសំបកផែនដី គួបផ្សំនឹងអស្ថិរភាពនៃធាតុអាកាសក្នុងតំបន់ បង្កឱ្យមានការរញ្ជួយដីជាច្រើននៅចន្លោះពី ១១, ០០០ ទៅ ៧០០០​ ឆ្នាំមុន។ ការរញ្ជួយដីមួយចំនួន មានកម្រិតលើសពី ៨,០ រ៉ិចទ័រឯណោះ ដោយបានបំផ្លិចបំផ្លាញ ជីវិតជាច្រើន។ ទន្ទឹមភស្ដុតាងនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្រួយបារម្ភថា ការបន្តរលាយផ្ទាំងទឹកកកនាពេលបច្ចុប្បន្ន អាចនឹងមានរូបភាពស្រដៀងគ្នានេះ នៅតំបន់ផ្សេងៗទៀតក្នុងផែនដី។

ក្រៅពីបញ្ហារញ្ជួយដី ការស្រាវជ្រាវក៏បានរកឃើញ ទំនាក់ទំនងរវាងបម្រែបម្រួលផ្ទាំងទឹកកកនៅលើសំបកផែនដី និងការកើតឡើងនៃសកម្មភាពភ្នំភ្លើងផងដែរ។ ប្រហែលជា ៥,៥០០ ទៅ ៤,៥០០ឆ្នាំមុន អាកាសធាតុរបស់ផែនដីបានចុះត្រជាក់ខុសពីសីតុណ្ហភាពធម្មតាបន្តិច ហើយផ្ទាំងទឹកកកនៅប្រទេសអៀកឡង់ បានរីកធំជាងមុន។ ការរីកទំហំនៃផ្ទាំងទឹកកកនេះ បានកាត់បន្ថយសកម្មភាពភ្នំភ្លើងជាច្រើន នៅអៀកឡង់។

យ៉ាងណាមិញ ក្រោយពីលែងមានរដូវត្រជាក់នេះ សកម្មភាពភ្នំភ្លើងបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ និងបានពន្យាពេលជាច្រើនរយឆ្នាំ។ ដូច្នេះ វាអាចទៅរួចដែលថា ការថមថយនៃទំហំផ្ទាំងទឹកកក ដោយសារការកើនឡើងនៃកម្ដៅផែនដីអាចបង្កើនសកម្មភាពភ្នំភ្លើងនាពេលអនាគត៕


របាយការណ៍ថ្មី

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

អាហារូបករណ៍ថ្នាក់ឧត្ដមសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ YALE ឆ្នាំសិក្សា២០២៦

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 19/11/2025

ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់បណ្ឌិត នៅសាកលវិទ្យាល័យ YALE សហរដ្ឋអាមេរិក ឆ្នាំសិក្សា២០២៦។ ការសិក្សាផ្ដល់តាមរយៈកម្មវិធីអាហារូបករណ៍ Yale University Scholarship 2026។

វិទ្យាស្ថាន PSE ផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់សិស្សានុសិស្សក្រីក្រ​ចូលរៀនថ្នាក់ជំនាញចំនួន៣៥០នាក់

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 28/06/2024

អង្គការ​ដើម្បីភាពញញឹម នៃកុមារ (PSE) ប្រកាស​ជ្រើសរើស​សិស្សានុសិស្ស​ក្រីក្រ ដើម្បីចូលរៀន​ថ្នាក់​ត្រៀម និង​ថ្នាក់​ជំនាញ​ចំនួន ៣៥០នាក់ សម្រាប់ឆ្នាំ​សិក្សា២០២៤-២០២៥ខាងមុខ។

អាហារូបករណ៍សិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ Pisa ប្រទេសអ៊ីតាលីឆ្នាំសិក្សា២០២៣

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 26/04/2023

ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Pisa នៃប្រទេសអ៊ីតាលីឆ្នាំសិក្សា២០២៣ ។ ...

អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ផ្នែកវិស័យអាកាសចរណ៍ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Qatar Airway 2025 

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 10/04/2025

កម្មវិធីអាហារូបករណ៍ Qatar Airway University Undergraduate Scholarship 2025 ប្រកាសផ្ដល់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Qatar Airway សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៥។ 

អាហារូបករណ៍ថ្នាក់ភាសាចិនរយៈពេល១ឆ្នាំ នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Yunnan Normal

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 18/03/2026

សមាគម​និស្សិត​កម្ពុជា​ប្រចាំ​សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ប្រកាស​ពីការផ្តល់អាហារូបករណ៍​ដល់និស្សិត​ចំនួន ៣០នាក់ សម្រាប់ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ភាសាចិន​រយៈពេល១ឆ្នាំ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Yunnan Normal ស្ថិត​នៅ​ទីក្រុង​គុនមីង

មជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈខេត្តមណ្ឌលគិរី ផ្ដល់អាហារូបករណ៍សិក្សាបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ១២០កន្លែង

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 04/02/2025

ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ជំនាញបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈជាច្រើនកន្លែង សិក្សានៅមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈខេត្តមណ្ឌលគិរី។ អាហារូបករណ៍ផ្ដល់ជូនដល់ យុវជន យុវនារី និងសាធារណៈជនដែលចង់មានជំនាញច្បាស់លាស់។

បណ្ឌិត្យសភានគរបាល​កម្ពុជា ផ្តល់អាហារូបករណ៍សម្រាប់ការសិក្សា​ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់បណ្ឌិត​វិទ្យាសាស្រ្តនគរបាល ចំនួន៤០កន្លែង

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 06/01/2026

សម្រាប់មន្រ្តីនគរបាល​ ឬមន្រ្តីពន្ធនាគារ ដែលចង់បន្តការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និង​ថ្នាក់បណ្ឌិត ពេលនេះ បណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជា បានប្រកាសជ្រើសរើស​និស្សិត​អាហារូបករណ៍សរុបចំនួន៤០កន្លែង...

អាហារូបករណ៍ TVET ចំនួន ១២០៥កន្លែង នៅ​វិទ្យាស្ថាន​ពហុបច្ចេកទេស​ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 02/10/2025

សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា​២០២៥-២០២៦ វិទ្យាស្ថាន​ពហុបច្ចេកទេស​ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ នឹង​ជ្រើសរើស​សិស្ស​និស្សិតរហូត​ដល់ចំនួន ១២០៥នាក់ សម្រាប់ទទួលអាហារូបករណ៍​ទៅតាម​មុខ​ជំនាញ និង​កម្រិតសញ្ញាបត្រ។

អាហារូបករណ៍ថ្នាក់ភាសាចិននៅសាកលវិទ្យាល័យសៀងហៃឆ្នាំសិក្សា២០២៥

ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

• 02/04/2024

ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់ភាសាចិននៅសាកលវិទ្យាល័យសៀងហៃឆ្នាំសិក្សា២០២៤-២០២៥។ អាហារូបករណ៍សិក្សាមាន ថ្នាក់...