ការបរិភោគស្ករច្រើន មិនមែនជាកត្តានាំឱ្យមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ឡើយ ប៉ុន្តែជំងឺនេះកើតឡើងដោយសារប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ ទៅបំផ្លាញកោសិកា ប៊ែតតា នៅក្នុងលំពែង នាំឱ្យលំពែងបាត់បង់សមត្ថភាពផលិតអាំងស៊ុយលីន ដែលជាអរម៉ូនរក្សាតុល្យភាពជាតិស្ករក្នុងរាងកាយ។ នេះបើតាមអ្នកជំនាញសុខាភិបាល។

សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត ឃុន លាងឈុន អនុប្រធានមន្ទីរពេទ្យជ័យវរ្ម័នទី៧ ខេត្តសៀមរាប មានប្រសាសន៍ថា បច្ចុប្បន្នមូលហេតុ នាំឱ្យកើតមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនទាន់រកឃើញពិតប្រាកដនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលសិក្សាទៅលើអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ រកឃើញកត្តាមួយចំនួន ដែលជាប់ព័ន្ធនឹងការនាំឱ្យមានជំងឺនេះ ដូចជា កុមារដែលបៅទឹកដោះគោ, កុមារដែលធ្លាប់កើតជំងឺផ្សេងៗដូចជា ពពួកវីរីស ដែលមាន ពពួកកុកសាគី ឬក៏ពពួកអង្គតេរ៉ូវ័ររីស ឬពពួកមួយទៀត ដែលគេស្គាល់ថា ស្អូច, គេសង្កេតឃើញថា ក្រោយមកបន្ទាប់ពីកុមារកើតជំងឺទាំងនេះ ពួកគេអាចកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ និងកត្តាមួយទៀត អាចពាក់ព័ន្ធនឹងហ្សែន ដែលមានឈ្មោះថា HLA ដែលកុមារទទួលបានពីម្ដាយឪពុក។ ប្រសិនបើកុមារ មានផ្ទុកហ្សែន HLA 342 នោះពួកគេ គឺងាយនឹងកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១។

តើជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ អាចកើតឡើងលើមនុស្សវ័យណាខ្លះ? 

អ្នកជំនាញខាងលើកឡើងថា ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ ភាគច្រើនកើតលើកុមារ ប៉ុន្តែក្នុងអត្រាតិចតួចក៏អាចមានកើតលើមនុស្សពេញវ័យ ដែលមានអាយុក្រោម ៤០ឆ្នាំដែរ, ខណៈទារកដែលមានអាយុក្រោម ៦ខែក៏អាចកើតមានដែរ ប៉ុន្តែជាករណីកម្រ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ជំងឺនេះភាគច្រើន កើតលើកូនក្មេងដែលមានអាយុ ពី៤ ទៅ ១៤ ឆ្នាំ ហើយករណីច្រើនបំផុតគឺ កុមារចន្លោះពី ១០ ទៅ១៤ឆ្នាំ។

ដំណើរវិវត្តន៍ និងរោគសញ្ញាជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតពន្យល់ថា នៅពេលប្រព័ន្ធការពាររបស់យើង កម្ទេចកោសិកា ប៊ែតតា បានចាប់ពី ៨០ ទៅ ៩០ភាគរយ ធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម កើតចេញជារោគសញ្ញា ដូចតទៅនេះ ៖ ជាធម្មតា ថាមពលនៅក្នុងខ្លួនមនុស្សគ្រប់វ័យ ត្រូវការធាតុសំខាន់ ៣ ក្នុងនោះមាន ជាតិសាច់ (ប្រូតេអ៊ីន), ជាតិខ្លាញ់ (លីពីត) និងជាតិស្ករ (ក្លុយកូស) ដើម្បីរស់រានមានជីវិត និងមានភាពរឹងមាំ។ 

នៅពេលកុមារកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ ជាតិស្ករនៅក្នុងខ្លួនគេ នឹងកើនឡើងខ្ពស់ ប៉ុន្តែមិនអាចប្រើប្រាស់បានទេ ដោយសារអាំងស៊ុយលីនមិនមាន ព្រោះកោសិកា ប៊ែតតា ដែលជាអ្នកផលិតអាំងស៊ុយលីននោះខូចខាតទៅហើយ, ហេតុនេះ មិនអាចផលិតអរម៉ូននេះបានទេ ជាហេតុបណ្ដាល​ឱ្យជាតិស្ករជាប់គាំងនៅក្នុងឈាម ហើយមិនអាចទៅចិញ្ចឹមកោសិកា។ នៅពេលជាតិស្ករនៅក្នុងឈាមមិនអាចប្រើប្រាស់បាន ខណៈដែលរាងកាយកំពុងត្រូវការថាមពលចាំបាច់, វានឹងបម្លែងជាតិសាច់ (ប្រូតេអ៊ីន) និងជាតិខ្លាញ់ (លីពីត) ក្នុងរាងកាយ ដើម្បីប្រមូលថាមពល។ នៅពេលជាតិសាច់ (ប្រូតេអ៊ីន) និងជាតិខ្លាញ់ (លីពីត) បម្លែងចេញ គឺជាពេលដែលរាងកាយចេញរោគសញ្ញា, លោកវេជ្ជបណ្ឌិតសង្កេតធ្ងន់ថា នៅពេលដែលជាតិស្ករឡើងខ្ពស់កាន់តែខ្លាំង ធ្វើឱ្យកុមារស្លេកកាន់តែខ្លាំង, ពេលនោះឯង ដែលកុមារនោមច្រើន ហើយនៅពេលបម្លែងជាតិសាច់ និងខ្លាញ់កាន់តែខ្លាំង វាធ្វើឱ្យកុមារបាត់បង់ជាតិសាច់ពីក្នុងខ្លួន នាំឱ្យពួកគេស្គម និងឃ្លានខ្លាំង។

ការចុះស្គម ផឹកទឹកច្រើន នោមច្រើន ញ៉ាំច្រើន, ៤ រោគសញ្ញានេះ ជាសញ្ញាសំខាន់បំផុត សម្រាប់ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ បន្ទាប់ពីចុះស្គមហើយ នៅមានរោគសញ្ញារួមផ្សំទៀត ដូចជា អស់កម្លាំង ឬអាចឈានដល់សន្លប់បាត់ស្មារតី, ក្នុងករណីដែលអាណាព្យាបាល មិននាំមកព្យាបាលឱ្យទាន់ពេលវេលា កុមារ នឹងឈានទៅរកសេចក្ដីស្លាប់…

សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត ឃុន លាងឈុន អនុប្រធានមន្ទីរពេទ្យជ័យវរ្ម័នទី៧ ខេត្តសៀមរាប

ជំងឺទឹកនោមផ្អែមជាជំងឺដែលត្រូវព្យាបាលមួយជីវិត

លោកសាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត ឃុន លាង​ឈុន បញ្ជាក់ថា កាលណាយើងរកឃើញថាកុមារ មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ហើយ កុមារនោះត្រូវការព្យាបាលមួយជីវិត ហើយព្យាបាល ដោយថ្នាំ អាំងស៊ុយលីនតែមួយមុខគត់។ នៅពេលដែលកុមារ ចាក់ថ្នាំអាំងស៊ុយលីនបានត្រឹមត្រូវ, មានរបបអាហារទៀងទាត់, ត្រួតពិនិត្យជាតិស្ករបានត្រឹមត្រូវ កុមារមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ទាំងអស់ នឹងរស់រានមានជីវិត ដូចកុមារទូទៅ មានគុណភាពជីវិតដូចអ្នកធម្មតាដែរ រាប់ទាំងការសិក្សា និងការធ្វើសកម្មភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ 

គួរជម្រាបជូនថា បើយោងតាមរបាយការណ៍ អង្គការសុខភាពពិភពលោកឆ្នាំ២០១៧ បង្ហាញថា មានមនុស្ស៩លាននាក់ទូទាំងពិភពលោកកំពុងកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១។ ខណៈរយៈពេល​១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កុមារ​កម្ពុជាជិត៧០០នាក់ បានកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ ដោយ​មានការកើនឡើងក្នុងមួយឆ្នាំ២០ករណី៕