ការតាមដានការវិវត្តរបស់កូនៗគឺជាកិច្ចការដ៏សំខាន់ ជាពិសេសនៅពេលឃើញកុមារដទៃទៀតហាក់ដូចជានិយាយបានច្រើនជាងកូនរបស់ខ្លួនឯង។ យោងតាមអ្នកជំនាញ កុមារម្នាក់ៗមានល្បឿននៃការរីកចម្រើនខុសៗគ្នា ហើយកត្តាជុំវិញខ្លួនក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ផងដែរ ជាឧទាហរណ៍ កុមារដែលរស់ក្នុងគ្រួសារប្រើប្រាស់ពីរភាសា ឬកុមារដែលមានបងៗចាំជួយនិយាយជំនួស អាចនឹងធ្វើ​ឱ្យ​គេ​ចាប់ផ្ដើមនិយាយយឺតជាងក្មេងដទៃបន្តិច ប៉ុន្តែពួកគេនឹងមានសមត្ថភាពប្រើប្រាស់ភាសាយ៉ាងល្អប្រសើរទៅវិញនៅពេលធំឡើង។

ដើម្បីច្បាស់ថា ការនិយាយរបស់កូនអ្នកស្ថិតក្នុងកម្រិតធម្មតា ឬជាសញ្ញាគួរឱ្យបារម្ភ ក្នុងអត្ថបទនេះ យើងសូមដកស្រង់នូវដំណាក់កាលសំខាន់ៗ នៃការវិវត្តផ្នែកភាសា ចាប់ពីវ័យចេះតតេះតតាំង រហូតដល់អាយុ ៣ ឆ្នាំ ដូចខាងក្រោម៖

ដំណាក់កាលដំបូង (វ័យពី ១២ ដល់ ១៨ ខែ)

នៅក្នុងវ័យនេះ សំឡេងអ៊ូអែរបស់ទារកនឹងចាប់ផ្ដើមប្រែទៅជាពាក្យដែលមានន័យច្បាស់លាស់ជាងមុន។ ជាទូទៅ កុមារនឹងចាប់ផ្ដើមហៅពាក្យងាយៗដែលទាក់ទងនឹងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់គេ ដូចជា “ម៉ាក់” “ប៉ា” ឬ “បៅ” ជាដើម។ អ្វីដែលអាណាព្យាបាលគួរកត់សម្គាល់នោះ គឺ កុមារចាប់ផ្ដើមព្យាយាមធ្វើតាមពាក្យសម្ដីរបស់អ្នក ព្យាយាមឆ្លើយឆ្លងតាមរយៈសំឡេង និងកាយវិការ ហើយអាចប្រើសំឡេងខ្ពស់ទាបដើម្បីបញ្ជាក់ពីការចង់បានអ្វីមួយ។ សញ្ញាវិជ្ជមានបំផុតក្នុងវ័យនេះ គឺការដែលកុមារអាចយល់ និងធ្វើតាមការណែនាំសាមញ្ញៗរបស់អ្នកបាន ទោះបីជាគេមិនទាន់ពូកែនិយាយក៏ដោយ។

ដំណាក់កាលពង្រីកពាក្យសម្ដី (វ័យពី ១៨ ដល់ ២៤ ខែ)

នៅពេលឈានចូលដល់វ័យជិត ២ឆ្នាំ កុមារនឹងចាប់ផ្ដើមបង្កើនចំនួនពាក្យនៅក្នុងខ្លួនកាន់តែច្រើន។ អ្នកនឹងសង្កេតឃើញថា ពួកគេចាប់ផ្ដើមផ្គុំពាក្យពីរបញ្ចូលគ្នា ទោះបីជាមិនទាន់ត្រូវតាមវេយ្យាករណ៍ច្បាស់លាស់ក៏ដោយ ដូចជា “ញ៉ាំបាយ” ឬ “អានសៀវភៅ”។ ពួកគេចាប់ផ្ដើមស្គាល់ឈ្មោះផ្នែកផ្សេងៗ នៃរាងកាយ ស្គាល់រូបភាពក្នុងសៀវភៅ និងអាចធ្វើត្រាប់តាមសំឡេងសត្វបានខ្លះៗ។ ចំណុចសំខាន់ក្នុងវ័យនេះ គឺសមត្ថភាពក្នុងការស្ដាប់យល់ ដែលគេហៅថា “ភាសាបែបទទួលយក” ពោលគឺកុមារអាចឆ្លើយតបនឹងសំណួរងាយៗ ឬធ្វើតាមការបញ្ជាដែលមានពីរដំណាក់កាលបានយ៉ាងល្អ។

ដំណាក់កាលផ្ទុះវាក្យសព្ទ (វ័យពី ២ ដល់ ៣ ឆ្នាំ)

ចូលដល់អាយុ២ឆ្នាំ កុមារភាគច្រើននឹងមានការវិវត្តផ្នែកភាសាយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយអាចចេះពាក្យរហូតដល់ ២០០ពាក្យ ឬលើសពីនេះ។ ពួកគេនឹងចាប់ផ្ដើមបង្កើតប្រយោគវែងៗ ស្គាល់ពណ៌ ស្គាល់រូបរាង និងយល់ពីគោលគំនិតប្រៀបធៀបដូចជា “ធំ និង តូច” ជាដើម។ អ្វីដែលពិសេសនោះ គឺកុមារចាប់ផ្ដើមប្រើប្រាស់ភាសាដើម្បីបញ្ចេញអារម្មណ៍របស់ខ្លួន ដូចជាប្រាប់ថា “កូនឃ្លាន” ឬ “កូនខឹង”។ ទោះបីជាពេលខ្លះអ្នកដទៃក្រៅពីសមាជិកគ្រួសារពិបាកស្ដាប់យល់ពីអ្វីដែលគេនិយាយក៏ដោយ ក៏វាមិនមែនជាបញ្ហាធំដុំឡើយ សំខាន់ឱ្យតែអ្នកឃើញថាចំនួនពាក្យដែលគេប្រើមានការកើនឡើងជាលំដាប់ពីមួយសប្ដាហ៍ទៅមួយសប្ដាហ៍។

ជារួមមកវិញ ការវាយតម្លៃថា ការនិយាយរបស់កូនមានបញ្ហា ឬអត់ គឺត្រូវផ្អែកលើការវិវត្តតាមវ័យ និងសមត្ថភាពនៃការស្ដាប់យល់របស់កុមារជាចម្បង។ ប្រសិនបើលោកអ្នកមានការសង្ស័យ ឬសង្កេតឃើញថា កូនមិនមានការរីកចម្រើនទាល់តែសោះតាមដំណាក់កាលខាងលើ ការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញគឺជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុត ដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុ និងវិធីសាស្ត្រជួយដល់កុមារឱ្យបានទាន់ពេលវេលា៕