ពាក្យថា “សុជីវធម៌ សីលធម៌ និងគុណធម៌” ជាបញ្ញត្តិអប់រំតម្លៃផ្ទាល់ខ្លួនកើតចេញចិត្តនិងទង្វើរបស់មនុស្សគ្រប់រូបនៅក្នុងសង្គម។ នៅក្នុងសង្គមខ្មែរធម៌ទាំងបីនេះមានគុណតម្លៃប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ហើយត្រូវបានចាត់ទុកជាសេចក្តីល្អក្នុងដំណើរជីវិត ប្រសិនបើបុគ្គលប្រព្រឹត្តឬប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្ជួនតាមអត្ថន័យពិតប្រាដក។ សុជីវធម៌ សីលធម៌ និងគុណធម៌ កើតចេញពីមូលដ្ឋាននៃបញ្ញត្តិសុភាវធម៌។ សុភាវធម៌ ជាក្រឹត្យក្រមអប់រំមនុស្សឱ្យមានដំណើរជីវិតរស់នៅល្អប្រពៃ។
នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ បោះពុម្ពដោយវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ បានពន្យល់ពាក្យទាំងនេះថា សុជីវធម៌ សម្តៅដល់ការរស់នៅដោយល្អ គឺចំណេះ, មានសណ្ដាប់ធ្នាប់, ការដឹងប្រមាណគួរសមក្នុងកិច្ចការប្រាស្រ័យជាមួយនឹងអ្នកដទៃ។ សុជីវធម៌ សម្តៅលើឥរិយាបថរបស់សុភាពរាបសារ កាយវិការសមរម្យ ស្គាល់កាលវេលា ចេះគួរសមឱនលំទោនគោរពចាស់ទុំ មានវាចាផ្អែមពីរោះ រស់នៅសង្គមទទួលស្គាល់និងផ្តល់តម្លៃ ព្រមទាំងមានឥរិយាបថគាប់ភ្នែកអ្នកផង មិនប្រើសម្តីគំរោះគំរើយ ឬស្តាប់ទៅមិនស្រួលត្រចៀក។
សីលធម៌រស់នៅក្នុងគ្រួសារ (រូបភាពតំណាង)
សីលធម៌ ឬសីលធម្ម មានន័យថា កិរិយាមារយាទ, សណ្ដាប់ធ្នាប់ ដំបូន្មានដែលនាំឱ្យចៀសវាងអំពើអាក្រក់ ប្រព្រឹត្តតែអំពើល្អប្រកបដោយសីលធម៌។ សីលធម៌ សម្តៅទៅលើភាពត្រឹមត្រូវរបស់មនុស្សដែលប្រកាន់ខ្ជាប់ក្នុងចិត្ត ទោះជាមានអ្នកដទៃដឹង ឬមិនដឹងក៏ដោយ។ ជាក់ស្តែងដូចជាការតាំងចិត្តមិនធ្វើអំពើអាក្រក់ ឬមិនប្រព្រឹត្តទង្វើមិនគប្បីណាមួយទាំងកាយ វាចា និងចិត្ត ដែលបង្កការឈឺចាប់ដល់អ្នកដទៃ។
គុណធម៌ ផ្តោតលើអំពើល្អអាក្រក់ បុណ្យបាបដែលបុគ្គលប្រព្រឹត្ត។ គុណធម៌ជាសេចក្ដីល្អ, សេចក្ដីបរិសុទ្ធ, សេចក្ដីអាណិត, សណ្តោសប្រណី។ អាចនិយាយបានម្យ៉ាងទៀតថា គុណធម៌ មានដូចជាការជួយយកអាសារគ្នាដោយមិនគិតពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន មិនប្រកាន់រើសអើងវណ្ណៈ ពណ៌សម្បុរ ឬពូជសាសន៍អ្វីទាំងអស់។ បុគ្គមានគុណធម៌ រមែងការគោរពដោយសន្ដោសអត់ឱន មិនច្រណែន មិនព្យាបាទ មិនគុំកួន មិនធ្វើបាប ចេះយោគយល់អធ្យាស្រ័យដោយសេចក្តីមេត្តា ចេះលះបង់ និងចេះជួយគ្នាក្នុងគ្រាក្រលំបាក។
គួរបញ្ជាក់ថា ពាក្យសុភាវធម៌ សុជីវធម៌ សីលធម៌ និងគុណធម៌ តែងតែឮញឹកញាប់នៅក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ក៏ប៉ុន្តែយុវជនខ្មែរមួយចំនួនមិនទាន់យល់ច្បាស់ពីអត្ថន័យ និងចែកឱ្យដាច់រវាងពាក្យទាំងអស់នេះនៅឡើយទេ។ រហូតមានអ្នកខ្លះបានប្រើប្រាស់ពាក្យទាំងនេះ មិនទាំងមិនយល់ពីវាដោយគ្រាន់តែឮគេថា និងកាត់ន័យយល់ដោយខ្លួនឯងក៏មាន៕
ជីវប្រវត្តិ: លោក សន តុលា កំពុងសិក្សានៅដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ បច្ចុប្បន្នលោកជាអ្នកសរសេរ និងអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានអប់រំនៃ AMS Education។
ព័ត៌មានជាតិ , ព្រឹត្តិការណ៍ ខណៈបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (Artificial intelligence-AI) កំពុងក្លាយជាផ្នែកសំខាន់នៃជីវិត និងការងារនៅទូទាំងពិភពលោក អ្នកជំនាញកម្ពុជា បានអះអាងថា AI មិនមែនជាហានិភ័យសម្រាប់ការអប់រំនោះទេ ប៉ុន្តែអាចក្លាយជាឧបករណ៍…
ព័ត៌មានជាតិ , ព្រឹត្តិការណ៍ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ឯកឧត្តម ហ៊ុន ម៉ានី បានជំរុញដល់សិស្សានុសិស្សដែលត្រៀមប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប នៅឆ្នាំនេះទាំងអស់ សូមបន្តខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រឱ្យអស់ពីលទ្ធភាព..
ព័ត៌មានជាតិ , ព្រឹត្តិការណ៍ «គ្មានស្ត្រី ឬក្មេងស្រីណាម្នាក់គួរត្រូវរស់នៅក្នុងភាពភ័យខ្លាចពីអំពើហិង្សា ខណៈពេលកំពុងស្វែងរកទីជ្រកកោនពីវិបត្តិ ឬគ្រោះមហន្តរាយនោះឡើយ»។ ដោយឈរលើគោលការណ៍នេះ មូលនិធិសហប្រជាជាតិសម្រាប់ប្រជាជន (UNFPA) និង…
ចំណេះជីវិត , ព្រឹត្តិការណ៍ ការឈានជើងចូលក្នុងជីវិតជានិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ មិនមែនត្រឹមតែជាការផ្លាស់ប្តូរទីកន្លែងសិក្សាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការសាកល្បងដ៏ធំមួយលើសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងការរៀបចំទុកដាក់ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន…
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍ , ព្រឹត្តិការណ៍ សាកលវិទ្យាល័យ University of Jyväskylä នៃប្រទេសហ្វាំងឡង់ កំពុងប្រកាសបើកទទួលពាក្យអាហារូបករណ៍សម្រាប់កម្មវិធី JYU Visiting Fellow Programme 2027 ដល់និស្សិត និងសាស្ត្រាចារ្យកម្ពុជានៅលើការ…
ព័ត៌មានជាតិ , ព្រឹត្តិការណ៍ កម្ពុជា និងចិន បានពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបច្ចេកវិទ្យាយានយន្តថាមពលថ្មី (New Energy Vehicles – NEV) ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការកម្លាំងពលកម្មជំនាញដែលកំពុងកើនឡើង…
ព័ត៌មានជាតិ , ព្រឹត្តិការណ៍ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ជួន ណារ៉ុន មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំចុងក្រោយ វឌ្ឍនភាពនៃកំណែទម្រង់អប់រំ បានផ្លាស់ប្ដូរទាំងវប្បធម៌សាលារៀន និងគុណភាពនៃប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា…
ព័ត៌មានជាតិ , ព្រឹត្តិការណ៍ សហព័ន្ធសេវាអប់រំនៅកម្ពុជា (CFE) ដោយគាំទ្រពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាគ្រោងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ «រត់ដើម្បីការអប់រំកុមារព្រំដែន» នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខ ដើម្បីប្រមូលការគាំទ្រ និងធនធានសម្រាប់ជួយ…
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍ , ព្រឹត្តិការណ៍ អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ សិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ Macquarie University ប្រទេសអូស្ត្រាលី
ចំណេះជីវិត , ព្រឹត្តិការណ៍ «នៅក្នុងសង្គមដ៏មមាញឹកនាពេលបច្ចុប្បន្ន ការរត់ប្រណាំងនឹងការងារ ការសិក្សា និងកាតព្វកិច្ចប្រចាំថ្ងៃ បានធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពស្ត្រេសខ្លាំង តានតឹង និងហត់នឿយស្មារតីដោយមិនដឹងខ្លួន។ ប្រសិនបើអ្នកកំពុងមានអារម្មណ៍ថា…