ការរស់នៅក្នុងសង្គមពហុវប្បធម៌ សំដៅដល់សង្គមមួយ ដែលមានជាតិសាសន៍ច្រើន មានទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណីផ្សេងៗគ្នា ប៉ុន្តែអាចរស់នៅជាមួយគ្នាក្នុងសង្គមតែមួយ។ ជាក់ស្ដែង នៅក្នុងស្រុកយើង ក៏មានជនជាតិព្នង កួយ ចាម ទំពួន និងជនជាតិដើមភាគតិចជាច្រើនទៀត សុទ្ធតែមានវប្បធម៌ផ្សេងៗគ្នា និងរស់នៅរួមគ្នាក្នុងសង្គមតែមួយ។ សង្គមដែលមានវប្បធម៌ច្រើន ច្បាស់ជាមានការផ្លាស់ប្ដូរវប្បធម៌ រវាងគ្នា ទៅវិញទៅមកដោយជៀសពុំរួចឡើយ។ ដូច្នេះ តើរស់នៅក្នុងសង្គមពហុវប្បធម៌ នឹងមានឥទ្ធិពលបែបណា មកលើវប្បធម៌របស់យើង ?

ឯកឧត្តម ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានបច្ចេកទេសវប្បធម៌ នៃក្រសួងវប្បធម៌ លើកឡើងថា វប្បធម៌នៅក្នុងសង្គមមួយ គឺមានច្រើន, នៅពេលដែលជាតិសាសន៍ដទៃស្គាល់យើង ហើយខ្មែរយើង ជួបប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយជាតិសាសាន៍ដ៏ទៃ នឹងនាំឱ្យវប្បធម៌នៅក្នុងសង្គមអាចរីកចម្រើនទៅមុខ។ ការរីកចម្រើននៅក្នុងន័យនេះ លោកចង់បង្ហាញថា វប្បធម៌មិនមែនជាការប្រកួតប្រជែងគ្នានោះទេ ប៉ុន្តែវប្បធម៌ គឺជាការយកមកចូលក្នុងខ្លួនដោយមិនដឹងខ្លួន ហើយក៏ទទួលយកនោះនឹងនាំឱ្យសង្គមទៅមុខវែងឆ្ងាយ បង្កើនចំណេះដឹងរបស់សង្គម។

ទន្ទឹមនឹងចំណុចនេះ លោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា មានកន្លែងខ្លះ ក៏យើងត្រូវប្រយ័ត្ននៅក្នុងរឿងវប្បធម៌ដែរ ព្រោះថា វាធ្វើឱ្យក្មេងយល់ និងប្រតិបត្តិខុស។ ដូច្នេះ យើងគ្រប់គ្នាជាមនុស្សធំ ដែលមានការយល់ដឹង ត្រូវពន្យល់ពួកគេតាំងពីវ័យក្មេង ដើម្បីឱ្យស្គាល់ថា អ្វីជាវប្បធម៌របស់ខ្លួន និងអ្វីជាវប្បធម៌បរទេស ហើយគួរទទួលយក និងប្រតិបត្តិបែបណា ទើបត្រឹមត្រូវ។ ហើយ​ ការជំរុញឱ្យក្មេងៗយុវជន ស្រឡាញ់វប្បធម៌ គួរតែមានការបណ្ដុះបណ្ដាលឱ្យពួកគេរៀនតាំងពីថ្នាក់ក្រោម, លើសពីនេះ ត្រូវមានការសហការគ្នា ពីសំណាក់ក្រសួងវប្បធម៌ និងក្រសួងអប់រំចូលរួមគ្នា ដើម្បីឱ្យពួកគេមានឱកាសស្វែងយល់បន្ថែម, ព្រមទាំងទាមទារឱ្យមានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចូលរួមដែរ។

តើការទទួលយកវប្បធម៌បរទេស ដោយមិនបានស្គាល់ច្បាស់ពីវប្បធម៌ខ្លួនឯង អាចធ្វើឱ្យវប្បធម៌ដើមរបស់ខ្លួនប្រឈមនឹងការបាត់បង់ដែរឬទេ?

ចំពោះសំណួរនេះ ឯកឧត្តម ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ លើកឡើងថា វប្បធម៌មិនបាត់បង់ទៅណានោះទេ ប៉ុន្តែវាប្រហែលប្រែប្រួលទៅតាមជំនាន់។ ជាក់ស្ដែង ប្រសិនបើមិនទទួលវប្បធម៌បរទេសនោះទេ ប្រហែលជាមិនមានចម្រៀងសម័យ ដូចជា ចម្រៀងលោក ស៊ិន ស៊ីសាមុត ឬភាពជឿនលឿនជាច្រើនទៀតនោះឡើយ។ ប៉ុន្តែ យើងត្រូវប្រយ័ត្នប្រយែង ដូចជា បញ្ហាបុណ្យសង្សារ ដែលមិនមែនរឿងបុណ្យនោះទេ វាជារឿងអាណាចារ្យនៅពីក្រោយនោះ ដែលអាចបង្ករឱ្យមានបញ្ហាច្រើនដល់សង្គមទៅវិញ។

ឯកឧត្តមបន្តថា យ៉ាងណាក៏ដោយ សង្គមនឹងចាប់ផ្ដើមគិតគូម្ដងបន្តិចៗ រកផ្លូវខ្លួន​ឯង ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ បើនិយាយពីប៉ះពាល់ ជាធម្មតា គឺមានការប្រែប្រួល, ជាក់ស្ដែង យើងឃើញហើយថា តាំងពីបុរាណមកដល់បច្ចុប្បន្ន គ្មានអ្វី ដែលជាប្រពៃណីសុទ្ធសាធនោះទេ។

វប្បធម៌ មិននៅមួយកន្លែងនោះទេ ព្រោះវប្បធម៌ មានជីវិត មានន័យថា វប្បធម៌ គឺរស់, ហើយ បើវប្បធម៌រស់ បានសេចក្ដីថា វាត្រូវការចំណីរបស់វា។ ចំណីនោះ គឺជាជួបគ្នាទៅវិញទៅមក ការទាក់ទង​ ប្រែប្រួលជាលំដាប់…

ឯកឧត្តម ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានបច្ចេកទេសវប្បធម៌ នៃក្រសួងវប្បធម៌

តើធ្វើដូចម្ដេច ដើម្បីឱ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយខ្មែរ មានស្មារតីស្រឡាញ់ និងលើកតម្កើនវប្បធម៌ខ្លួនឯង?

ឯកឧត្តម ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា ជារឿងចាំបាច់ណាស់ ប្រសិនបើក្មេង ឬយុវជនម្នាក់ ចង់ប្រកាសថាខ្លួនឯងជាខ្មែរ គេគួរស្វែងយល់អំពីខ្លួនឯង ដើម្បីរស់នៅជាសង្គមខ្មែរ ព្រោះតម្លៃនៃមនុស្ស និងតម្លៃនៃជាតិសាសន៍មួយ គឺស្ថិតនៅលើវប្បធម៌ហ្នឹងឯង។ ម្យ៉ាងទៀត យើងត្រូវធ្វើឱ្យក្មេងៗ ស្គាល់ ដឹង និងយល់ ថាអ្វីទៅជាវប្បធម៌របស់គេ, ក្រោយពីស្គាល់ច្បាស់ គេនឹងស្រឡាញ់ ឱ្យតម្លៃ ការពារ និងចូលរួមលើកតម្កើនដោយឯកឯង៕