ជំនាញដែលទាមទារបំផុតនាពេលអនាគត មិនគ្រាន់តែជាការសិក្សានៅសាលាតែមួយមុខនោះទេ សិស្សត្រូវត្រៀមខ្លួនទាំងការសិក្សា និងស្គាល់ពីសង្គម ។ នៅក្នុងពិភពលោកដែលមានបច្ចេកវិទ្យា និងភាពជឿនលឿននាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ឪពុកម្តាយ សាលារៀន សាកលវិទ្យាល័យ និងមហាវិទ្យាល័យត្រូវផ្តោតលើជំនាញល្អបំផុតសម្រាប់សិស្ស ជាជំនាញដែលនឹងជួយពួកគេឱ្យបង្កើតសមិទ្ធផលធំក្នុងជីវិត។

ខាងក្រោមនេះជាជំនាញជីវិតសំខាន់ៗដែលនឹងជួយកុមារឱ្យទទួលបានជោគជ័យ មិនត្រឹមតែក្នុងការសិក្សាក្នុងសាលាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងក្នុងជីវិតក្រោយរៀនចប់ផងដែរ រួមមាន៖

ទី១. ការគិតបែបស៊ីជម្រៅ (Critical thinking)៖ ជំនាញកំពូល និងល្អបំផុតសម្រាប់សិស្ស នោះគឺការគិតបែបស៊ីជម្រៅ (Critical thinking)  ឬការគិតប្រកបដោយការត្រិះរិះពិចារណា ។ ការសួរសំណួរ “ហេតុអ្វី” អាចឱ្យសិស្សយល់អំពីគោលគំនិត និងរបៀបដែលពួកគេធ្វើការនៅក្នុងពិភពពិត។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ការគិតបែបស៊ីជម្រៅ (Critical thinking) សំដៅលើសមត្ថភាពនៃការវិភាគ និងការបកស្រាយព័ត៌មាន និងធ្វើការវិនិច្ឆ័យដោយហេតុផលផ្អែកលើការវិភាគ។

ទី២. ជំនាញ​ទំនាក់ទំនង (Interpersonal skills)៖ ការអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញ​ទំនាក់ទំនង គឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សិស្សក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងទំនាក់ទំនងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាមួយអ្នកដទៃ។ លើសពីនេះ វាជាជំនាញកំពូលមួយនៅក្នុងតម្រូវការ ជំនាញទំនាក់ទំនងនឹងជួយសិស្សបង្កើតទំនាក់ទំនងយូរអង្វែងជាមួយមនុស្សក្នុងជីវិត និងនៅកន្លែងធ្វើការ។

ទី៣. ការគ្រប់គ្រងពេលវេលា (Time management) ៖ ការគ្រប់គ្រងពេលវេលា គឺជាជំនាញដ៏ល្អបំផុតមួយសម្រាប់សិស្សានុសិស្សរៀនតាំងពីវ័យក្មេង។ លើសពីនេះ ការប្រើប្រាស់ពេលវេលាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពរបស់សិស្ស មានន័យថា ផលិតភាពកាន់តែខ្ពស់ ភាពតានតឹងតិច ការកែលម្អគុណភាពនៃជីវិត និងឱកាសដ៏ច្រើនក្នុងកំណើន និងការអភិវឌ្ឍន៍អាជីព។ នៅក្នុងពិភពលោកសព្វថ្ងៃនេះ មានការប្រកួតប្រជែងដ៏ស្វិតស្វាញរវាងសិស្សានុសិស្ស ក៏ដូចជាអាជីវកម្មផងដែរ។ ក្នុងនោះ ឪពុកម្តាយដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបង្រៀនកូនរបស់ពួកគេពីរបៀបគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងកំណត់អាទិភាពរបស់ពួកគេឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ឧទាហរណ៍ ដើម្បីជួយកូនរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងពេលវេលាឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ឪពុកម្ដាយអាចជួយកំណត់កាលវិភាគកូនៗសម្រាប់មួយសប្តាហ៍។

ទី៤. ការដោះស្រាយបញ្ហា (Problem-solving ) ៖ នៅពេលដែលសិស្សផ្លាស់ប្ដូរជីវិតពីសាលារៀន និងមហាវិទ្យាល័យដើម្បីបន្តអាជីពក្នុងវិស័យរៀងៗខ្លួន នឹងមានបញ្ហាជាច្រើនដែលពួកគេប្រឈមមុខ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ការដោះស្រាយបញ្ហា គឺជាជំនាញដ៏សំខាន់បំផុតមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍អាជីព។ លើសពីនេះ វា​ជា​ជំនាញ​មួយ​ដែល​នឹង​អាច​ប្រើ​បាន​មិន​ត្រឹម​តែ​នៅ​ក្នុង​សាលា​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ពេញ​មួយ​ជីវិត​នៅ​ពេល​ណា​ដែល​សិស្ស​ប្រឈម​មុខ​នឹង​បញ្ហា​ផ្សេងៗ។

ទី៥. ការសម្របខ្លួនជាមួយស្ថានការណ៍ (Adaptability)៖ ការសម្របខ្លួនជាមួយស្ថានការណ៍ គឺជាជំនាញជីវិតដែលអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សសម្របខ្លួនទៅនឹងស្ថានភាព និងបរិស្ថានថ្មី។ ជាមួយនឹងការសម្របខ្លួន សិស្សអាចដោះស្រាយស្ថានភាពដែលមិននឹកស្មានដល់ដោយមិនមានការខកចិត្ត។ លើសពីនេះ វាជួយសិស្សរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងស្ថានភាពលំបាក។ នៅក្នុងពិភពឌីជីថលនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ អ្វីៗកំពុងផ្លាស់ប្តូរក្នុងល្បឿនយ៉ាងលឿន។ ជាមួយនឹងភាពប្រែប្រួល សិស្សអាចសម្របខ្លួនបានយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅនឹងលក្ខខណ្ឌដែលតែងតែផ្លាស់ប្តូរ។

ទី៦. កិច្ចសហការ (Collaboration)៖ វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សាលារៀន និងមហាវិទ្យាល័យ ដើម្បីលើកកម្ពស់វប្បធម៌នៃការសហការ។ ការសហការលើកទឹកចិត្តឱ្យមានទំនាក់ទំនងសង្គម ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវទំនាក់ទំនង និងទំនុកចិត្ត លើកទឹកចិត្តឱ្យមានការចូលរួមនិងកសាង និងពង្រឹងទំនាក់ទំនង។

ទី៧. ការច្នៃប្រឌិដ្ឋ (Creatvity)៖ ការច្នៃប្រឌិដ្ឋ គឺជាជំនាញដ៏សំខាន់មួយដែលត្រូវការសម្រាប់សិស្សានុសិស្សដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងសាលា និងជីវិតរស់នៅ។ លើសពីនេះ វាលើកទឹកចិត្តសិស្សឱ្យគិតឱ្យបានទូលំទូលាយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ សកម្មភាពសិក្សានៅក្នុងថ្នាក់រៀនអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សស្វែងយល់ពីភាពច្នៃប្រឌិតរបស់ពួកគេ។ តាមរយៈការច្នៃប្រឌិដ្ឋ សិស្សអាចបង្ហាញខ្លួនឯងដោយសេរី និងក្លាយជាអ្នកប្រាស្រ័យទាក់ទងកាន់តែប្រសើរ។ ការច្នៃប្រឌិដ្ឋនេះ ក៏ជួយបង្កើនជំនាញដោះស្រាយបញ្ហា និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងការថប់បារម្ភផងដែរ។

ទី៨. ការគ្រប់គ្រងមនុស្ស (People management)៖ ការគ្រប់គ្រងមនុស្សក៏ជាជំនាញមួយដែលទាមទារបំផុតនាពេលអនាគត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាក៏ជាជំនាញមួយដែលត្រូវបានគេមើលរំលង។ លើសពីនេះ ការគ្រប់គ្រងមនុស្ស គឺជាជំនាញទន់ដ៏សំខាន់ដែលប្រើសក្តានុពលពេញលេញជាក្រុមដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅ។

ទី៩. ការ​យល់​ដឹង​អំពី​បរិស្ថាន (Environmental awareness)៖ នេះជាជំនាញសង្គមដែលសិស្សត្រូវអភិវឌ្ឍតាំងពីពួកគេនៅតូច។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារមនុស្សមានការរីកចម្រើនក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ ជំនាញដ៏សំខាន់នៃការយល់ដឹងអំពីបរិស្ថាន និងការការពារបរិស្ថានដែលបានបាត់បង់នៅវ័យកុមារ នៃសតវត្សទី២១ ។ ដូច្នេះ វាជាទំនួលខុសត្រូវរបស់ឪពុកម្តាយ និងគ្រូបង្រៀនក្នុងការបង្រៀនកុមារអំពីការថែទាំ និងការស្រឡាញ់បរិស្ថាន។

ទី១០. ភាពវៃឆ្លាតនៃអារម្មណ៍ (Emotional intelligence)៖ វាគឺជាសមត្ថភាពក្នុងការកំណត់ យល់ និងគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ប្រកបដោយសុខភាពល្អ និងមានប្រសិទ្ធភាព។ លើសពីនេះ វាជួយសិស្សឱ្យរក្សាការត្រួតពិនិត្យលើអារម្មណ៍របស់កុមារ និងចេះយល់ចិត្តអ្នកដទៃ។ សិស្សដែលមានកម្រិតខ្ពស់នៃបញ្ញាអារម្មណ៍អាចទំនាក់ទំនងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព បង្កើនទំនាក់ទំនង និងយកឈ្នះលើបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗក្នុងជីវិត។ ភាពវៃឆ្លាតខាងអារម្មណ៍ គឺជាជំនាញដ៏ល្អបំផុតមួយសម្រាប់សិស្សានុសិស្ស ដែលទាំងឪពុកម្តាយ និងសាលាត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់។

ជារួមមក ការ​អភិវឌ្ឍ​ជំនាញ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ទាមទារ​ពេល​វេលា ការ​ព្យាយាម និង​ការ​អត់ធ្មត់។ តាមរយៈការជួយសិស្សឱ្យបង្កើតជំនាញដែលត្រូវការបំផុតនាពេលអនាគត ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់មួយកំពុងត្រូវបានដាក់សម្រាប់អនាគតដ៏រីករាយ និងជោគជ័យរបស់ពួកគេ៕