ការសម្រេចចិត្តមកបន្តការសិក្សានៅទីក្រុងភ្នំពេញ អាចចាត់ទុកថា គឺជាការសម្រេចចិត្តដ៏តានតឹងបំផុតមួយក្នុងឆាកជីវិតរបស់យុវជនមកពីបណ្ដាលខេត្តគ្រប់រូប។ ដំណាក់កាលនេះ ជារបត់ដ៏សំខាន់ក្នុងជីវិតជាយុវវ័យ ព្រោះលទ្ធផលដែលទទួលបានពីការសម្រេចចិត្ត នឹងកំណត់ជោគវាសនានាពេលអនាគតរបស់ពួកគេ ថាតើពួកគេនឹងបន្តការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យអ្វី? រៀនជំនាញអ្វី? ហើយក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សា ពួកគេអាចបម្រើការងារអ្វី និងនៅទីណា? ការសម្រេចចិត្តបានត្រឹមត្រូវ នឹងជួយឱ្យពួកគេ កាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញ បញ្ហាដែលបណ្ដាលមកពីសកម្មភាពខ្លួនឯង និងការបង្កើតកំហុសផ្សេងៗ។

ក្រោយចប់បាក់ឌុប តើយុវជនគួរគិតអំពីអ្វីមុនគេ ប្រសិនបើគេចង់បន្តការសិក្សានៅទីក្រុងភ្នំពេញ ?

កញ្ញា ចាំ កលិកា ជាអតីតសិស្សនិទ្ទេស A ឆ្នាំ ២០១៧ មកពីខេត្តពោធិ៍សាត់ បច្ចុប្បន្ន ជាបុគ្គលិកនៅស្ថាប័នឯកជនមួយកន្លែងក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ បានចែករំលែក​មតិយោបល់របស់កញ្ញាថា បន្ទាប់ពីទទួលបានលទ្ធផលប្រឡង រឿងដែលយុវជន ត្រូវគិតមុនដំបូងគេ គឺការជ្រើសរើសយកមុខជំនាញ និងសាលាដែលមានស្តង់ដាត្រូវនឹងជំនាញ ដែលខ្លួនចង់រៀន ដោយសារនៅភ្នំពេញមានសាលាល្អៗ និងល្បីៗជាច្រើន។ យុវជនគួរត្រៀមរួចជាស្រេច ដើម្បីប្រឡងចូលរៀន និងយកអាហារូបករណ៍ផ្សេងៗ ព្រោះនេះគឺជាឱកាសនិងការចាប់ផ្តើមដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់អនាគតទៅថ្ងៃខាងមុខ ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងអាហារូបករណ៍ទៀតសោត គឺមានទាំងក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស ដូច្នេះយុវជនមកពីខេត្តសូមកុំមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច ក្នុងការប្រឡងប្រជែង និងបង្ហាញសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន រឿងដែលសំខាន់ត្រូវគិតគូ និងត្រៀមខ្លួនឱ្យបានល្អ។

ក្រោយពេលមកដល់ភ្នំពេញ យុវជនគួរសិក្សាស្វែងយល់ពីអ្វីខ្លះ ដើម្បីរស់នៅដោយមានសុវត្ថិភាព មិនសូវមានបញ្ហា ព្រមទាំងអាចការពារខ្លួនពីវិបត្តិផ្សេងៗ ?

កញ្ញា ចាំ កលិកា លើកឡើងថា ចំពោះចំណុចនេះ សម្រាប់យុវជនមួយចំនួន ដែលមានកន្លែងស្នាក់នៅស្រាប់ ដូចជានៅជាមួយបងប្អូន ឬនៅតាមអង្គការមួយចំនួនវាមិនសូវជាមានបញ្ហាចោទទេ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្អូនៗមួយចំនួន ដែលត្រូវមករកផ្ទះជួលស្នាក់នៅទើបជាការលំបាក យុវជនគួរស្វែងរកបន្ទប់ជួលមានតម្លៃសមរម្យ នៅទីប្រជុំជន មានសុវត្ថិភាព និងនៅជិតសាលា ប្រសិនបើមានមិត្តភក្តិរស់នៅជាមួយកាន់តែល្អប្រសើរ។

ការរស់នៅជាមួយមិត្តភក្ដិ គឺដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយ និងសុវត្ថិភាពជាងការរស់នៅម្នាក់ឯង។ ចំណែកការរកកន្លែងស្នាក់នៅបានល្អសមរម្យ ពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ណាស់ សម្រាប់យុវជន ដែលទើបតែឡើងមករៀននៅភ្នំពេញ។ វានឹងជួយកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញ និងជួយជំរុញទឹកចិត្តកាន់តែល្អប្រសើរ។

កញ្ញា ចាំ កលិកា អតីតសិស្ស មកពីខេត្តពោធិ៍សាត់

តើបញ្ហាអ្វីដែលនិស្សិតបន្តការសិក្សានៅទីក្រុងភ្នំពេញឧស្សាហ៍ជួបប្រទះ ហើយគួរដោះស្រាយបញ្ហានោះដូចម្ដេច ?

លោក វ៉ាត ដាលី អតីតសិស្សនិទ្ទេស C មកពីខេត្តកំពង់ចាម បច្ចុប្បន្នជាគ្រូបង្រៀននៅសាលាអន្តរជាតិមួយកន្លែង បានលើកឡើងថា ខណៈពេលមករស់នៅទីក្រុង បញ្ហាដែលលោកឧស្សាហ៍ជួបផ្ទាល់ជាងគេគឺ បញ្ហាបាក់ទឹកចិត្ត ព្រោះនៅពេលនោះ ជីវិតលោកហាក់ជួបនឹងរឿងថ្មីស្រឡាង ដែលមិនធ្លាប់ជួបប្រទះដូចជា អារម្មណ៍ឯកា ព្រោះឃ្លាតឆ្ងាយពីអ្នកផ្ទះ គិតពីរឿងរៀនសូត្រ និងរឿងកិច្ចការសាលា គិតពីគោលដៅ និងអនាគត (រៀនចប់ចេះអី រៀនចប់ធ្វើអី)។ ពេលខ្លះទៀតក៏ជួបប្រទះនឹងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដែលជាហេតុធ្វើឱ្យអស់សង្ឃឹម។ ចំពោះដំណោះស្រាយ លោកបានបញ្ជាក់ថា នៅពេលដែលលោកជួបនឹងបញ្ហាមួយនេះ គឺលោកខំធ្វើខ្លួនឱ្យរវល់ ដើម្បីគ្មានពេលគិត ដូចជាធ្វើកិច្ចការផ្ទះឬកិច្ចការសាលាជាដើម។ មួយវិញទៀត លោកព្យាយាមអានសៀវភៅ មិនថាសៀវភៅប្រលោមលោក សៀវភៅមេរៀន ជាពិសេសគឺប្រភេទសៀវភៅបែបលើកទឹកចិត្ត។ ក្រៅពីនេះលោកស្ដាប់ចម្រៀង មើលកំប្លែង ហាត់ប្រាណ និងមិនឃុំខ្លួនឯងនៅក្នុងបន្ទប់ដាច់ខាត។

ការធ្វើខ្លួនឱ្យរវល់ និងមិនឃុំខ្លួនឯងឱ្យនៅក្នុងបន្ទប់ ធ្វើខ្ញុំមានសង្ឃឹម ហើយអាចគិតចេញនូវរឿងវិជ្ជមានជាច្រើន។

លោក វ៉ាត់ ដាលី អតីតសិស្ស មកពីខេត្តកំពង់ចាម

ខណៈកញ្ញា កលិកា បានលើកឡើង ស្រដៀងនេះដែរថា បញ្ហា ដែលកញ្ញាឧស្សាហ៍ជួបប្រទះ មានច្រើនដូចជា បញ្ហាការធ្វើដំណើរ ព្រោះមិនទាន់ស្គាល់ផ្លូវច្បាស់, បញ្ហាកន្លែងស្នាក់នៅ ព្រោះបន្ទប់ជួលនៅឆ្ងាយពីសាលា និងមានតម្លៃថ្លៃបន្តិច ត្រូវស្វែងរកថ្មី, បញ្ហាលើការសិក្សាត្រូវការការចំណាយច្រើន ដូចជាសម្ភារៈប្រើប្រាស់ សំលៀកបំពាក់ និង កុំព្យូទ័រ, ហើយជាពិសេសនោះគឺបញ្ហាផ្លូវចិត្ត ត្រូវនៅឆ្ងាយពីផ្ទះ កន្លែងថ្មីបរិបទសង្គមថ្មី ត្រូវបត់បែនទៅតាមនិង មិនសូវមានទំនាក់ទំនងជាមួយមិត្តដូចមុន។ ចំពោះដំណោះស្រាយ សម្រាប់កញ្ញ គឺត្រូវមាន ផែនការចាយវាយ ផែនការរៀនសូត្រ និងត្រូវរៀនលើកទឹកចិត្តខ្លួនឯងជាប្រចាំថ្ងៃ ខណៈការនៅតែរក្សារទំនាក់ទំនងល្អជាមួយមិត្តភក្តិក៏ជាកត្តាជំរុញទឹកចិត្តមួយដែរ។

តើគំនិតរៀនផង ធ្វើការផង ជាគំនិត ដែលត្រឹមត្រូវដែរឬទេ ?

លោក វ៉ាត ដាលី យល់ឃើញថា ចំពោះគំនិតរៀនផង ធ្វើការងារជាគំនិតដែលមានទាំងភាពត្រឹមត្រូវ និងមិនត្រឹមត្រូវ។ ត្រឹមត្រូវត្រង់ថា យើងទទួលបានប្រាក់ចំណូល ដើម្បីជួយសម្រាលដល់បន្ទុកគ្រួសារ, ទទួលបានបទពិសោធន៍ថ្មីៗជាច្រើនពីការងារ, មានទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកដទៃច្រើនជាងមុន, តាមរយៈការងារ ពេលខ្លះក៏បង្រៀនមនុស្សឱ្យ​ចេះក្លាហានជាងមុន មានទំនួលខុសត្រូវជាងមុន និងចេះតស៊ូព្យាយាមអត់ធ្មត់។ ចំណែក មិនត្រឹមត្រូវត្រង់ថា ប៉ះពាល់ដល់ពេលវេលារៀនសូត្រ, នឿយហត់ច្រើន មិនមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ផ្ដោតអារម្មណ៍សិក្សា, អារម្មណ៍ច្របូកច្របល់ ព្រោះអាចគិតពីរឿងរៀនផង គិតពីរឿងការងារផង។

ចំណែក កញ្ញា កលិកា យល់ឃើញថា ការរៀនផងនិងធ្វើការផងជារឿងល្អ ប៉ុន្តែយុវជនគួរតែចាប់ផ្តើមធ្វើការនៅឆ្នាំទី២ ឬទី៣ ជាជម្រើសល្អ ព្រោះឆ្នាំដំបូងពិតជាសំខាន់សម្រាប់ពួកគេពង្រឹងខ្លួន និងសមត្ថភាព។ យុវជនគួរចំណាយពេលស្វែងយល់ពីខ្លួនឯងឱ្យកាន់តែច្បាស់ ដាក់គោលដៅជាក់លើជំនាញដែលខ្លួនរៀន ត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រឡងជ្រើសរើសផ្សេងៗ។ ប៉ុន្តែបើក្នុងករណីឱកាសការងារល្អណាមួយមកដល់ហើយ យុវជនក៏គួរចាប់យកឱកាសនោះឱ្យបាន ព្រោះការងារនឹងបង្រៀនពីការអនុវត្តជាក់ស្តែង ហើយធ្វើឱ្យពួកគេយល់កាន់តែមានជំនាញ និងអភិវឌ្ឍនខ្លួនឆាប់រហ័សជាងការរៀននៅសាលា។

ក្រៅពីការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ យុវជនគួរចំណាយពេលទៅលើរឿងអ្វីខ្លះ ?

ចំពោះសំណួរនេះ យុវជនទាំងពីររូប លើកឡើងស្រដៀងគ្នាថា ក្រៅពីការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ សិស្សនិសិ្សតគួរអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯងជាប្រចាំ ដូចជាអានសៀវភៅ ពង្រឹងផ្នែកភាសា និងកុំព្យូទ័រ, ចូលរួមការងារសង្គមនិងសិក្ខាសិលាផ្សេងៗ, បង្កើតទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នកជុំវិញខ្លួន និងរៀនបំប៉នបន្ថែមលើជំនាញដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជំនាញកំពុងសិក្សា ឬបំពេញការងារ៕