អ្នកស្រី លឹម សូលីន ឬហៅ នាងស៊ូស៊ូ សមាជិកគណៈកម្មការនាយក សមាគមន៍ស៊ីកាដា លើកឡើងថា សិល្បករ និងអ្នកប្រតិបត្តិករវប្បធម៌ ជាអ្នករៀនច្រើនក្នុងការរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជាតិ និងជួយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៃយុទ្ធនាការកៀរគរការគាំទ្រដល់សិល្បករ និងប្រតិបត្តិករវប្បធម៌​តាមរយៈការណែនាំនូវសំណៅពិគ្រោះ «ពីក្រោយវាំងនន ៖ ភាពងាយរងគ្រោះ និងសក្តានុពលនៃប្រតិបត្តិករវិស័យវប្បធម៌ និងច្នៃប្រតិដ្ឋនៅកម្ពុជា» កាលពីចុងសប្តាហ៍​កន្លងទៅនេះ អ្នកស្រី លឹម សូលីន មាន​ប្រសាសន៍ថា សិល្បករ និងអ្នកប្រតិបត្តិករ មិនត្រឹមតែបានចូលរួមជួយបង្កើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ គឺបានចូលរួមជួយរក្សា និងភិរក្សសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិទាំងក្នុងកម្រិតជាតិ និងបង្ហាញលើឆាកអន្តរជាតិ។

អ្នកស្រី លឹម សូលីន បន្តថា សិល្បករម្នាក់ៗ មិនអាចជោគជ័យបានទេ បើមិនមានជំនាញឌីជីថល ជំនាញទំនាក់ទំនង និងជំនាញធ្វើទីផ្សារនៅក្នុងសង្គមវិវត្តលឿនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ពោលគឺ សិល្បករ និងអ្នកប្រតិបត្តិករ ក្រៅពីចេះជំនាញរបស់ខ្លួនក៏ត្រូវការរៀនសូត្រពេញមួយជីវិតនៅក្នុងវិស័យវប្បធម៌ និងច្នៃប្រតិដ្ឋផងដែរ។

អ្នកស្រី លឹម សូលីន បញ្ជាក់បន្ថែមថា សិល្បករ និងអ្នកប្រតិបត្តិករវប្បធម៌ ក៏កំពុងជួបបញ្ហាប្រឈម ដូចជា ការបៀតបៀនផ្លូវភេទ សិទ្ធិទាក់ទងនឹងការងារ​ជាច្រើនទៀត ដែលត្រូវការជំនួយគាំទ្រជាប្រព័ន្ធពីក្រសួង ស្ថាប័ន វិស័យឯកជន ដាក់ចេញគោលនយោបាយជាប្រព័ន្ធរួមមួយ សម្រាប់លើកកម្ពស់សិទ្ធិអ្នកបំពេញការងារក្នុងឧស្សាហកម្មវប្បធម៌ និងច្នៃប្រឌិត។

អ្នកស្រី ជុំវណ្ណ សូដាជីវី ព្រឹទ្ធនារីរងនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងនាមជាអ្នកសិល្បៈមួយរូប អ្នកស្រីធ្លាប់ទទួលពាក្យរិះគន់ជាច្រើន ដែលថា ស្រីសិល្បៈមិនល្អ រៀនមិនបានខ្ពង់ខ្ពស់ និងក្រីក្រជាដើម។ អ្នកស្រី ជុំវណ្ណ សូដាជីវី បន្តថា សម្រាប់អ្នកសិល្បៈ ទម្រាំអាចឡើងរាំនៅលើឆាកបាន ត្រូវឆ្លងកាត់អ្វីខ្វះ? ពិតណាស់ គឺរៀនពីជំនាញផ្សេងៗជាច្រើនទៀត ដូចជា ហាត់របាំនៅពេលព្រឹក និងរៀនចំណេះដឹងទូទៅនៅពេលរសៀល។

ព្រឹទ្ធនារីរងនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ បន្ថែមថា សិល្បករ ទាល់តែរៀនអក្សរ ចេះអាន ចេះសរសេរ ចេះមើល ចេះវិភាគ មានគំនិត ចេះស្រាវជ្រាវ ទើបអាចក្លាយជាសិល្បករមួយរូបដែលអាចចូលរួមការពារវប្បធម៌ជាតិបាន។ អ្នកស្រី ជុំវណ្ណ សូដាជីវី សង្ឃឹមថា អ្នកដែលមិនមែនជាសិល្បករ នឹងឱ្យតម្លៃសិល្បករ ព្រោះពួកគាត់មិនគ្រាន់តែជាបុរស និងស្រ្តីដែលឈររាំញញឹមញញែមនៅលើឆាកនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគាត់សុទ្ធតែបានឆ្លងកាត់ការរៀនសូត្រ រហូតបានទៅរៀននៅស្រុកក្រៅ បានសញ្ញាបត្រ មកពីអាមេរិក បារាំង ប៉ុន្តែពេលសម្ដែងលើឆាកមិនសូវទទួលបានការគោរពឱ្យតម្លៃ។

ជាមួយគ្នានេះ អ្នកនាង រស់ រតនៈ ឬ Chef Nak ដែលជាទូតសុឆន្ទៈនៃយុទ្ធនាការកៀរគរការគាំទ្រដល់សិល្បករ និងប្រតិបត្តិករវប្បធម៌ មានប្រសាសន៍ថា អ្នកនាង ចូលរួមជាមួយសិល្បករកម្ពុជា តស៊ូដើម្បីការទទួលស្គាល់ ការការពារ និងការផ្តល់សិទ្ធិអំណាចយ៉ាងពេញលេញ ដែលបង្កើតឱ្យមានការគោរព និងថែរក្សាមរតកដូនតាខ្មែរ។ អ្នកនាង រស់ រតនៈ ទទួលស្គាល់ថា សិល្បករ និងអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យវប្បធម៌និងច្នៃប្រតិដ្ឋ ក្រៅពីចេះជំនាញរបស់ខ្លួន ក៏ចាំបាច់ត្រូវបន្តការរៀនសូត្របន្ថែមទៀតពីចំណេះដឹងថ្មី។ ឧទាហរណ៍ អ្នកនាងផ្ទាល់ មានជំនាញក្នុងការធ្វើម្ហូបជាយូរមកហើយ ប៉ុន្តែដោយសារការរៀនចេះពីរបៀបគ្រប់គ្រងក្រុម ចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុ និងគំនិតច្នៃប្រឌិតក្នុងការបង្កើតស្នាដៃលើកកម្ពស់ម្ហូបខ្មែរ ក៏ជំរុញឱ្យមានការគាំទ្រពីមហាជន។

អ្នកអភិរក្សរសជាតិខ្មែរ អ្នកនាង រស់ រតនៈ ក៏សំណូមពរអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់បន្តគាំទ្រដល់សិល្បករ និងអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យវប្បធម៌និងច្នៃប្រតិដ្ឋ ដែលបានលះបង់ពេលវេលា ធនធាន កម្លាំងកាយចិត្ត ក្នុងការថែរក្សា អភិវរក្ស និងអភិវឌ្ឍ សិល្បៈវប្បធម៌ខ្មែរ និងសូមផ្ដល់មតិកែលម្អក្នុងន័យស្ថាបនាលើចំណុចខ្វះខាត ដោយមិនជាន់ពន្លិចកិត្តិយស។

អ្នកស្រី សូ ភីណា នាយិកានៃសមាគមស៊ីកាដា មានប្រសាសន៍ថា ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុពី កម្មវិធីអង្គការយូណេស្កូ Aschberg សមាគមស៊ីកាដា បានបោះពុម្ពផ្សាយខិត្តប័ណ្ណ ស្ដីពី «សិល្បៈវប្បធម៌ខ្ញុំ សិទ្ធិខ្ញុំ» ដើម្បីផ្ដល់ការគាំទ្រដល់អ្នកជាសិល្បករ ប្រតិបត្តិករវប្បធម៌ អ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យដូចជា ​អ្នកសម្ដែង អ្នកចម្រៀង តន្រ្តីករ អ្នកនិពន្ធ អ្នកបោះពុម្ព ជាងចម្លាក់ អ្នកតម្បាញ ផលិតករភាពយន្ត អ្នកដឹកនាំសិល្បៈ ជាដើម បានឈ្វេងយល់ពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួន។

នាយិកានៃសមាគមស៊ីកាដា បញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន មានក្រសួងចំនួន ១៩ កំពុងធ្វើការងារក្នុងការលើកកម្ពស់វិស័យឧស្សាហកម្មវប្បធម៌ និងសិល្បៈច្នៃប្រតិដ្ឋ។ អ្នកស្រី សូ ភីណា ក៏បានផ្ដល់អនុសាសន៍មួយចំនួនដើម្បីឈានទៅរកការគាំទ្រដល់សិល្បករ និងប្រតិបត្តិករវប្បធម៌ រួមមាន ដោះស្រាយការរើសអើងយេនឌ័រ ការបៀតបៀនផ្លូវភេទ និងការរំលោភបំពាន, លើកកម្ពស់ការទទួលស្គាល់ និងលើកកម្ពស់គុណតម្លៃសិល្បៈ, បង់ប្រាក់ឱ្យសិល្បករសម្រាប់សេវាកម្មពួកគេ, គួរមានការសិក្សា និងទទួលយកសិល្បៈសហសម័យ, លើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមដ៏រឹងមាំសម្រាប់វិស័យ CCI និងពិនិត្យឡើងវិញនូវតួនាទី និងទំនួលខុសត្រូវត្រួតស៊ីគ្នានៃស្ថាប័នគាំទ្រ CCI របស់រដ្ឋាភិបាល៕