បន្ទាប់ពីត្រូវបានប្រកាសជាស្រុកគ្មានការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល ទី១ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កាលពីឆ្នាំ២០១៦, នៅដើមឆ្នាំ២០២៥នេះ ស្រុកបន្ទាយមាស នៃខេត្តកំពត ត្រូវបានប្រកាសជាស្រុកគ្មានផ្សែងដំបូងគេ ដែលប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងស្រុកនេះ លែងប្រើប្រាស់អុសក្នុងការដុតចម្អិនអាហារដែលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងសុខភាពទៀតហើយ។
លោក នូរ ច័ន្ទដា អភិបាលស្រុកបន្ទាយមាស មានប្រសាសន៍ថា ការចម្អិនអាហារដោយការដុតអុស គឺជាមូលហេតុមួយក្នុងចំណោមមូលហេតុដ៏ចម្បងនានា នៃការស្លាប់មុនអាយុនៅប្រទេសកម្ពុជា ពោលគឺប្រហែល១៦ពាន់នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ តាមរយៈការសហការរវាងអាជ្ញាធរស្រុក និងអង្គការអភិវឌ្ឍន៍ហូឡង់ (SNV) គម្រោងភូមិគ្មានផ្សែង ត្រូវបានដាក់ឱ្យសាកល្បងនៅឃុំទូកមាសខាងលិច នៅឆ្នាំ២០២១ ហើយក៏ពង្រីកដល់គ្រប់ឃុំទាំង១៥ នៅឆ្នាំ២០២២។

បើតាមអភិបាលស្រុកបន្ទាយមាស គម្រោងភូមិគ្មានផ្សែង មានបំណងជួយគ្រួសារក្នុងភូមិគោលដៅឱ្យផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុងនូវការប្រើប្រាស់ថាមពលអុស ដើម្បីចម្អិនអាហារមកប្រើប្រាស់ប្រភពថាមពលស្អាត ដូចជា អគ្គិសនី ហ្គាស (LPG) ឬចង្រ្កានបរិស្ថាន ប្រូប៉ែន ឬជីវឧស្ម័ន។ ក្នុងកិច្ចសហការ អាជ្ញាធរ និងអង្គការ បានអនុវត្តសកម្មភាពក្រោមវិធីសាស្រ្ត “ភូមិគ្មានផ្សែង” ដូចជាសកម្មភាពទំនាក់ទំនង ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបទដែលនឹងធ្វើឱ្យប្រជាជនយល់ដឹងពីគ្រោះថ្នាក់នៃផ្សែង និងដើម្បីជំរុញការផ្លាស់ប្តូរការចម្អិនពីការដុតអុស ទៅជាការចម្អិនស្អាត (ដោយប្រើចង្រ្កានគ្មានផ្សែង) ដោយទាំងនេះគឺបានរួមចំណែកក្នុងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ បរិស្ថាន និង សុខមាលភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងតំបន់។
លោកស្រី អាឡេចសូនត្រា មេនឌឺប៉ាម នាយកអង្គការ SNV ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា តាមរយៈកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នារវាងអង្គការអភិវឌ្ឍន៍ហូឡង់ (SNV) អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងសហគមន៍ គ្រួសារជាង ៨៥% នៅក្នុងស្រុកបន្ទាយមាសបច្ចុប្បន្ននេះចម្អិនអាហារដោយប្រើប្រាស់ឥន្ធនៈស្អាត បើប្រៀបធៀបទៅនឹងពេលចាប់ផ្តើមកម្មវិធីដែលមាន ៤១%។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបានជះឥទ្ធិពលវិជ្ជមានដល់ជីវិតប្រជាជនចំនួន ៩២,០០០នាក់ ដោយកាត់បន្ថយការប៉ះពាល់នឹងផ្សែង ខណៈពេលដែលធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវសុខភាព ភាពងាយស្រួល និងជីវភាពរស់នៅ។

“ការសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីថាមពលនៃការផ្លាស់ប្តូរដែលជំរុញដោយសហគមន៍ និងបង្ហាញពីភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់កម្ពុជាក្នុងការដោះស្រាយថាមពលប្រកបដោយចីរភាព។ ខ្ញុំមានបំណងជំរុញកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងស្រដៀងគ្នានេះនៅទូទាំងពិភពលោក ដោយបង្ហាញពីឥទ្ធិពលនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមចម្អិនអាហារស្អាត”
សូមបញ្ជាក់ថា កម្មវិធីភូមិគ្មានផ្សែង ទទួលបានការគាំទ្រពីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍ថាមពល (EnDev), Lien Aid និង FRANKE ដោយកំពុងអនុវត្តនៅក្នុងភូមិចំនួន ៤៨៧ ក្នុងខេត្តចំនួនបួន គឺខេត្តកំពត កំពង់ស្ពឺ សៀមរាប និងបាត់ដំបង៕































