មន្ទីរពេទ្យចំនួន៤ ទទួលបានជោគជ័យជាមន្ទីរពេទ្យគំរូលើការលើកកម្ពស់ការចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះម្តាយ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤កន្លងទៅ។ មន្ទីរពេទ្យទាំងនោះ​រួមមាន មជ្ឈមណ្ឌលជាតិគាំពារមាតា និងទារក, មន្ទីរពេទ្យខេត្តកោះកុង, មន្ទីរពេទ្យខេត្តស្ទឹងត្រែង និងមន្ទីរពេទ្យខេត្តក្រចេះ។

លោកស្រីសាស្ត្រាចារ្យជំនួយ គឹម រ័ត្ននា នាយកមជ្ឈមណ្ឌលជាតិគាំពារមាតា និងទារក មានប្រសាសន៍ថា ការអនុវត្តគម្រោងលើកកម្ពស់ការចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះម្តាយ ដើម្បីតាមដាននូវវឌ្ឍនភាពក្នុងការអនុវត្តការលើកកម្ពស់ការចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះម្ដាយ និងវឌ្ឍនភាពនៃមន្ទីរពេទ្យនីមួយៗ ក៏ដូចជាការទទួលស្គាល់ និងអបអរសាទរដល់ការអនុវត្តប្រកបដោយជោគជ័យ នៃវិធីសាស្ត្រមន្ទីរពេទ្យលើកកម្ពស់ការចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះម្តាយ។

លោកស្រីសាស្ត្រាចារ្យជំនួយបន្ថែមថា មជ្ឈមណ្ឌលជាតិគាំពារមាតា និងទារក មានតួនាទីក្នុងការអនុវត្តសកម្មភាពដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអាហារូបត្ថម្ភក្នុងប្រទេសកម្ពុជា រួមទាំងអាហារូបត្ថម្ភសម្រាប់មាតា ទារក និងកុមារតូច ក៏ដូចជាដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការផ្ដល់នូវការពង្រឹងសមត្ថភាពស្តីពីការចិញ្ចឹមទារកនិងកុមារតូច ដល់អ្នកផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាពនៅថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ។

នាយកមជ្ឈមណ្ឌលជាតិគាំពារមាតា និងទារក បន្ថែមថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះសំដៅលើកកម្ពស់សេវាទាំងនេះ ជាពិសេសអំឡុងពេលចាំបាច់ក្នុងពេលមានផ្ទៃពោះ ពេលសម្រាល និងការថែទាំក្រោយពេលសម្រាលភ្លាមៗ មុនពេលស្ត្រីចាកចេញពីមន្ទីរពេទ្យ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ​​ការពង្រឹងការអនុវត្តអនុក្រឹត្យលេខ១៣៣ ស្តីពីការផ្សព្វផ្សាយការលក់ផលិតផលសម្រាប់ចិញ្ចឹមទារក និងកុមារតូច និងប្រកាសរួមលេខ០៦១ នៅមានកម្រិត ព្រមទាំងការកើនឡើងនូវការផ្សព្វផ្សាយ និងការលក់ផលិតផលជំនួសទឹកដោះម្ដាយ ក៏រួមចំណែកនាំឱ្យមានការថយចុះនូវអត្រាបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្តាយផងដែរ ជាពិសេសនៅទីប្រជុំជន។

មន្ទីរពេទ្យពេទ្យខេត្តក្រចេះ ជាមន្ទីរពេទ្យមួយក្នុងចំណោមន្ទីរពេទ្យចំនួន ៣ផ្សេងទៀតដែលបានក្រុមវាយតម្លៃរបស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិគាំពារមាតា និងទារក ទទួលស្គាល់ជោគជ័យជាប់ជាមន្ទីរពេទ្យគំរូលើកកម្ពស់ការចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះម្តាយ។

លោក ហេង សុខន ប្រធានមន្ទីពេទ្យខេត្តក្រចេះ មានប្រសាសន៍ថា ការជាប់ជាមន្ទីរពេទ្យគំរូលើកកម្ពស់ការចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះម្តាយនេះ លោកបានឆ្លងកាត់ការវាយតម្លៃចំនួន ៣តំណាក់កាល។

ប្រធានមន្ទីពេទ្យខេត្តក្រចេះ លើកឡើងថា តាមរយៈការចុះវាយតម្លៃទាំង៣លើកនេះ អត្រាបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្ដាយក្នុងមន្ទីរពេទ្យមានការកើនឡើងពីមួយដំណាក់កាលទៅមួយដំណាក់កាល រហូតដល់អត្រាលើសពី៩០% ខណៈក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ស្រ្តីដែលមកសម្រាលនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តក្រចេះមានចំនួន ២២០៣នាក់។

«នៅក្នុងការសម្ភាសន៍ស្រ្តីចំនួន៦០នាក់ ប្រសិនបើមានតែម្នាក់ឆ្លើយមិនត្រូវចំណុចណាមួយក៏មិនអាចវាយតម្លៃជាប់បានដែរ»

លោក ហេង សុខន លើកឡើងថា កត្តាជំរុញឱ្យមន្ទីរពេទ្យខេត្តក្រចេះ ជាប់ជាមន្ទីរពេទ្យគំរូលើការលើកកម្ពស់ការចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះម្តាយ គឺដោយសារលោកមានឆន្ទៈ និងការប្ដេជ្ញាចិត្ត ដាក់ចេញគោលនយោបាយស្តង់ដារបស់មន្ទីរពេទ្យដោយពន្យល់ណែនាំអប់រំបុគ្គលិកមានឆន្ទៈចូលរួម និងអនុវត្តតាម។ លើសពីនេះ ព្យាយាមអនុវត្តតាមសូចនាករវាយតម្លៃទាំង១០របស់កម្មវិធី រៀបចំឱ្យមានបន្ទប់បំបៅដោះកូន របៀបច្របាច់ទឹកដោះ កន្លែងអង្គុយសម្រាប់អ្នកជំងឺ ទូរទឹកកកសម្រាប់រក្សាទឹកដោះម្ដាយ ដោយបុគ្គលិកពេទ្យជាអ្នកពន្យល់ណែនាំអ្នកម្ដាយពីអត្ថប្រយោជន៍ទឹកដោះម្ដាយ ព្រមទាំងទូរស័ព្ទសួរនាំពន្យល់បន្ថែម។

បើតាម លោកស្រី ជិន សេដ្ឋា ប្រធានកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់ នៃគម្រោង Alive&Thrive លើកឡើងថា ដើម្បីជាប់ជាមន្ទីរពេទ្យគំរូចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះម្ដាយ លក្ខខណ្ឌចំនួន២ គឺទី១. ការចុះវាយតម្លៃនៅតាមមូលដ្ឋានមន្ទីរពេទ្យផ្ទាល់ ដោយប្រើតារាងវាយតម្លៃចំនួន១០ ប៉ុន្តែសម្រាប់មន្ទីរពេទ្យដែលមិនមានការពិនិត្យផ្ទៃពោះ គឺប្រើតារាងវាយតម្លៃចំនួន៩ ហើយដរាបណាការវាយតម្លៃទាំងនេះជាប់ មិនធ្លាក់ គឺជាប់៥០% និងទី២. ការសម្ភាសន៍ស្រ្តីក្រោយសម្រាលរួចចេញពីមន្ទីរពេទ្យ ប្រើតារាងវាយតម្លៃចំនួន១១ ហើយដរាបណាជាប់ក្នុងសូចនាករដែលបានកំណត់។

គិតត្រឹមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ដោយមានកិច្ចសហការជាមួយអង្គការហេឡែន ខេលល័រអន្តរជាតិ គម្រោង Alive&Thrive បានគាំទ្រដល់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិគាំពារមាតា និងទារកក្នុងការពង្រីកនូវការអនុវត្តការលើកកម្ពស់ការចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះម្ដាយទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យខេត្តចំនួន១០បន្ថែមទៀតដូចជា បន្ទាយមានជ័យ ពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង ស្វាយរៀង ព្រៃវែង តាកែវ កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពត និងកំពង់ចាម។

តាម​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក ការបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្តាយ ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវអត្រារស់រានមានជីវិតរបស់កុមារ ជួយការពារប្រឆាំងនឹងជំងឺដែលគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត និងជំងឺរ៉ាំរ៉ៃផ្សេងៗទៀត ហើយវាក៏ជួយលើកកម្ពស់ការលូតលាស់របស់កុមារប្រកបដោយសុខភាពល្អ និងការអភិវឌ្ឍតាំងពីតូចៗមកផងដែរ។ មានការប៉ាន់ស្មានថា ការជំរុញអត្រាបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្តាយនៅទូទាំងពិភពលោក នឹងអាចសង្គ្រោះអាយុជីវិតកុមារដែលមានអាយុក្រោមប្រាំឆ្នាំ លើសពី៨សែន២ម៉ឺននាក់ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

តែយ៉ាងណាក៏ដោយ បើតាមរបាយការណ៍អង្កេតប្រជាសាស្ត្រ និងសុខភាពកម្ពុជា (CDHS) បានរកឃើញថា ការបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្តាយតែមួយមុខគត់បានធ្លាក់ចុះពីចំនួន ៧៣.៥% នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១០ មកនៅត្រឹមចំនួន ៦៥%នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ និងធ្លាក់ចុះទៅ ៥១%នៅឆ្នាំ២០២១។ មានកុមារតែក្នុងចំនួន ៣៧% ប៉ុណ្ណោះបានទទួលនូវការបំបៅដោយទឹកដោះម្ដាយនេះ បន្តរហូតដល់អាយុពីរឆ្នាំ ដូចដែលបានណែនាំដោយអង្គការសុខភាពពិភពលោក៕