នាយុគសម័យឌីជីថល ប្រព័ន្ធអនឡាញជាកន្លែងដែលមនុស្សអាចធ្វើការទំនាក់ទំនង ក៏ដូចជាទាញយកប្រយោជន៍ជាអតិបរមាពីប្រព័ន្ធនេះសម្រាប់ការប្រកបអាជីវកម្មជាដើម។ យ៉ាងណាមិញ ប្រព័ន្ធអនឡាញក៏ជាកន្លែងដែលអាចឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ងាយរងហានិភ័យពីការបោកប្រាស់តាមប្រព័ន្ធ អ៊ីនធឺណិត ជាពិសេសកុមារ ប្រសិនបើពួកគេមិនមានការយល់ដឹងពីរបៀបនៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ឌីជីថលឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងមិនមានវិធានការត្រឹមត្រូវពីអាណាព្យាបាល។

មិនខុសពីអ្នកប្រើប្រាស់ ទូទៅ កុមារក៏អាចជួបប្រទះនូវការគំរាមកំហែងសំខាន់មួយចំនួនលើប្រព័ន្ធអនឡាញដូចខាងក្រោម ៖

Cyberbullying

តាមរយៈការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ក៏ដូចជាបណ្តាញសង្គម បានធ្វើឱ្យ Cyberbullying មានការកើនឡើងផងដែរ។ Cyberbullying សំដៅដល់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីបំពាន ឬដើម្បីវាយប្រហារធ្វើទុកបុកម្នេញលើបុគ្គល តាមរយៈការបង្ហាញខ្លឹមសារអវិជ្ជមាន មិនពិត គ្រោះថ្នាក់ អាកប្បកិរិយាមិនល្អ ការបន្លាច បញ្ចេញកំហឹង ឬធ្វើឱ្យនរណាម្នាក់ខ្មាសគេជាដើម ហើយសកម្មភាពទាំងអស់នេះច្រើនកើតមានឡើងនៅតាមបណ្តាញសង្គម, ក្នុង Chat និងក្នុងហ្គេមអនឡាញជាដើម។ យោងតាមការសិក្សារបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក WHO បានបង្ហាញថា ទិន្នន័យ ចុងក្រោយពីឆ្នាំ២០១៨ ដល់ឆ្នាំ២០២២ បង្ហាញពីការកើនឡើងទាក់ទងនឹង Cyberbullying ដោយ ក្មេងប្រុសដែលជួបប្រទះបញ្ហានេះបានកើនឡើងពី ១១% ទៅ ១៤% និងក្មេងស្រីពី ៧% ទៅ ៩%។

ការកេងប្រវ័ញ្ច និងការរំលោភបំពានតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ

ការគំរាមកំហែងបែបនេះ រួមបញ្ចូលការលួងលោម, រូបភាពមិនសមរម្យរបស់កុមារ ដែលត្រូវបានថតដោយការបង្ខំ ការគំរាមកំហែង ការបោកបញ្ឆោត ការបញ្ចុះបញ្ចូល ឬតាមរយៈការចែករំលែក តាមដៃគូ និងប្រើប្រាស់កុមារនៅក្នុងសំឡេង ឬរូបភាពនៃការរំលោភបំពានលើកុមារ។ ការចូលមើល ឬ ចែករំលែកបន្តនូវរូបភាពសម្ភារៈរំលោភបំពានផ្លូវភេទទាំងនោះ ម្តងហើយម្តងទៀត បង្កើតជាការរំលោភ លើសិទ្ធិកុមារ។

ការបោកបញ្ឆោត

ការបោកបញ្ឆោត (phishing) គឺជាការវាយប្រហារសាយប័រមួយ ដែលជនខិលខូចក្លែងបន្លំ ធ្វើពុតជាតួអង្គណាម្នាក់ ដើម្បីបញ្ឆោតមនុស្សឱ្យប្រគល់ព័ត៌មានរស៊ើបដល់ខ្លួន ដែលមានដូចជា ពាក្យសម្ងាត់ លេខកាតឥណទាន ឬទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនផ្សេងទៀត ដែលអាចប្រើជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីលួចចូលប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ លួចប្រើអត្តសញ្ញាណ និងសកម្មភាពទុច្ចរិតផ្សេងៗ។ អ្នកប្រើប្រាស់ ជាពិសេសកុមារងាយនឹងរងការវាយប្រហារបែបនេះ ដោយហេតុថាពួកគេមានបទពិសោធន៍តិចនៅក្នុងពិភពឌីជីថល, ទំនោរក្នុងការជឿទុកចិត្ត និងភាពធ្វេសប្រហែសក្នុងការគិតគូរវែងឆ្ងាយ។ កុមារអាចមិនសូវ ដឹងពីសារ ឬតំណគួរឱ្យសង្ស័យ ដែលអាចឱ្យពួកគេចុចតំណនោះដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរ។

ការជួញដូរមនុស្ស

ការជួញដូរកុមារ គឺជាការរំលោភសិទ្ធិកុមារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការដឹកជញ្ជូនខុសច្បាប់ ការជ្រើសរើស ឬការកេងប្រវ័ញ្ចលើអនីតិជនសម្រាប់គោលបំណង ដូចជា ពលកម្មដោយបង្ខំ ការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទ ឬសកម្មភាពខុសច្បាប់។ អ្នកជួញដូរជារឿយៗប្រើឧបាយកល និងការបោកបញ្ឆោត ដើម្បីទទួលបានការជឿទុកចិត្តពីកុមារដែលងាយរងគ្រោះ ជួនកាលធ្វើពុតជាផ្តល់ឱ្យនូវជីវិតប្រសើរ ជាងមុន ឱកាស ឬផ្លូវចេញពីភាពក្រីក្រ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ការកើនឡើងនៃអ៊ីនធឺណិតក៏បានធ្វើឱ្យកាន់តែងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកជួញដូរក្នុងការកេងប្រវ័ញ្ចលើកុមារ ដោយប្រើថ្នាល​អនឡាញ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម និងបណ្តាញហ្គេម ដើម្បីបង្កើតទំនាក់ទំនង ទទួលបានទំនុកចិត្ត និងចុងក្រោយ បង្ខិតបង្ខំកុមារឱ្យស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់។ កុមារទាំងនេះច្រើនតែទទួលរងការរំលោភបំពានផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវចិត្ត ដោយមានឱកាសតិចតួចក្នុងការរត់គេចខ្លួន។ ដូច្នេះ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំង និងការជួញដូរកុមារតម្រូវឱ្យមានក្របខ័ណ្ឌច្បាប់រឹងមាំ ការយល់ដឹង និងការប្រុងប្រយ័ត្នពីអាជ្ញាធរ និងសាធារណៈជន ដើម្បីការពារកុមារពីការកេងប្រវ័ញ្ច និងធានាសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេទាំងក្រៅ បណ្តាញ និងអ៊ីនធឺណិត៕