ព្រឹត្តិការណ៍ព័ត៌មាន
ចំណេះជីវិត
ជំនាញ
យុវជនឆ្នើម
អប់រំកុមារតូច
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍
មាតិកាឌីជីថល
អនាគត
ពន្លកបៃតង
កម្ពុជា 360°
ភ្នំពេញ៖ ជំងឺផ្លូវដង្ហើមកូវីដ-19 បានបន្តរីករាលដាលជាសកលឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ និងឆ្លងចូលក្នុងសហគមន៍ជាបន្តបន្ទាប់។ កម្ពុជាកំពុងរងឥទ្ធិពលកូវីដ-19 និងការឆ្លងរីករាលដាលជាសកលនេះដែរ។ កូវីដ-19 រំខានយ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពល រាប់ទាំងការគំរាមកំហែងដល់សុខភាពដោយផ្ទាល់ និងប្រយោល ប៉ះពាល់ដល់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច ការអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍន៍នានា។ គ្រប់គ្នាកំពុងត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ការពារខ្លួន បញ្ជៀសការឆ្លងនិងការចម្លងមេរោគនេះ ទៅអ្នកដ៏ទៃតាមរបៀបរស់ក្នុង “សភាពធម្មតាតាមបែបគន្លងថ្មី” ឬជាភាសាអង់គ្លេសថា “The New Normal” ។ តើកូវីដ-១៩ បានបង្រៀនប្រជាជនកម្ពុជាពីរបៀបរស់នៅប្រក្រតីតាមបែបគន្លងថ្មីនេះ ដូចម្តេច?
អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានលើកឡើងថា ប្រក្រតីតាមបែបគន្លងថ្មី ឬសភាពធម្មតាតាមបែបគន្លងថ្មី សម្តៅដល់ការរស់នៅមានអនាម័យខ្ពស់ តាមរយៈការលាងដៃឲ្យបានញឹកញាប់ អនុវត្តវិធានអនាម័យនៅពេលក្អកឬកណ្ដាស់ ពាក់ម៉ាស់ក្នុងករណីចាំបាច់ បន្តអនុវត្តគម្លាតសុវត្ថិភាពសង្គមនិងគម្លាតសុវត្ថិភាពបុគ្គល ដោយចៀសវាងរៀបចំការជួបជុំដែលមានមនុស្សចូលរួមច្រើន ឬធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីកន្លែងដែលមានមនុស្សកុះករជាដើម។
លោក ហ៊ុត សេងហ៊ួត អ្នករត់ម៉ូតូកង់បីដឹកអ្នកដំណើរនៅរាជធានីភ្នំពេញយល់ថា៖
“ចាប់តាំងពីជំងឺកូវីដ-19 ផ្ទុះឡើងមក ប្រាក់ចំណូលទទួលបានពីរបរនេះក៏ធ្លាក់ចុះដែរ ដោយថ្ងៃខ្លះអាចរកបានត្រឹមពីរទៅបីម៉ឺនរៀលតែប៉ុណ្ណោះ។ លោកបានបន្តថា ទោះបីកូវីដ-19 ធ្វើឱ្យលោករកប្រាក់ចំណូលបានតិចក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែលោករៀនសូត្របានច្រើនពីរបៀបរស់នៅតាមបែបគន្លងថ្មី ជាពិសេសអនុវត្តន៍វិធានអនាម័យជារៀងរាល់ថ្ងៃ”
“អាកូវីដហ្នឹង វាអាក្រក់ហើយ តែយើងចេះតែប្រយ័ត្នទៅ ព្រោះមើលមិនឃើញទេ… ខ្ញុំអាល់កុលដាក់តាមរហូតពេលដឹកភ្ញៀវ តែភ្ញៀវដែលខ្ញុំដឹកគាត់យល់ដឹងច្រើន មានពាក់ម៉ាស់ មានបាញ់អាល់កុលបាញ់អី ដល់អីចឹងខ្ញុំទុកចិត្ត ! យើងនៅតែរកស៊ីធម្មតា តែប្រុងប្រយ័ត្នរហូតហ្នឹង”
នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នករត់ម៉ូតូកង់បីខាងលើ
ជុំវិញរបត់ទម្លាប់ថ្មីនេះ លោក ណាប់ ខ្មៅ ជាមន្រ្តីការិយាល័យរដ្ឋបាល និងហិរញ្ញវត្ថុនៃសាលាស្រុកមួយ នៅខេត្តស្វាយរៀង បានលើកឡើងថា បរិបទកូវីដ-19 បានបង្រៀនលោកពីឥរិយាបថទំនាក់ទំនងក្នុងសង្គម តាមរយៈការលើកដៃសំពះជម្រាបសួរគ្នាពីចម្ងាយ ប្រសើរជាងចាប់ដៃដោយផ្ទាល់ពេលជួបគ្នា។ លោកថា ទង្វើនេះរក្សាបានទាំងសុវត្ថិភាព និងផ្តល់តម្លៃវប្បធម៌របស់ខ្មែរ។
មន្ត្រីសាលាស្រុករូបនេះ បានរៀបរាប់បន្តថា ក្រៅអនុវត្តន៍វិធានថែទាំងសុខភាពជាចម្បង ឥទ្ធិពលកូវីដ-19 បានបង្រៀនលោកឱ្យចេះបន្សាំខ្លួនទៅនឹងស្ថានភាពប្រែប្រួលនានា និងរៀនបត់បែនការងារតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង។
“ក្នុងបរិបទកូវី-១៩ មិនបានបង្រៀនឱ្យខ្ញុំអាត្មានិយមនោះទេ ខ្ញុំបានចែករំលែកធនធានបន្តិចបន្តួចតាមលទ្ធភាព ជូនគណៈកម្មការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-19 ជាចំណែកតូចបំផុត តែវាបានបង្ហាញថា យើងមានការចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាលប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ ខណៈប្រទេសយើងកំពុងជួបបញ្ហានេះ…”
លោក ណាប់ ខ្មៅ
សំណួរថា តើការរស់នៅក្នុងសភាពធម្មតាតាមបែបគន្លងថ្មីនេះ លំបាកដែរឬទេ? លោក យៀម ម៉ាឌីណូ ប្រធាននាយកដ្ឋានថែទាំសុខភាពជនពិការ នៃក្រសួងសង្គមកិច្ច ក៏មានប្រសាសន៍ដែរថា ការលំបាកពិតជាមានច្រើន ប៉ុន្តែត្រូវរៀនសូត្រពីការលំបាកទាំងនេះ ដើម្បីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន ក្រុមគ្រួសារ និងមនុស្សជុំវិញខ្លួន។
លោក យៀម ម៉ាឌីណូ ៖
“វាថ្មីសម្រាប់ខ្ញុំមែនទែន សូម្បីតែកូនៗខ្ញុំក៏ពួកគេឆ្ងល់ដែរ ហើយមិនចង់អនុវត្តន៍រឿងពាក់ម៉ាស់ រឿងបាញ់អាល់កុលអីហ្នឹងទេ ! តែខ្ញុំពន្យល់និងបង្រៀនឱ្យពួកគេមានទម្លាប់ល្អ ចេះរក្សាអនាម័យ ជាពិសេសលាងសម្អាតដៃជាមួយសាប៊ូនិងទឹកស្អាត ទោះបីមិនមានកូវីដ-19 ក៏រក្សាអនាម័យដែរ”
លោក យៀម ម៉ាឌីណូ
ក្រសួងសុខាភិបាល បានបង្ហាញព័ត៌មានថា ជំងឺផ្លូវដង្ហើមកូវីដ-19 អាចចម្លងតាមរយៈការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ទៅនឹងអ្នកជំងឺ ឬប៉ះពាល់ដំណក់ទឹកតូចៗដែលចេញពីប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើមរបស់អ្នកដែលបានឆ្លងវីរុសនេះ ដូចជាក្អក និងកណ្តាស់ ឬខ្ទាតទៅប៉ះនរណាម្នាក់ ឬប៉ះទៅលើវត្ថុនានាមានជាប់វីរុស។ មេរោគកូវីដ-19 អាចរស់នៅផ្ទៃខាងក្រៅបានជាច្រើនម៉ោង ប៉ុន្តែវាមិនឆ្លងទេ ប្រសិនបើចេះការពារខ្លួនបានត្រឹមត្រូវតាមរយៈការពាក់ម៉ាស់ កាត់បន្ថយការជួបជុំ និងរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាពឈរឱ្យឆ្ងាយពីគ្នា ឬទម្លាប់រស់នៅក្នុង “សភាពធម្មតាតាមបែបគន្លងថ្មី” ។
នៅក្នុងសន្និទសារព័ត៌មានអំពីបច្ចុប្បន្នភាពស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-19 កន្លងទៅ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Li Ailan នាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំនៅកម្ពុជា ចាត់ទុកការរស់នៅក្នុងសភាពធម្មតាតាមបែបគន្លងថ្មី ថាជាប្រការចាំបាច់ដែលត្រូវអនុវត្ត។ លោកស្រី បានបញ្ជាក់ថា ៖
“ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាពនេះ មនុស្សចាំបាច់ត្រូវតែរៀនរស់នៅក្នុងសភាពធម្មតាតាមបែបគន្លងថ្មី”
លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Li Ailan មានប្រសាសន៍បន្តថា៖
“ក្រៅតែពីបុគ្គលម្នាក់ៗ អាជីវកម្ម កន្លែងធ្វើការ និងសាលារៀន ក៏ត្រូវតែសម្របខ្លួនទៅនឹងសភាពធម្មតាតាមបែបគន្លងថ្មីនេះដែរ។ ស្ថាប័នទាំងនេះ ត្រូវដាក់ចេញនូវវិធានការបង្ការចាំបាច់នានា ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការឆ្លងជំងឺនៅក្នុងស្ថាប័ន ព្រមទាំងដាក់ចេញនូវរបៀបធ្វើការថ្មីតាមប្រព័ន្ធអនឡាញជាដើម”
សូមជម្រាបថា ជំងឺផ្លូវដង្ហើមកូវីដ-19 បង្កដោយវីរុសកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មីនេះ ត្រូវបានគេរកឃើញដំបូងនៅក្នុងទីក្រុងវូហាន ប្រទេសចិន ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា ជំងឺវីរុសកូរ៉ូណាឆ្នាំ២០១៩ (COVID-19) ដែលពាក្យកាត់ “CO” តំណាងឱ្យពាក្យ Corona “VI” តំណាងឱ្យពាក្យ Virus (វីរុស) និង “D” តំណាងឱ្យពាក្យ Disease (ជំងឺ)។ វីរុស COVID-19 គឺជាវីរុសថ្មីមួយដែលមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងអម្បូរនៃវីរុសដូចគ្នានឹងជម្ងឺរោគសញ្ញាផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ (SARS) និងប្រភេទជំងឺផ្តាសាយទូទៅមួយចំនួនទៀត៕
ជីវប្រវត្តិ: លោក ម៉ៅ សំណាង ជាការីនិពន្ធផ្នែកអប់រំ និងជាផលិតករព័ត៌មាននៃ AMS Education ។ លោកមានបទពិសោធន៍ការងារជាអ្នកសារព័ត៌មានវិទ្យុ, ពិធីករ និងជាអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានទូរទស្សន៍, និងជាផលិករប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចម្រុះ។
របាយការណ៍សំខាន់
ព័ត៌មានទូទៅ
សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បង្ហាញជំនឿថា បាក់ឌុបឆ្នាំនេះ ស្ត្រីអាចជាប់ច្រើនជាងបុរស
យុវជនកម្ពុជា ៧រូប តំណាងជាតិ ចូលរួម World Youth Festival 2026 នៅរុស្ស៊ី ផ្តោតលើជំនាញបច្ចេកវិទ្យា និងរ៉ូបូត
រកឃើញយុវជន ៣រូប និង៣ក្រុម ឈ្នះពីការប្រកួតប្រជែងសន្តិសុខសាយប័រ
បេក្ខជនបាក់ឌុបត្រៀមខ្លួនជ្រើសរើសជំនាញសិក្សាបន្ត ខណៈអ្នកឃ្លាំមើលសង្គមស្នើឱ្យជ្រើសរើសតាមឧបនិស្ស័យ និងសមត្ថភាព
ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា ការមាក់ងាយ បៀតបៀន (Bullying) ភាគច្រើនកើតឡើងនៅសាលារៀន, អ្នកជំនាញទាមទារឱ្យមានការចូលរួមទប់ស្កាត់
ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា ការឱ្យកូន ”គេងឆ្អែត” នៅថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ អាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត
សាកលវិទ្យាល័យជាតិបាត់ដំបង ប្រកាសផ្តល់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ៤ជំនាញ សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៦-២០២៧
មានពិការភាពដៃទាំងពីរ តែមិនបាត់បង់ក្តីសង្ឃឹម ៖ រឿងរ៉ាវតស៊ូរបស់យុវជន ទ្រី វិចិត្រ ក្លាយជាគ្រូបង្រៀននៅវត្តមុនីសាគរ
ក្រសួងអប់រំចាប់ផ្តើមធ្វើកំណែប្រឡងបាក់ឌុប ក្រោមការឃ្លាំមើលពី ACU
ជំនាញយុទ្ធសាស្ត្រទាំង ៦ ដែលនឹងមានតម្រូវការទីផ្សារខ្ពស់បំផុតក្នុងរង្វង់ ៥ ទៅ ១០ឆ្នាំខាងមុខ
កម្មវិធីពិសេសរបស់ AMS EDUCATION
ព័ត៌មានសង្ខេប
