ក្នុងនាមជានិស្សិត ចៀសមិនផុតពីភាពតានតឹង (Stress) នោះទេ ទោះបីជាមកពីការសិក្សា ការងារក្រៅម៉ោង ឬបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែ កុំបណ្តោយឱ្យវាគ្រប់គ្រងជីវិតអ្នក! ខាងក្រោមនេះគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយចំនួនដើម្បីជួយឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ធូរស្រាល និងមានកម្លាំងចិត្តបន្តទៅមុខ។

១. ការយល់ដឹងពីប្រភពនៃភាពតានតឹង ៖ មុននឹងដោះស្រាយ យើងត្រូវដឹងថា វាផ្ដើមចេញពីណា, នៅពេលមានអារម្មណ៍ថាធ្ងន់ក្នុងចិត្ត ចូរឈប់មួយភ្លែត ហើយសួរសំណួរទាំង ៣ នេះទៅកាន់ខ្លួនឯង៖
-តើអ្វីដែលកំពុងធ្វើឱ្យខ្ញុំស្រ្តេសខ្លាំងបំផុតនៅពេលនេះ? (ឧទាហរណ៍៖ បារម្ភរឿងលទ្ធផលសិក្សា)
-ហេតុអ្វីបានជារឿងនេះធ្វើឱ្យខ្ញុំបារម្ភ? (ឧទាហរណ៍៖ ខ្លាចមិនជាប់តាមលក្ខខណ្ឌអាហារូបករណ៍)
-តើខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះដើម្បីឱ្យរឿងនេះមានភាពប្រសើរឡើង? (ឧទាហរណ៍៖ សួរមិត្តភក្តិ ឬសុំការណែនាំបន្ថែមពីសាស្ត្រាចារ្យ)

គន្លឹះ៖ ការសរសេរសំណួរទាំងនេះចូលក្នុងសៀវភៅកំណត់ហេតុ ឬការពិភាក្សាជាមួយមិត្តភក្តិដែលទុកចិត្ត នឹងជួយឱ្យអ្នកមើលឃើញដំណោះស្រាយកាន់តែច្បាស់។

២. ការដោះស្រាយបញ្ហានឿយហត់កម្រិតធ្ងន់ (Burnout) ៖ ប្រសិនបើអ្នកឈប់សម្រាកហើយ ប៉ុន្តែនៅតែមានអារម្មណ៍ថាអស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃ ឬគ្មានអារម្មណ៍ផ្ដោតលើការងារ នោះមានន័យថា អ្នកអាចកំពុងជួបបញ្ហា Burnout។

រៀនដកថយ ៖ ប្រសិនបើអ្នករវល់ពេក ការសុំកាត់បន្ថយម៉ោងការងារ ឬការសុំពន្យារពេលប្រគល់កិច្ចការ (Extension) មិនមែនជាការបរាជ័យទេ។
កុំប្រៀបធៀបខ្លួនឯងនឹងអ្នកដទៃ ៖ ម្នាក់ៗមានដំណើរជីវិតខុសៗគ្នា។ ការឈប់រៀនមួយមុខវិជ្ជាដើម្បីយកពេលមកថែទាំសុខភាពផ្លូវចិត្ត មិនមែនមានន័យថាអ្នកដើរក្រោយគេនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការសម្រេចចិត្តដ៏ឆ្លាតវៃដើម្បីដើរឱ្យបានវែងឆ្ងាយ។

៣. ការរក្សាកម្លាំងចិត្ត (Staying Motivated) ៖ ការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិត (Mindset) គឺជាគន្លឹះសំខាន់។ សាកល្បងប្តូរពីការគិតបែបអវិជ្ជមាន មកជាភាពវិជ្ជមានវិញ៖
-ជំនួសឱ្យការនិយាយថា “ខ្ញុំហត់ណាស់ មិនចង់ទៅរៀនទេ” ចូរនិយាយថា “ទោះបីខ្ញុំហត់បន្តិចមែន ប៉ុន្តែថ្ងៃនេះខ្ញុំនឹងបានរៀនអ្វីដែលថ្មី និងមានប្រយោជន៍”។
-ស្វែងរកភាពសប្បាយរីករាយក្នុងការរៀន ៖ កុំមើលឃើញកិច្ចការសាលាត្រឹមតែជា “កាតព្វកិច្ច”។ ចូរគិតថាវាជាឱកាសដើម្បីអភិវឌ្ឍជំនាញដែលអ្នកស្រឡាញ់។

៤. ការថែរក្សាសុខភាពខ្លួនឯង (Self-Care) ៖ នៅពេលដែលកិច្ចការច្រើនលើសលប់ យើងច្រើនតែភ្លេចញ៉ាំ ភ្លេចគេង។ ប៉ុន្តែចាំថា “សុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់អ្នក សំខាន់មិនចាញ់លទ្ធផលសិក្សានោះទេ”។ ដូច្នេះ សូមហាត់ប្រាណឱ្យបានទៀងទាត់ និងញ៉ាំទឹកឱ្យបានច្រើន។ គេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីឱ្យខួរក្បាលមានថាមពលស្រូបយកចំណេះដឹងថ្មីៗ។ ចំណាយពេលយ៉ាងហោចណាស់ ៥-១០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃដើម្បីនៅម្នាក់ឯង ដើរលេងក្នុងសួន ឬសរសេរកំណត់ហេតុ។

សរុបមក គ្មាននរណាម្នាក់ល្អឥតខ្ចោះនោះទេ ហើយការមានអារម្មណ៍តានតឹងគឺជារឿងធម្មជាតិ សំខាន់គឺអ្នកត្រូវចេះផ្ដល់ឱកាសឱ្យខ្លួនឯងដកដង្ហើម និងបន្តដំណើរទៅមុខតាមល្បឿនដែលអ្នកអាចធ្វើទៅបាន៕